A jane te vlefshme kercenimet ceke?
Shqetesimet per deklaratat e presidentit te zgjedhur te Cekise, Milosh Zeman, se “nuk e njeh pavaresine e Kosoves” dhe se “do te nderprese marredheniet diplomatike me te”, i ul analisti cek, Filip Tesar. Ne nje interviste per radion Evropa e Lire, z.Tesar thote se per punet diplomatike eshte kompetente qeveria dhe jo presidenti. Tesar po ashtu thote se nje hap i tille do te nxiste edhe reagimin e BE-se. Filip Tesar eshte bashkepunetor i jashtem ne Institutin per Marredhenie Nderkombetare ne Prage dhe njohes i mire i zhvillimeve ne Ballkan.
Nga muaji mars i ketij viti, Milosh Zeman do te marre detyren e presidentit te Cekise. Cfare lajmi eshte ky per Kosoven?
Mendoj se presidenti i ri, Zeman, do te vazhdoje perafersisht politiken e njejte qe ka udhehequr presidenti i deritashem, Vaclav Klaus. Megjithate, mendoj se do te kete disa ndryshme. Zeman, si kryetar i dikurshem i qeverise, eshte shprehur disa here mjaft ashper ne adrese te grupacioneve te ndryshme myslimane, shteteve e te tjera. Per shembull, ai ka krahasuar Yasser Araftin me Adolf Hitlerin. Se fundmi, gjate fushates presidenciale, ai po ashtu eshte shprehur per bombardimin e Iranit. Konsideroj se ai do t’i shohe shqiptaret e Kosoves me optike te njejte, sikurse edhe myslimanet.
Gjate fushates se tij, Zeman ka deklaruar se nuk e pranon pavaresine e Kosoves, se do te shkepuste marredheniet diplomatike me te dhe madje e ka quajtur “shtet terrorist”. Cfare mund te prodhojne keto deklarata?
Mendoj se Zemani, para se gjithash, eshte nje njeri, i cili shume shpejt thote gjera te caktuara, nganjehere thjesht per hir te populizmit. Per punet dhe marredheniet diplomatike eshte kompetente qeveria. Andaj, presidenti i republikes nuk mund t’i nderprese ne menyre te tille marredheniet me nje shtet. Pyetja eshte se a do te mund te formoje qeverine gjate mandatit te tij me social-demokratet, perfaqesues te te cileve jane shprehur po ashtu per nderprerjen e marredhenieve diplomatike me Kosoven. Mirepo, edhe ne ate rast, konsideroj se nuk do t'i nderpriste, pasi do t’i terhiqej verejta ne menyre pragmatike nga partneret ne Bashkimin Evropian se nje gje e tille mund te ndikoje ne stabilitetin e Ballkanit Perendimor.
Megjithate, a mendoni se me qendrime te tilla ndaj Kosoves, Zemani mund t’i shkaktoje kokedhembje edhe Bashkimit Evropian? Marre parasysh qe ky mekanizem po angazhohet per normalizimin e marredhenieve ne rajon...
Mendoj se Zemani do t’i shkaktoje kokedhembje Bashkimit Evropian edhe pa Kosoven, sepse eshte njeriu qe flet shume me shpejt sesa qe mendon. Edhe gjate kohes se fushates presidenciale, edhe gjate kohes sa ka qene kryeminister, ne disa takime diplomatike eshte sjelle shume jodiplomatik. Dhe, serish mund te kthehem te tema e Islamit dhe myslimaneve, edhe pse e di se per shumicen e shqiptareve te Kosoves Islami nuk eshte ndonje ceshtje kruciale, por per Zemanin eshte. Zemani mendon se myslimanet jane thjesht te pakulturuar, te paqyteteruar, agresive dhe te tjere. Mendoj se ai, jo vetem per shkak te Kosoves, por edhe per shkak te pakicave myslimane ne Bashkimin Evropian, do t’i shkaktoje kokedhembje te madhe BE-se. Zemani nuk eshte njeriu qe mbeshtet multikulturalizmin. Ai eshte, te themi, me teper ksenofobik.
Kjo ka qene hera e pare ne historine e shtetit te pavarur cek qe qytetaret kane zgjedhur drejtperdrejt presidentin. Cfare ndryshimesh do te sjelle Zemani ne jetet e tyre?
Konsideroj se nuk do te sjelle ndryshime direkte. Nuk do te sjelle ndryshime direkte ne ekonomi, ne sistemin politik. Mendoj se Zemani, per dallim nga Klausi, do te ndikoje ne marredheniet me BE-ne. Dhe ketu, mendoj se qendrimet e tij jane te kunderta me ato te Klausit, i cili ka qene jo vetem euro-skeptik, por mund te thuhet edhe euro-fobik. Nderkaq, Zemani e konsideron veten euro-federalist. Andaj, nuk do te bllokoje ndonje integrim me te thelle, qofte ne pyetje anetaresimi ne Eurozone apo ndonje iniciative tjeter, si ajo e Unionit Fiskal apo te ngjashme. Keshtu, ne jetet e qytetareve ceke, ai do te sjelle kete ndryshim te marredhenieve me Bashkimin Evropian.
Nga muaji mars i ketij viti, Milosh Zeman do te marre detyren e presidentit te Cekise. Cfare lajmi eshte ky per Kosoven?
Mendoj se presidenti i ri, Zeman, do te vazhdoje perafersisht politiken e njejte qe ka udhehequr presidenti i deritashem, Vaclav Klaus. Megjithate, mendoj se do te kete disa ndryshme. Zeman, si kryetar i dikurshem i qeverise, eshte shprehur disa here mjaft ashper ne adrese te grupacioneve te ndryshme myslimane, shteteve e te tjera. Per shembull, ai ka krahasuar Yasser Araftin me Adolf Hitlerin. Se fundmi, gjate fushates presidenciale, ai po ashtu eshte shprehur per bombardimin e Iranit. Konsideroj se ai do t’i shohe shqiptaret e Kosoves me optike te njejte, sikurse edhe myslimanet.
Gjate fushates se tij, Zeman ka deklaruar se nuk e pranon pavaresine e Kosoves, se do te shkepuste marredheniet diplomatike me te dhe madje e ka quajtur “shtet terrorist”. Cfare mund te prodhojne keto deklarata?
Mendoj se Zemani, para se gjithash, eshte nje njeri, i cili shume shpejt thote gjera te caktuara, nganjehere thjesht per hir te populizmit. Per punet dhe marredheniet diplomatike eshte kompetente qeveria. Andaj, presidenti i republikes nuk mund t’i nderprese ne menyre te tille marredheniet me nje shtet. Pyetja eshte se a do te mund te formoje qeverine gjate mandatit te tij me social-demokratet, perfaqesues te te cileve jane shprehur po ashtu per nderprerjen e marredhenieve diplomatike me Kosoven. Mirepo, edhe ne ate rast, konsideroj se nuk do t'i nderpriste, pasi do t’i terhiqej verejta ne menyre pragmatike nga partneret ne Bashkimin Evropian se nje gje e tille mund te ndikoje ne stabilitetin e Ballkanit Perendimor.
Megjithate, a mendoni se me qendrime te tilla ndaj Kosoves, Zemani mund t’i shkaktoje kokedhembje edhe Bashkimit Evropian? Marre parasysh qe ky mekanizem po angazhohet per normalizimin e marredhenieve ne rajon...
Mendoj se Zemani do t’i shkaktoje kokedhembje Bashkimit Evropian edhe pa Kosoven, sepse eshte njeriu qe flet shume me shpejt sesa qe mendon. Edhe gjate kohes se fushates presidenciale, edhe gjate kohes sa ka qene kryeminister, ne disa takime diplomatike eshte sjelle shume jodiplomatik. Dhe, serish mund te kthehem te tema e Islamit dhe myslimaneve, edhe pse e di se per shumicen e shqiptareve te Kosoves Islami nuk eshte ndonje ceshtje kruciale, por per Zemanin eshte. Zemani mendon se myslimanet jane thjesht te pakulturuar, te paqyteteruar, agresive dhe te tjere. