Grdeci - kumti karnavalesk i vetdijes qytetare
Nuk ka kaluar vetm gjysm viti nga shprthimi i depos s armve n Grdec. Kaq ka mjaftuar q nj aspekt kaq i thell e tragjik t katandiset pas nj kohe relativisht t shkurtr n njfar postscriptumi karikaturesk, tragjikomik, nj parodi e dhimbshme e t gjitha tragjedive q e shoqrojn rregullisht shoqrin shqiptare krye do dhjetvjeari. A thua vall tragjedia q prsritet banalisht ua ka hequr solemnitetin edhe fatkeqsive t thella n jetn ton? Ajo q ndodhi me Grdecin mund t merret si nj ngrdheshje vetfshikulluese n vet kurrizin e tragjedis son.
Mund t merret si paaftsia jon pr t nxn nga prvojat e prsritura me fatkeqsit, si ironi e hidhur e paaftsis pr t menaxhuar qoft edhe solemnitetin e przishm t katastrofs, si refuzim pr t qen t denj para saj, si njerz t dorzuar e t pafuqishm q i japim tragjedis karakter maskarade, ndrkoh q arsyet e shndosha i shprngulim n sfera okulte. Dhe s fundi, vjen msimi me t keqen: distancimi dhe krkimi streh tek ironia duke karnavalizuar jetn dhe vdekjen ton.
N rastin e Grdecit u shfaq prbindshm zelli yn fjalaman, prdorimi i emrit toponimik si nj sindrom epidemie, me t ciln mund t operojm lirisht n t gjitha sferat e disfatave tona, duke krijuar analogji, universalizime, prgjithsime kryesisht ngushlluese. Psikologjikisht kjo gjendje m duket e ngjashme me psikozn e dshprakve, t cilt ngushllojn me nj realizm t vrazhd duke thn n vend t do t kaloj, gjithka do t bhet mir me antonimin: ngushllohuni, gjithka sht keq dhe do t shkoj keq e m keq!.
far tjetr mund t na ofroj Grdeci si metafor, shmbllim dhe imazh? Nj gj sht e qart, ky vend prbn nj simbol, nj toponim, i cili simbolikisht shnjon theqafjen e t gjitha utopive tona. Theqafjen e historis, rrpirn ku merr tatpjetn siguria jon dhe dshira pr tu vetrealizuar; perspektiva e beft dhe e maskuar q fshihet pas velit: sapo ajo t hapet ne shquajm syshqyer Bermundn shqiptare. Po far etimologjie fshihet n vet emrin e ktij fshati?
Di q n Shqiprin e Mesme prdoret nj mallkim: t raft grdeci!, duke patur parasysh epidemit veneriane. N idiomn arkaike kjo shprehje sht po aq e njohur sa dhe idiomat anatemuese T raft tartakuti, U ftofsh ntajare etj. Me sa di un, nga sllavishtja e vjetr Grdec, do t thot Grdi, d.m.th., krup, neveri. Po nuk sht faji i emrit ky! Rastsia prap nuk sht rastsi, nse vet Zoti e lejon t jet (ndodh). Prandaj duhet rrmuar m thell.
GERDEC! N fjalorin e shqipes gjasht shkronjat e ktij emri do t hyj si nj nocion jo m toponimik. Nse n shkencn okulte t Kabals prdoreshin kombinimet e 22 shkronjave t alfabetit t vjetr semito-hebre pr t mbrritur mistere t eprme, duke i kombinuar ato, si n rastin e tetragramatonit JAHVE (q prbnte emrin eufemik t Zotit n kabalistik), ather n rastin e Grdecit ne kemi nj hekzagramaton, nj kllf misterioz ku rrkllehen misteret e qenies dhe kaderreve tona.
Polisemantika GRDEC vazhdon t zbatohet gjersisht si term kategorial pr t prgjithsuar dukuri t frikshme, fatale, regresive. Vet prmasat e gjms ta sugjerojn nj prdorim t till. Por n ligjrimin politik ky emrtim ka shrbyer si baz pjellore pr t arritur efekte t strfryra (konkave), her t qlluara, e her t sforcuara.
Si sht e mundur q brenda pak kohsh nj emr kaq i humbur t fitoj prmasa kaq t mdha kuptimore? Me far intence i qaset vetdija shqiptare polisemantiks grdec?
Nj vmendje kaq e prqendruar mbi nj fjal, ia rrit asaj aftsin shenjuese pr t shprehur hiper-realitete negative; por bashk me kuptimet e reja, dalin n pah edhe domethniet e vjetra. Pra fjala i nnshtrohet nj biografie rrnjsore t prejardhjes, n kohn e pagzimit t saj, apo dhe konotacioneve t jetrave paralele q ka patur kjo fjal, si jan ngjashmrit tingullore apo asociacionet q prmendm me smundjet veneriane apo me di t papastr.
Sigurisht q, me prmasat e fatkeqsis q ndodhi, - nj fatkeqsi q mund t ishte mnjanuar, mjaft q t kmbngulte vullneti qoft edhe i nj njeriu t prgjegjshm fjala Grdec, prvese metafor e zis dhe e dhimbjes, sht dhe metafor e alergjis popullore t filozofis derdimene me varja sot, e varja nesr.
Grdeci sht metafora arketipike e alergjis popullore q shkapetet n drit t diellit. Por m shterruese jan klishet e ligjrimit publicistik: grdecizimi i politiks shqiptare; qeveria e grdecit; Grdeci i jets son, Sali Grdeci, etj. Ndrsa un do t shtoja dika pr do shqiptar, n frymn e nj libri t Heminguejit: Nj Grdec q e ke gjithmon me vete n vend t titullit t shkrimtarit: Nj fest q e ke gjithmon me vete.
Nj gazetar e niste analizn e tij me frazn: T gjith ne, n nj mnyr a n nj tjetr, jemi pjella t Grdecit.... pas ksaj fraze, edhe sikur t mos shkruhej asnj fjal, secili, sipas takatit, formimit apo prirjes filozofike mund ta vazhdoj vet meditimin. Grdeci nj maskr e paralajmruar apo: Grdeci si postskriptum i jets son t paqndrueshme.
Apo dhe Nga Grdeci n Grdec.... Vet fjala sht produktive me nj rim t pashmangshme: ngec. sht njfar bllokimi, qorrsokaku, ngecjeje, mrsi. sht nj hemorroid n organizm, disfunksion, paraliz. Grdeci sht miz q prplaset n retin dhe verbon perspektivn.
Megjithat ka nj metafor akoma m t goditur pr Grdecin: Grdeci sht ernobili yn shqiptar, i pavn re ose i vn re, por i shprfillur.
Grdeci nuk ka ln pa prekur edhe ligjrimin e pavetdijshm apo ndryshe, zhargonin e narkomanve. Duke qen, para s gjithash, kategori e disfats mentale, njfar kotjeje e dremitje n kufij t vdekjes e masakrs, Grdeci sht perceptuar edhe si gjendje q paraqet jetn e vetdijes n koma, n bodrum, ka e bn t lakmueshme paralelizmin me vetdijn e errsuar t konsumatorve t narkotikve.
Gjithashtu prvoja e hidhur e Grdecit lidhet me situatat minus vigjilenc, me kapjen gafil, me daljen e situats jasht kontrollit, ka lidhet me prgjegjsit shtetrore, politike e administrative. Zbardhja e Grdecit m shum se sa procedur hetimore, ka t bj me inicim, me gjendjen mentale, sa t vetdijs son shtetrore, aq dhe t asaj publike e qytetare, sepse nuk ka det q t zbardh nj krim ku pjesmarrs jan t gjith aktort publik, politik e shtetror.
Ka edhe nj princip tjetr q e shumfishon prdorimin e gjer t Grdecit, q sht i natyrs fonetike. Sipas asociacioneve kuptimore dhe tingullore, t part q t vijn n mendje prej grdec - jan Grdi dhe Krdi, d.m.th., masakr. Prishje e ekuilibrit moral, ethja pr t nxjerr maksimalisht fitime n ndrrmarrje t paligjshme dhe krkimi i ksaj aventure vdekjeprurse n lkurn tnde.
Por para s gjithash Grdeci sht nj piktakim botrash. N Grdec kemi nj piktakim fatkeq t bots shqiptare, gjykuar nga konfiguracioni prbrs i ktij fshati: malsor t provincave t Veriut dhe t Jugut dhe elementi vendas.
