21 janari Arvizu ne Top Story Ekspertiza e FBI erdhi
Viti që lamë pas ishte një vit i mbushur me shumë ngjarje politike. 21 janari, videoskandali i ish-Zvs/Ministrit Ilir Meta, sulmet ndaj Prokurorisë dhe Prokurores së Përgjithshme, refuzimi i statusit të vendit kandidat dhe një klimë shumë e tensionuar politike, ishin ngjarje që karakterizuan 2011-n.
Për të gjitha këto, ambasadori amerikan në Tiranë, Alexander Arvizu, reflektoi në “Top Story” me Sokol Ballën, në një bisedë të lirshme, gjatë së cilës komentoi ngjarjet kyçe
TCH – Zoti Arvizu, mirësevini në “Top Story”. Gjykata e Lartë nxorri të pafajshëm pak ditë më parë ish-Zvs/Ministrin Ilir Meta. A keni një koment për këtë ngjarje?
Ambasadori Arvizu - Jo, nuk kam asnjë koment. E di që shumë njerëz kanë folur për këtë, por jam kurioz të shikoj shpjegimin e plotë të gjykatës për këtë ngjarje dhe të mësoj përse nuk u mor parasysh prova e paraqitur nga ekspertët amerikanë. Ajo që më ka interesuar mua në këtë çështje si përfaqësues i SHBA-ve në Shqipëri, ishte t’i ofroja autoriteteve nevojën e nevojshme në ekspertizën e kërkuar. Shpresoj që mospranimi i ekspertizës amerikane për videon e Metës të mos shërbejë si precedent.
TCH - Gjithsesi, a mendoni se vendimi është marrë në kushte normale?
Ambasadori Arvizu - A mund ta shtjelloni pak më shumë se çfarë nënkuptni me normale?
TCH – A mendoni se gjykata është bazuar vetëm tek provat e paraqitura në gjyq apo është ndikuar edhe nga presioni i fshehtë politik?
Ambasadori Arvizu - Unë mendoj se gjyqi është karakterizuar nga vonesat tipike të drejtësisë shqiptare dhe këto kanë qenë stresuese. Si rrjedhojë, shumë hipoteza janë bërë nga mediat dhe publiku. Megjithatë, drejtësia dha një vendim, të cilin nuk mund ta paragjykojmë.
TCH - Një vit më parë, me rastin e 21 janarit, dhatë një premtim, që gjithçka do të zbardhej. Ende asgjë vendim nuk ka dalë për atë ditë. Si do ta komentonin tani?
Ambasadori Arvizu - Përparësia jonë ka qenë të mbështesim Prokoruren e Përgjithshme në hetimin e 21 janarit. Këtë kemi bërë. i kuptoj njerëzit që janë të zhgënjyer nga koha e gjatë që kanë zgjatur hetimet, por ne gjithmonë kemi nënvizuar se duheshin tre komponentë kryesorë, hetim i plotë, i pavarur dhe pa asnjë lloj ndikimi partiak. Megjithatë, në këtë përvjetor e rëndësishme është të kujtojmë dhe t’i parashtrojmë ngushëllimet familjeve që kanë humbur të afërmit. Kryeministri, kur e takova sot, shprehu keqardhjen që komponenti që ka lidhje me hetimin e organizimit të protestës nuk ka bërë përparim, por Znj. Ina Rama më ka dhënë garanci që përfundimi i hetimeve do të jetë gjithpërfshirës.
TCH – Në ato ditë ju ofruat ekspertizën amerikane të FBI-së për të hetuar ato ngjarje dhe gjithçka ndodhi në 21 janar. Përpara disa ditësh, kryeprokurorja tha që për nxjerrjen e përfundimeve pritet ekspertiza e FBI-së. A ka mbërritur?
