30%-shi i Grave
Nuk jan aspak 3743 pika uji t mbledhura me kujdes n nj shishe, por jan 30 nj prqindsha t mbledhura n enn e parlamentit. Kjo sht nisma e fundit ligjore q qeveria e mazhorancs ka ndrmarr pr t rritur numrin e prfaqsimit t grave n parlamentin shqiptar n masn 30 pr qind.
E reklamuar si reform qeverisjeje dhe si nj hap para n drejtim t barazis gjinore n politikbrje, kjo nism ligjore ksaj radhe nuk sht vese nj zgjidhje mekanike e prdhunshme, statistikore dhe aspak reale.
Vendosja e prqindjeve pr sa i prket rolit t gruas n shoqri, n nj far mnyre e margjinalizon vet kt rol. Vet prqindja duket si nj asistenc sociale q u jepet gjinis tjetr, pr t dal n mnyr t imponuar nga nj nivel inferior social i nnkuptuar.
S pari vet mentaliteti i prqindjes s pjesmarrjes s gruas jo vetm n politik por edhe n fusha t tjera t jets, sht nj far legjitimiteti inferioriteti i sanksionuar me ligj, dhe nga ana tjetr sht jo e drejt pr vet gjinin femrore, e cila do t duhet t prfaqsohet nga nj 30 prqindsh, i cili do t jet po subjekt i przgjedhjes s nj bande partiake burrash. Nse kjo przgjedhje nuk do t jet, dhe nuk ka gjasa t jet, bazuar mbi performancn, kontributin apo meritn individuale, ather grumbulli i grave n parlament do t shmbllente jasht rolit t vrtet duke dmtuar imazhin e saj.
Prqindjet e imponuara pr sa i prket pjesmarrjes s gruas n shoqri, kan pasur kulmin e tyre gjat diktaturs, ku gruaja pothuaj n masn 50 pr qind ishte pran burrit, q nga Kuvendi Popullor e deri tek grat krenare n furrn e eliqeve, grat montatore n majn e oxhaqeve, gra q lugn dhe pirunin e kishin ndrruar me kazmn dhe lopatn, gra q korrnin misrin m shpejt se autokombajna, me krah e muskuj bodybuilding-u ato realizonin prodhimin gjat turnit t tret, natn.
Pra, nse do t mendonim se prqindjet jan mjeti m efikas i s ashtuquajturs barazi gjinore, eksperienca jon socialiste na tregoi t kundrtn. Nuk mjaftuan gjith ato integrime t sforcuara t gruas n shoqri pr t barazuar rolin e gjinive n mbarvajtjen kolektive. Kjo pr arsyen m t thjesht. Pr sa koh q meritokracia apo performanca individuale qoft e burrit apo e gruas t matet me prqindje, ather rezultati do t jet i deformuar.
Mendoj se thelbi i problemit qndron tek qasja q i bhet rolit t gjinive n shoqri. sht e vrtet se n Perndim ka tentativa pr t prcaktuar influenca gjinore n baz kalkulimesh, por, eksperienca ka treguar se ato kan dshtuar dhe se roli i gjinive si burr dhe grua jan kthyer na shtratin e natyrshm duke ln prqindjet jetime dhe joefikase.
N t vrtet i gjith spektri i marrdhnieve burr grua, si n familje dhe jasht saj n shoqri, sht i profilizuar n dy qndrime kryesore n at sekularist dhe ateist dhe n qndrimin tjetr teist apo religjioz, ku kta t fundit, nuk mohojn rolin e krijimit t gjinive njerzore.
Pr sa i prket grupit t par, duke qen se sht nj grup, i cili e konsideron qenien njerzore si nj prodhim i shkaksis duke prjashtuar rolin e krijimit t nj krijuesi mbi qeniet njerzore, e konsideron ndarjen gjinore si luft apo sfid pr dominimin e shoqris, ku prparsia shekullore e burrit duhet luftuar me do kusht. Pra, duke qen qenie rastsore, mundsisht me prejardhje majmunore, dy gjinit e qenies njerzore edhe pse jan t dnuara t jetojn bashkrisht, duhet ti tregojn njri-tjetrit se jan t aft t dominojn rolet e ndrsjella. Ky botkuptim sekularist mbi gjinit ka sjell deformime t jashtzakonshme n praktikn jetsore si dhe n mnyrn e t konceptuarit t rolit t gjinive duke i nxjerr dhunshm nga shtrati i natyrshmris s vet.
Prandaj n botn propagandistike nuk habitesh tek sheh femra q prdorin armt m mir se burrat, apo nga ato q me dy lvizje shtrijn n tok pr vdekje dhjet sosh. Ekzaltimi i gruas agjente, vrasse me pages, boksiere apo shkatrruese, jan forma t cilat me gjith prpjekjet, pak kan ndikuar n ndryshimin substancial t rolit t gjinive.
Ndrsa grupi i dyt, sht ai q beson se qenia njerzore si pasoj edhe gjinit, jan vepr arti t krijuara nga nj krijues posedues i nj inteligjence superiore, i cili me gjinit ka pleksur edhe rolet, prirjet e secils pal, duke krijuar jo nj gjini superiore dhe nj tjetr inferiore, por, duke krijuar dy gjini lider secili n kompetencat dhe aftsit e veta.
Natyra e burrit dhe e gruas sht aq e ndryshme nga njri-tjetri sa do t ishte fatale dhe e pamundur t prpiqeshim t ndrronim rolet. Prandaj qasja m e drejt n opinionin tim, sht qasja ku secila gjini sht lidere n kompetencat e veta t cilat jan pjes e nj mandati hyjnor dhn secilit.
Kjo nuk prjashton aspak q nj grua t jet politikane, t drejtoj biznese, apo edhe inciativa t tjera, po ashtu nuk sht prjashtues fakti q burrat t jen kuzhinier t mir, por e gjitha kjo brenda kufizimeve t veta q secila gjini dashje pa dashje i ka pjes t vetn.
N kt kontekst prqindja n pjesmarrje sht si nj trup i huaj, nj mjet i dhunshm, pr t prishur ekuilibrat e pozicioneve. Ka fusha ku grat mund t jen m t afta se 30 pr qind ashtu si ka fusha ku burrat jan m pak. Pra merita, aftsia, kontributi jan treguesit e vrtet q prcaktojn realisht rolet n shoqri, kjo pr sa koh nuk ekziston nj diskriminim i hapur.
Kontributet reale t secils gjini jan prqindja m e mir dhe tagri m kuptimplot pr pozicionet e ndrsjella n shoqri.
E reklamuar si reform qeverisjeje dhe si nj hap para n drejtim t barazis gjinore n politikbrje, kjo nism ligjore ksaj radhe nuk sht vese nj zgjidhje mekanike e prdhunshme, statistikore dhe aspak reale.
Vendosja e prqindjeve pr sa i prket rolit t gruas n shoqri, n nj far mnyre e margjinalizon vet kt rol. Vet prqindja duket si nj asistenc sociale q u jepet gjinis tjetr, pr t dal n mnyr t imponuar nga nj nivel inferior social i nnkuptuar.
S pari vet mentaliteti i prqindjes s pjesmarrjes s gruas jo vetm n politik por edhe n fusha t tjera t jets, sht nj far legjitimiteti inferioriteti i sanksionuar me ligj, dhe nga ana tjetr sht jo e drejt pr vet gjinin femrore, e cila do t duhet t prfaqsohet nga nj 30 prqindsh, i cili do t jet po subjekt i przgjedhjes s nj bande partiake burrash. Nse kjo przgjedhje nuk do t jet, dhe nuk ka gjasa t jet, bazuar mbi performancn, kontributin apo meritn individuale, ather grumbulli i grave n parlament do t shmbllente jasht rolit t vrtet duke dmtuar imazhin e saj.
Prqindjet e imponuara pr sa i prket pjesmarrjes s gruas n shoqri, kan pasur kulmin e tyre gjat diktaturs, ku gruaja pothuaj n masn 50 pr qind ishte pran burrit, q nga Kuvendi Popullor e deri tek grat krenare n furrn e eliqeve, grat montatore n majn e oxhaqeve, gra q lugn dhe pirunin e kishin ndrruar me kazmn dhe lopatn, gra q korrnin misrin m shpejt se autokombajna, me krah e muskuj bodybuilding-u ato realizonin prodhimin gjat turnit t tret, natn.
Pra, nse do t mendonim se prqindjet jan mjeti m efikas i s ashtuquajturs barazi gjinore, eksperienca jon socialiste na tregoi t kundrtn. Nuk mjaftuan gjith ato integrime t sforcuara t gruas n shoqri pr t barazuar rolin e gjinive n mbarvajtjen kolektive. Kjo pr arsyen m t thjesht. Pr sa koh q meritokracia apo performanca individuale qoft e burrit apo e gruas t matet me prqindje, ather rezultati do t jet i deformuar.
Mendoj se thelbi i problemit qndron tek qasja q i bhet rolit t gjinive n shoqri. sht e vrtet se n Perndim ka tentativa pr t prcaktuar influenca gjinore n baz kalkulimesh, por, eksperienca ka treguar se ato kan dshtuar dhe se roli i gjinive si burr dhe grua jan kthyer na shtratin e natyrshm duke ln prqindjet jetime dhe joefikase.
N t vrtet i gjith spektri i marrdhnieve burr grua, si n familje dhe jasht saj n shoqri, sht i profilizuar n dy qndrime kryesore n at sekularist dhe ateist dhe n qndrimin tjetr teist apo religjioz, ku kta t fundit, nuk mohojn rolin e krijimit t gjinive njerzore.
Pr sa i prket grupit t par, duke qen se sht nj grup, i cili e konsideron qenien njerzore si nj prodhim i shkaksis duke prjashtuar rolin e krijimit t nj krijuesi mbi qeniet njerzore, e konsideron ndarjen gjinore si luft apo sfid pr dominimin e shoqris, ku prparsia shekullore e burrit duhet luftuar me do kusht. Pra, duke qen qenie rastsore, mundsisht me prejardhje majmunore, dy gjinit e qenies njerzore edhe pse jan t dnuara t jetojn bashkrisht, duhet ti tregojn njri-tjetrit se jan t aft t dominojn rolet e ndrsjella. Ky botkuptim sekularist mbi gjinit ka sjell deformime t jashtzakonshme n praktikn jetsore si dhe n mnyrn e t konceptuarit t rolit t gjinive duke i nxjerr dhunshm nga shtrati i natyrshmris s vet.
Prandaj n botn propagandistike nuk habitesh tek sheh femra q prdorin armt m mir se burrat, apo nga ato q me dy lvizje shtrijn n tok pr vdekje dhjet sosh. Ekzaltimi i gruas agjente, vrasse me pages, boksiere apo shkatrruese, jan forma t cilat me gjith prpjekjet, pak kan ndikuar n ndryshimin substancial t rolit t gjinive.
Ndrsa grupi i dyt, sht ai q beson se qenia njerzore si pasoj edhe gjinit, jan vepr arti t krijuara nga nj krijues posedues i nj inteligjence superiore, i cili me gjinit ka pleksur edhe rolet, prirjet e secils pal, duke krijuar jo nj gjini superiore dhe nj tjetr inferiore, por, duke krijuar dy gjini lider secili n kompetencat dhe aftsit e veta.
Natyra e burrit dhe e gruas sht aq e ndryshme nga njri-tjetri sa do t ishte fatale dhe e pamundur t prpiqeshim t ndrronim rolet. Prandaj qasja m e drejt n opinionin tim, sht qasja ku secila gjini sht lidere n kompetencat e veta t cilat jan pjes e nj mandati hyjnor dhn secilit.
Kjo nuk prjashton aspak q nj grua t jet politikane, t drejtoj biznese, apo edhe inciativa t tjera, po ashtu nuk sht prjashtues fakti q burrat t jen kuzhinier t mir, por e gjitha kjo brenda kufizimeve t veta q secila gjini dashje pa dashje i ka pjes t vetn.
N kt kontekst prqindja n pjesmarrje sht si nj trup i huaj, nj mjet i dhunshm, pr t prishur ekuilibrat e pozicioneve. Ka fusha ku grat mund t jen m t afta se 30 pr qind ashtu si ka fusha ku burrat jan m pak. Pra merita, aftsia, kontributi jan treguesit e vrtet q prcaktojn realisht rolet n shoqri, kjo pr sa koh nuk ekziston nj diskriminim i hapur.
Kontributet reale t secils gjini jan prqindja m e mir dhe tagri m kuptimplot pr pozicionet e ndrsjella n shoqri.