Nj kokteil amalgam i tranzicionit vanitoz shqiptar. Kemi nj Shqipri n miniatur brenda ktij fshati, me prpjekjen pr t mbijetuar n fardo mnyre dhe me aventurn karakteristike t mentalitetit shqiptar q nuk kursen asgj pr shfrytzimin e do mundsie mbijetese, duke i hedhur dorashkn vdekjes, n kuptimin m t drejtprdrejt.
Supozojm se n t dy, o lexues i shumnderuar, jemi banor t Grdecit... Pr do mbrmje, pas puns, mblidhemi t pim nj kafe, t kuvendojm mbi gjra t zakonshme apo t larta, ndrkoh q dit e nat, ndan asaj kafeje, kalojn e shkarkohen pak m tutje kamion, maune e tatra t mbushura me arm, fishek, dinamit e predha.
A thua vall nga gjith kuvendimet tona mbi gjrat e prditshme dhe ato t lartat, asnjher t mos dal njri e t thot: Kjo sht marrzi, nj dit do t hidhemi n er, duhet ndrprer kjo menduri!. Aq m keq nse grat, burrat apo fmijt e familjeve tona jan t prfshir n kt gar vdekjeje! Pra t gjith e dinin dhe askush nuk u ngrit ta shpall, ta bj problem, ka tregon shkalln e kulturs s banimit.
T jeni t sigurt se asnj provinc italiane, greke, europiane apo dhe ballkanike, nuk do t pranonte t flinte mbi depo eksplozivi. Vetm ne nuk e vrasim mendjen dhe jetojm prdit me rrezikun e vdekjes prbri. Dakord q fajtor sht shteti, por pa vullnetin e banorve, asnj shtet nuk mund t veproj si t doj, aq m tepr kur sht fjala pr jetn njerzore q sht nj, e vetme dhe e pakthyeshme.
A sht Grdeci nj flligshti? Nse ecim n drejtim t metafors psikanalistike (e cila sht nj mundsi aspak e paraplqyer pr mua), ather do t vrejm nj bashkpunim t papastr t kohrave, historive dhe personazheve t prfshira n kt mkat. Kjo sht nj metafor e prshtatshme q duhet shpjeguar.
Prvoja tragjike e Grdecit nuk ndodhi vetvetiu. Ajo vjen nga tjetr koh dhe sht nj pikzim i kolapsit ton historik, politik dhe social. sht flligshti apo incest n kt kuptim: armt jan e shkuara jon diktatoriale, pra e koha e shkuar, me t ciln ne prpiqemi ti lajm hesapet n kohn e tashme.
Nuk sht shpikje e qeveris s sotme, por nj praktik q ka nisur para se ajo t vij n pushtet (ja dhe nj pikzim tjetr q prfshin pozitn dhe opozitn). Projektuesit dhe menaxhuesit e situats s sotme t Grdecit qen po ato firma dhe sekser t opozits s sotme. Populli po ai popull, i djeshmi dhe i sotmi, pozit dhe opozit nga t gjitha regjionet.
T gjitha kto piktakime jan t prfshira n nj situat t prbashkt bashkpunimi, t ciln metaforikisht e quaj incestuoze. Dhe nga situatat incestuoze, dihet q, gjenetikisht, prftohen pasardhs me gjymtime e t meta t mdha trupore e mendore, por, sidomos kjo e dyta, kushtzon t parn. Kjo nuk sht shaka, por skem e t menduarit t shndosh q duhet marr n analiz, pasi tragjedin nuk e zhbn dot m.
Dhe s mbrami, Grdeci mbrrin (nse mundet) t jet nj metafor didaktike, nj kumt didaktik q na mson gjrat tona m elementare: nse dika na zbardh nga enigmat tona, Grdeci na zbardh m s pari, mnyrn ton moskokarse t jetess. Grdeci si metafor sht gjendja katastrofike e vetdijes qytetare tek ne.
Grdeci na rrfen me prvojn e vet tragjike se sa jemi larguar ne nga prgjegjsia q kemi pr mbrojtjen e jets ton, t fmijve dhe familjeve tona; por na mson se, besimi mitik apriori tek shteti dhe pushtetet sht nj atavizm kundrproduktiv, i trashguar nga diktatura. Secili duhet t krkoj llogari ku banon, si banon, n far kushtesh.
Ka gjithmon nj pse pr gjrat e paqarta q krcnojn hapsirn e banimit publik tok me jetn tnde dhe t familjes. Ideja i dikurshme se Partia i di t gjitha; Partia na udhheq dhe ne i bindemi verbrisht asaj; at pun e di Partia etj, besoj se i ka dhn pr 45 vjet frutat e helmta. Duhet t msohemi se shteti, pushteti dhe partit, edhe nse dika din, e din pr interesin e vet. E si mund ti varsh shpresat dhe sigurin e jets tnde, fjala vjen, tek aftsit teknike e profesionale, e sidomos morale t delijorgjve?
Mund t merret si paaftsia jon pr t nxn nga prvojat e prsritura me fatkeqsit, si ironi e hidhur e paaftsis pr t menaxhuar qoft edhe solemnitetin e przishm t katastrofs, si refuzim pr t qen t denj para saj, si njerz t dorzuar e t pafuqishm q i japim tragjedis karakter maskarade, ndrkoh q arsyet e shndosha i shprngulim n sfera okulte. Dhe s fundi, vjen msimi me t keqen: distancimi dhe krkimi streh tek ironia duke karnavalizuar jetn dhe vdekjen ton.
N rastin e Grdecit u shfaq prbindshm zelli yn fjalaman, prdorimi i emrit toponimik si nj sindrom epidemie, me t ciln mund t operojm lirisht n t gjitha sferat e disfatave tona, duke krijuar analogji, universalizime, prgjithsime kryesisht ngushlluese. Psikologjikisht kjo gjendje m duket e ngjashme me psikozn e dshprakve, t cilt ngushllojn me nj realizm t vrazhd duke thn n vend t do t kaloj, gjithka do t bhet mir me antonimin: ngushllohuni, gjithka sht keq dhe do t shkoj keq e m keq!.
far tjetr mund t na ofroj Grdeci si metafor, shmbllim dhe imazh? Nj gj sht e qart, ky vend prbn nj simbol, nj toponim, i cili simbolikisht shnjon theqafjen e t gjitha utopive tona. Theqafjen e historis, rrpirn ku merr tatpjetn siguria jon dhe dshira pr tu vetrealizuar; perspektiva e beft dhe e maskuar q fshihet pas velit: sapo ajo t hapet ne shquajm syshqyer Bermundn shqiptare. Po far etimologjie fshihet n vet emrin e ktij fshati?
Di q n Shqiprin e Mesme prdoret nj mallkim: t raft grdeci!, duke patur parasysh epidemit veneriane. N idiomn arkaike kjo shprehje sht po aq e njohur sa dhe idiomat anatemuese T raft tartakuti, U ftofsh ntajare etj. Me sa di un, nga sllavishtja e vjetr Grdec, do t thot Grdi, d.m.th., krup, neveri. Po nuk sht faji i emrit ky! Rastsia prap nuk sht rastsi, nse vet Zoti e lejon t jet (ndodh). Prandaj duhet rrmuar m thell.
GERDEC! N fjalorin e shqipes gjasht shkronjat e ktij emri do t hyj si nj nocion jo m toponimik. Nse n shkencn okulte t Kabals prdoreshin kombinimet e 22 shkronjave t alfabetit t vjetr semito-hebre pr t mbrritur mistere t eprme, duke i kombinuar ato, si n rastin e tetragramatonit JAHVE (q prbnte emrin eufemik t Zotit n kabalistik), ather n rastin e Grdecit ne kemi nj hekzagramaton, nj kllf misterioz ku rrkllehen misteret e qenies dhe kaderreve tona.
Polisemantika GRDEC vazhdon t zbatohet gjersisht si term kategorial pr t prgjithsuar dukuri t frikshme, fatale, regresive. Vet prmasat e gjms ta sugjerojn nj prdorim t till. Por n ligjrimin politik ky emrtim ka shrbyer si baz pjellore pr t arritur efekte t strfryra (konkave), her t qlluara, e her t sforcuara.
Si sht e mundur q brenda pak kohsh nj emr kaq i humbur t fitoj prmasa kaq t mdha kuptimore? Me far intence i qaset vetdija shqiptare polisemantiks grdec?
Nj vmendje kaq e prqendruar mbi nj fjal, ia rrit asaj aftsin shenjuese pr t shprehur hiper-realitete negative; por bashk me kuptimet e reja, dalin n pah edhe domethniet e vjetra. Pra fjala i nnshtrohet nj biografie rrnjsore t prejardhjes, n kohn e pagzimit t saj, apo dhe konotacioneve t jetrave paralele q ka patur kjo fjal, si jan ngjashmrit tingullore apo asociacionet q prmendm me smundjet veneriane apo me di t papastr.
Sigurisht q, me prmasat e fatkeqsis q ndodhi, - nj fatkeqsi q mund t ishte mnjanuar, mjaft q t kmbngulte vullneti qoft edhe i nj njeriu t prgjegjshm fjala Grdec, prvese metafor e zis dhe e dhimbjes, sht dhe metafor e alergjis popullore t filozofis derdimene me varja sot, e varja nesr.
Grdeci sht metafora arketipike e alergjis popullore q shkapetet n drit t diellit. Por m shterruese jan klishet e ligjrimit publicistik: grdecizimi i politiks shqiptare; qeveria e grdecit; Grdeci i jets son, Sali Grdeci, etj. Ndrsa un do t shtoja dika pr do shqiptar, n frymn e nj libri t Heminguejit: Nj Grdec q e ke gjithmon me vete n vend t titullit t shkrimtarit: Nj fest q e ke gjithmon me vete.
Nj gazetar e niste analizn e tij me frazn: T gjith ne, n nj mnyr a n nj tjetr, jemi pjella t Grdecit.... pas ksaj fraze, edhe sikur t mos shkruhej asnj fjal, secili, sipas takatit, formimit apo prirjes filozofike mund ta vazhdoj vet meditimin. Grdeci nj maskr e paralajmruar apo: Grdeci si postskriptum i jets son t paqndrueshme.
Apo dhe Nga Grdeci n Grdec.... Vet fjala sht produktive me nj rim t pashmangshme: ngec. sht njfar bllokimi, qorrsokaku, ngecjeje, mrsi. sht nj hemorroid n organizm, disfunksion, paraliz. Grdeci sht miz q prplaset n retin dhe verbon perspektivn.
Megjithat ka nj metafor akoma m t goditur pr Grdecin: Grdeci sht ernobili yn shqiptar, i pavn re ose i vn re, por i shprfillur.
Grdeci nuk ka ln pa prekur edhe ligjrimin e pavetdijshm apo ndryshe, zhargonin e narkomanve. Duke qen, para s gjithash, kategori e disfats mentale, njfar kotjeje e dremitje n kufij t vdekjes e masakrs, Grdeci sht perceptuar edhe si gjendje q paraqet jetn e vetdijes n koma, n bodrum, ka e bn t lakmueshme paralelizmin me vetdijn e errsuar t konsumatorve t narkotikve.
Gjithashtu prvoja e hidhur e Grdecit lidhet me situatat minus vigjilenc, me kapjen gafil, me daljen e situats jasht kontrollit, ka lidhet me prgjegjsit shtetrore, politike e administrative. Zbardhja e Grdecit m shum se sa procedur hetimore, ka t bj me inicim, me gjendjen mentale, sa t vetdijs son shtetrore, aq dhe t asaj publike e qytetare, sepse nuk ka det q t zbardh nj krim ku pjesmarrs jan t gjith aktort publik, politik e shtetror.
Ka edhe nj princip tjetr q e shumfishon prdorimin e gjer t Grdecit, q sht i natyrs fonetike. Sipas asociacioneve kuptimore dhe tingullore, t part q t vijn n mendje prej grdec - jan Grdi dhe Krdi, d.m.th., masakr. Prishje e ekuilibrit moral, ethja pr t nxjerr maksimalisht fitime n ndrrmarrje t paligjshme dhe krkimi i ksaj aventure vdekjeprurse n lkurn tnde.
Por para s gjithash Grdeci sht nj piktakim botrash. N Grdec kemi nj piktakim fatkeq t bots shqiptare, gjykuar nga konfiguracioni prbrs i ktij fshati: malsor t provincave t Veriut dhe t Jugut dhe elementi vendas.
Nj kokteil amalgam i tranzicionit vanitoz shqiptar. Kemi nj Shqipri n miniatur brenda ktij fshati, me prpjekjen pr t mbijetuar n fardo mnyre dhe me aventurn karakteristike t mentalitetit shqiptar q nuk kursen asgj pr shfrytzimin e do mundsie mbijetese, duke i hedhur dorashkn vdekjes, n kuptimin m t drejtprdrejt.