Ambasadori Arvizu - Po, ka mbërritur. Megjithatë, ka patur elementë përbërës, kërkesa të ndryshme që i janë dorëzuar prokurorëve në moment të ndryshme edhe më parë. Nga ajo që unë kuptoj, është dërguar pjesa më e madhe hetimeve, pjesa më domethënëse e asaj që është kërkuar nga FBI. Mbase mund të ketë ndonjë shtojcë e informacion shtesë, por pjesa qëndrore përsa i përket fakteve balistike e ligjore të kërkuar nga prokurorët është kryer. Jam takuar me asistent-drejtorin e FBI-së. Laboratori i FBI-së në Uashington merret me shumë punë dhe e vlerësoj që ata morën përsipër këtë kërkesë, duke bërë më të mirën që mundën. Vlerësoj edhe faktin se prokurorët shqiptarë, me sa unë kuptoj, janë të kënaqur me bashkëpunimin.
TCH - Ju përmendët provën balistike, plumbat e gëzhojat e qëlluar, të gjetur në bolevard dhe në tripin e viktimave. Por, a përfshin ekspertiza dhe të shumëpërfolurën ndërhyrje në serverin e kamerave të sigurisë të Kryeministrisë?
Ambasadori Arvizu – Kjo mund të konsiderohet si një pyetje spekulative. Ne gjithmonë kemi konsideruar që prokurorët këtu, si kudo, janë të detyruar që të ndjekin çdo provë që zhvillohet. Kështu, nëse ka patur një zhvillim në këtë fushë apo zonë, nëse ata kanë dorëzuar prova ose kërkesa për analizë ligjore, ne kemi ndjekur detyrimin që ta merrnim parasysh dhe ta konsideronim.
TCH - Ju thatë më parë, që Prokuroria dhe Qeveria, pavarësisht kontradiktave, pranoi ekspertizën amerikane si të paanshme dhe profesionale. Në një vit, shumë gjëra kanë ndryshuar. Por, ajo që mbetet i njëjtë është qëndrimi agresiv i mazhorancës ndaj Prokurorisë… Mendoni që sot rezultatet e eksperitzës së FBI-së do të pranohen?
Ambasadori Arvizu - Shpresoj të jetë kështu. Kjo ka qenë shpresa dhe pritshmëria ime që nga fillimi. Një vit më parë, ka qenë shumë e rëndësishme për mua të merrja sigurinë nga Kryeministri dhe kabineti që ata do të bashkëpunonin me hetimin. E pranoj që retorika disa herë ishte e tepruar, por e rëndësishme për mua është që qeveria ka shprehur mbështetje për hetimin… Këtë bisedova shkurtimisht sot me Kryeministrin dhe këtë feedback pata përsëri. FBI shqyrton provat dhe jo njerëzit. Nëse qëllimi është të shkojmë tek e vërteta, atëherë nuk është diçka partiake pasi të gjithë duhet të gjenden në të njëjtën anë dhe shpresojmë që gjykata të pranojë çdo lloj prove.
TCH – Më parë, përmendët edhe ekspertizën amerikane të hedhur poshtë në gjyqin Meta-Prifti. A ka një marrëveshje mes SHBA-së dhe Shqipërisë mbi administrimin e provave penale. Dmth, një provë e siguruar nga FBI, a është e vlefshme për gjykatat shqiptare?
Ambasadori Arvizu - Nuk e di përgjigjen specifike për këtë. E di që nuk kam vepruar me këtë supozim, që nëse prokurorët kanë nisur një kërkesë zyrtare, pres që përgjigja jonë do të ishte një provë e pranueshme në një gjykatë shqiptare… Çështjen Meta-Prifti e kemi ndjekur me interes të madh, për këtu kemi qenë një palë e tretë e interesuar, pasi një kompani amerikane ka vlerësuar provat, por s’ka patur një rol zyrtar të qeverisë, ndërsa në 21 janar ka një rol zyrtar nga qeveria amerikane, me përfshirjen e një institucioni siç është FBI.
TCH – Nëse në bazë të provave të FBI, Prokuroria do të marrë masa dhe këto masa do të kundërshtohen nga qeveria, si do të reagojë SHBA?
Ambasadori Arvizu - Unë mendoj që një pikë e rëndësishme në dhënien e përgjigjes është që ky është një hetim shqiptar dhe ne po ofrojmë asistencë teknike-ligjore. Unë kam qenë i përfshirë me leximin e raportit, por nuk jam një ekspert ligjor. Nga ajo që unë di, prokurorët shqiptarë kanë zhvilluar dosjen dhe kanë mbledhur faktet. Nga ajo që unë shoh dhe ky është një term i saktë, të gjithë këto prova shtesë, mbështetja që është marrë, është një mbështetetje për të arritur konkluzione.. Nuk mendoj që ka diçka të veçantë që ana amerikane ka prodhuar diçka që ju se keni patur, edhe pse ka disa pjesë ku ka disa prova shtesë, që janë ofruar nga pala amerikane.
TCH - Opozita do të përkujtojë me një homazh 21 janarin, me një marshim në bulevard në ditën e shtunë. E keni këshilluar Ramën që të mos e realizojë si një vit më parë dhe a lidhet me këtë paralajmërimi për shtetasit amerikanë që të mos afrohen pranë homazheve?
Ambasadori Arvizu - Çdo ambasadë amerikane në botë ka për detyrë të paralajmërojë shtetasit e saj edhe nëse të gjitha të dhënat janë për një protest paqësore dhe kjo është ajo që kemi bërë. Me Ramën u takova për drekë, folëm shumë, folëm dhe për përkujtimin, më shpjegoi se çfarë do të ndodhte dhe kishte logjikë me gjithçka tjetër që ishte thënë. Do të ketë një përkujtim, përkujtimorja 1-vjeçare dhe mendoj që do të jetë mënyra e duhur për të nderuar kujtimin e tyre.
TCH - Kryeministri, të hënën, i kujtoi Ramës që të kujtonte paralajmërimin që i bëri në 23 janar, kur i tha se rrezikonte shumë nëse tentonte t’i afrohet Kryeministrisë. Ju thatë që shumë gjëra kanë ndryshuar, por a mendoni që në këtë klimë të re ripërsëritja e këtij paralajmërimi është i nxituar?
Ambasadori Arvizu - Në përvojën time këtu, gjatë një viti, diçka pozitive rreth Berishës është që flet në mënyrë të drejtëpërdrejtë dhe nuk të duhet të vrasësh mendjen se çfarë ka dashur të thotë. Disa herë kam menduar që mund të ishte më i matur ose diplomatik, ai mund të kishte përcjellë të njëjtin mesazh në një mënyrë tjetër të shprehuri.
TCH - Rama kërkon manifestim, Berisha paralajmëron, Meta lirohet nga akuzat dhe ju jeni këtu duke folur për 21 janarin. Duket sikur asgjë s’ka ndryshuar nga një vit më parë?
Ambasadori Arvizu - Mendoj që shumë gjëra kanë ndryshuar dhe sikurse folëm që në fillim, së pari, kryesorja është që katër familjeve u mungojnë të dashurit e tyre dhe këtë nuk dua ta nënvlerësoj. Kur mendoj për 2012-n, duhet të jetë një vit i rëndësishëm për këtë vend pasi është 100-vjetori i pavarësisë, por tensionet politike vazhdojnë të qëndrojnë aty dhe shumë njerëz janë të shqetësuar për zgjedhjen e presidentit të ardhshëm. Disa prej bisedave dhe veprimeve të Aleancës Kuqezi janë shtuar dhe ky është një element i ri, pra një element ndryshimi. Do të ketë gjithmonë diçka dhe kështu ndodh gjithmonë në politikë. Por, domethënëse është që prej nëntorit të 2011-s, do ta quaja si pikënisje, ka patur me të vërtetë ndryshim politik sepse dialogu ka qenë më qytetar dhe ka patur me të vërtetë hapa konkrete, substanciale, ka patur komisione për ligjet me 3/5 etj….
Për të gjitha këto, ambasadori amerikan në Tiranë, Alexander Arvizu, reflektoi në “Top Story” me Sokol Ballën, në një bisedë të lirshme, gjatë së cilës komentoi ngjarjet kyçe
TCH – Zoti Arvizu, mirësevini në “Top Story”. Gjykata e Lartë nxorri të pafajshëm pak ditë më parë ish-Zvs/Ministrin Ilir Meta. A keni një koment për këtë ngjarje?
Ambasadori Arvizu - Jo, nuk kam asnjë koment. E di që shumë njerëz kanë folur për këtë, por jam kurioz të shikoj shpjegimin e plotë të gjykatës për këtë ngjarje dhe të mësoj përse nuk u mor parasysh prova e paraqitur nga ekspertët amerikanë. Ajo që më ka interesuar mua në këtë çështje si përfaqësues i SHBA-ve në Shqipëri, ishte t’i ofroja autoriteteve nevojën e nevojshme në ekspertizën e kërkuar. Shpresoj që mospranimi i ekspertizës amerikane për videon e Metës të mos shërbejë si precedent.
TCH - Gjithsesi, a mendoni se vendimi është marrë në kushte normale?
Ambasadori Arvizu - A mund ta shtjelloni pak më shumë se çfarë nënkuptni me normale?
TCH – A mendoni se gjykata është bazuar vetëm tek provat e paraqitura në gjyq apo është ndikuar edhe nga presioni i fshehtë politik?
Ambasadori Arvizu - Unë mendoj se gjyqi është karakterizuar nga vonesat tipike të drejtësisë shqiptare dhe këto kanë qenë stresuese. Si rrjedhojë, shumë hipoteza janë bërë nga mediat dhe publiku. Megjithatë, drejtësia dha një vendim, të cilin nuk mund ta paragjykojmë.
TCH - Një vit më parë, me rastin e 21 janarit, dhatë një premtim, që gjithçka do të zbardhej. Ende asgjë vendim nuk ka dalë për atë ditë. Si do ta komentonin tani?
Ambasadori Arvizu - Përparësia jonë ka qenë të mbështesim Prokoruren e Përgjithshme në hetimin e 21 janarit. Këtë kemi bërë. i kuptoj njerëzit që janë të zhgënjyer nga koha e gjatë që kanë zgjatur hetimet, por ne gjithmonë kemi nënvizuar se duheshin tre komponentë kryesorë, hetim i plotë, i pavarur dhe pa asnjë lloj ndikimi partiak. Megjithatë, në këtë përvjetor e rëndësishme është të kujtojmë dhe t’i parashtrojmë ngushëllimet familjeve që kanë humbur të afërmit. Kryeministri, kur e takova sot, shprehu keqardhjen që komponenti që ka lidhje me hetimin e organizimit të protestës nuk ka bërë përparim, por Znj. Ina Rama më ka dhënë garanci që përfundimi i hetimeve do të jetë gjithpërfshirës.
TCH – Në ato ditë ju ofruat ekspertizën amerikane të FBI-së për të hetuar ato ngjarje dhe gjithçka ndodhi në 21 janar. Përpara disa ditësh, kryeprokurorja tha që për nxjerrjen e përfundimeve pritet ekspertiza e FBI-së. A ka mbërritur?
Ambasadori Arvizu - Po, ka mbërritur. Megjithatë, ka patur elementë përbërës, kërkesa të ndryshme që i janë dorëzuar prokurorëve në moment të ndryshme edhe më parë. Nga ajo që unë kuptoj, është dërguar pjesa më e madhe hetimeve, pjesa më domethënëse e asaj që është kërkuar nga FBI. Mbase mund të ketë ndonjë shtojcë e informacion shtesë, por pjesa qëndrore përsa i përket fakteve balistike e ligjore të kërkuar nga prokurorët është kryer. Jam takuar me asistent-drejtorin e FBI-së. Laboratori i FBI-së në Uashington merret me shumë punë dhe e vlerësoj që ata morën përsipër këtë kërkesë, duke bërë më të mirën që mundën. Vlerësoj edhe faktin se prokurorët shqiptarë, me sa unë kuptoj, janë të kënaqur me bashkëpunimin.
TCH - Ju përmendët provën balistike, plumbat e gëzhojat e qëlluar, të gjetur në bolevard dhe në tripin e viktimave. Por, a përfshin ekspertiza dhe të shumëpërfolurën ndërhyrje në serverin e kamerave të sigurisë të Kryeministrisë?
Ambasadori Arvizu – Kjo mund të konsiderohet si një pyetje spekulative. Ne gjithmonë kemi konsideruar që prokurorët këtu, si kudo, janë të detyruar që të ndjekin çdo provë që zhvillohet. Kështu, nëse ka patur një zhvillim në këtë fushë apo zonë, nëse ata kanë dorëzuar prova ose kërkesa për analizë ligjore, ne kemi ndjekur detyrimin që ta merrnim parasysh dhe ta konsideronim.
TCH - Ju thatë më parë, që Prokuroria dhe Qeveria, pavarësisht kontradiktave, pranoi ekspertizën amerikane si të paanshme dhe profesionale. Në një vit, shumë gjëra kanë ndryshuar. Por, ajo që mbetet i njëjtë është qëndrimi agresiv i mazhorancës ndaj Prokurorisë… Mendoni që sot rezultatet e eksperitzës së FBI-së do të pranohen?
Ambasadori Arvizu - Shpresoj të jetë kështu. Kjo ka qenë shpresa dhe pritshmëria ime që nga fillimi. Një vit më parë, ka qenë shumë e rëndësishme për mua të merrja sigurinë nga Kryeministri dhe kabineti që ata do të bashkëpunonin me hetimin. E pranoj që retorika disa herë ishte e tepruar, por e rëndësishme për mua është që qeveria ka shprehur mbështetje për hetimin… Këtë bisedova shkurtimisht sot me Kryeministrin dhe këtë feedback pata përsëri. FBI shqyrton provat dhe jo njerëzit. Nëse qëllimi është të shkojmë tek e vërteta, atëherë nuk është diçka partiake pasi të gjithë duhet të gjenden në të njëjtën anë dhe shpresojmë që gjykata të pranojë çdo lloj prove.
TCH – Më parë, përmendët edhe ekspertizën amerikane të hedhur poshtë në gjyqin Meta-Prifti. A ka një marrëveshje mes SHBA-së dhe Shqipërisë mbi administrimin e provave penale. Dmth, një provë e siguruar nga FBI, a është e vlefshme për gjykatat shqiptare?
Ambasadori Arvizu - Nuk e di përgjigjen specifike për këtë. E di që nuk kam vepruar me këtë supozim, që nëse prokurorët kanë nisur një kërkesë zyrtare, pres që përgjigja jonë do të ishte një provë e pranueshme në një gjykatë shqiptare… Çështjen Meta-Prifti e kemi ndjekur me interes të madh, për këtu kemi qenë një palë e tretë e interesuar, pasi një kompani amerikane ka vlerësuar provat, por s’ka patur një rol zyrtar të qeverisë, ndërsa në 21 janar ka një rol zyrtar nga qeveria amerikane, me përfshirjen e një institucioni siç është FBI.
TCH – Nëse në bazë të provave të FBI, Prokuroria do të marrë masa dhe këto masa do të kundërshtohen nga qeveria, si do të reagojë SHBA?
Ambasadori Arvizu - Unë mendoj që një pikë e rëndësishme në dhënien e përgjigjes është që ky është një hetim shqiptar dhe ne po ofrojmë asistencë teknike-ligjore. Unë kam qenë i përfshirë me leximin e raportit, por nuk jam një ekspert ligjor. Nga ajo që unë di, prokurorët shqiptarë kanë zhvilluar dosjen dhe kanë mbledhur faktet. Nga ajo që unë shoh dhe ky është një term i saktë, të gjithë këto prova shtesë, mbështetja që është marrë, është një mbështetetje për të arritur konkluzione.. Nuk mendoj që ka diçka të veçantë që ana amerikane ka prodhuar diçka që ju se keni patur, edhe pse ka disa pjesë ku ka disa prova shtesë, që janë ofruar nga pala amerikane.
TCH - Opozita do të përkujtojë me një homazh 21 janarin, me një marshim në bulevard në ditën e shtunë. E keni këshilluar Ramën që të mos e realizojë si një vit më parë dhe a lidhet me këtë paralajmërimi për shtetasit amerikanë që të mos afrohen pranë homazheve?
Ambasadori Arvizu - Çdo ambasadë amerikane në botë ka për detyrë të paralajmërojë shtetasit e saj edhe nëse të gjitha të dhënat janë për një protest paqësore dhe kjo është ajo që kemi bërë. Me Ramën u takova për drekë, folëm shumë, folëm dhe për përkujtimin, më shpjegoi se çfarë do të ndodhte dhe kishte logjikë me gjithçka tjetër që ishte thënë. Do të ketë një përkujtim, përkujtimorja 1-vjeçare dhe mendoj që do të jetë mënyra e duhur për të nderuar kujtimin e tyre.
TCH - Kryeministri, të hënën, i kujtoi Ramës që të kujtonte paralajmërimin që i bëri në 23 janar, kur i tha se rrezikonte shumë nëse tentonte t’i afrohet Kryeministrisë. Ju thatë që shumë gjëra kanë ndryshuar, por a mendoni që në këtë klimë të re ripërsëritja e këtij paralajmërimi është i nxituar?
Ambasadori Arvizu - Në përvojën time këtu, gjatë një viti, diçka pozitive rreth Berishës është që flet në mënyrë të drejtëpërdrejtë dhe nuk të duhet të vrasësh mendjen se çfarë ka dashur të thotë. Disa herë kam menduar që mund të ishte më i matur ose diplomatik, ai mund të kishte përcjellë të njëjtin mesazh në një mënyrë tjetër të shprehuri.
TCH - Rama kërkon manifestim, Berisha paralajmëron, Meta lirohet nga akuzat dhe ju jeni këtu duke folur për 21 janarin. Duket sikur asgjë s’ka ndryshuar nga një vit më parë?
Ambasadori Arvizu - Mendoj që shumë gjëra kanë ndryshuar dhe sikurse folëm që në fillim, së pari, kryesorja është që katër familjeve u mungojnë të dashurit e tyre dhe këtë nuk dua ta nënvlerësoj. Kur mendoj për 2012-n, duhet të jetë një vit i rëndësishëm për këtë vend pasi është 100-vjetori i pavarësisë, por tensionet politike vazhdojnë të qëndrojnë aty dhe shumë njerëz janë të shqetësuar për zgjedhjen e presidentit të ardhshëm. Disa prej bisedave dhe veprimeve të Aleancës Kuqezi janë shtuar dhe ky është një element i ri, pra një element ndryshimi. Do të ketë gjithmonë diçka dhe kështu ndodh gjithmonë në politikë. Por, domethënëse është që prej nëntorit të 2011-s, do ta quaja si pikënisje, ka patur me të vërtetë ndryshim politik sepse dialogu ka qenë më qytetar dhe ka patur me të vërtetë hapa konkrete, substanciale, ka patur komisione për ligjet me 3/5 etj….