Supozojm se n t dy, o lexues i shumnderuar, jemi banor t Grdecit... Pr do mbrmje, pas puns, mblidhemi t pim nj kafe, t kuvendojm mbi gjra t zakonshme apo t larta, ndrkoh q dit e nat, ndan asaj kafeje, kalojn e shkarkohen pak m tutje kamion, maune e tatra t mbushura me arm, fishek, dinamit e predha.
A thua vall nga gjith kuvendimet tona mbi gjrat e prditshme dhe ato t lartat, asnjher t mos dal njri e t thot: Kjo sht marrzi, nj dit do t hidhemi n er, duhet ndrprer kjo menduri!. Aq m keq nse grat, burrat apo fmijt e familjeve tona jan t prfshir n kt gar vdekjeje! Pra t gjith e dinin dhe askush nuk u ngrit ta shpall, ta bj problem, ka tregon shkalln e kulturs s banimit.
T jeni t sigurt se asnj provinc italiane, greke, europiane apo dhe ballkanike, nuk do t pranonte t flinte mbi depo eksplozivi. Vetm ne nuk e vrasim mendjen dhe jetojm prdit me rrezikun e vdekjes prbri. Dakord q fajtor sht shteti, por pa vullnetin e banorve, asnj shtet nuk mund t veproj si t doj, aq m tepr kur sht fjala pr jetn njerzore q sht nj, e vetme dhe e pakthyeshme.
A sht Grdeci nj flligshti? Nse ecim n drejtim t metafors psikanalistike (e cila sht nj mundsi aspak e paraplqyer pr mua), ather do t vrejm nj bashkpunim t papastr t kohrave, historive dhe personazheve t prfshira n kt mkat. Kjo sht nj metafor e prshtatshme q duhet shpjeguar.
Prvoja tragjike e Grdecit nuk ndodhi vetvetiu. Ajo vjen nga tjetr koh dhe sht nj pikzim i kolapsit ton historik, politik dhe social. sht flligshti apo incest n kt kuptim: armt jan e shkuara jon diktatoriale, pra e koha e shkuar, me t ciln ne prpiqemi ti lajm hesapet n kohn e tashme.
Nuk sht shpikje e qeveris s sotme, por nj praktik q ka nisur para se ajo t vij n pushtet (ja dhe nj pikzim tjetr q prfshin pozitn dhe opozitn). Projektuesit dhe menaxhuesit e situats s sotme t Grdecit qen po ato firma dhe sekser t opozits s sotme. Populli po ai popull, i djeshmi dhe i sotmi, pozit dhe opozit nga t gjitha regjionet.
T gjitha kto piktakime jan t prfshira n nj situat t prbashkt bashkpunimi, t ciln metaforikisht e quaj incestuoze. Dhe nga situatat incestuoze, dihet q, gjenetikisht, prftohen pasardhs me gjymtime e t meta t mdha trupore e mendore, por, sidomos kjo e dyta, kushtzon t parn. Kjo nuk sht shaka, por skem e t menduarit t shndosh q duhet marr n analiz, pasi tragjedin nuk e zhbn dot m.
Dhe s mbrami, Grdeci mbrrin (nse mundet) t jet nj metafor didaktike, nj kumt didaktik q na mson gjrat tona m elementare: nse dika na zbardh nga enigmat tona, Grdeci na zbardh m s pari, mnyrn ton moskokarse t jetess. Grdeci si metafor sht gjendja katastrofike e vetdijes qytetare tek ne.
Grdeci na rrfen me prvojn e vet tragjike se sa jemi larguar ne nga prgjegjsia q kemi pr mbrojtjen e jets ton, t fmijve dhe familjeve tona; por na mson se, besimi mitik apriori tek shteti dhe pushtetet sht nj atavizm kundrproduktiv, i trashguar nga diktatura. Secili duhet t krkoj llogari ku banon, si banon, n far kushtesh.
Ka gjithmon nj pse pr gjrat e paqarta q krcnojn hapsirn e banimit publik tok me jetn tnde dhe t familjes. Ideja i dikurshme se Partia i di t gjitha; Partia na udhheq dhe ne i bindemi verbrisht asaj; at pun e di Partia etj, besoj se i ka dhn pr 45 vjet frutat e helmta. Duhet t msohemi se shteti, pushteti dhe partit, edhe nse dika din, e din pr interesin e vet. E si mund ti varsh shpresat dhe sigurin e jets tnde, fjala vjen, tek aftsit teknike e profesionale, e sidomos morale t delijorgjve?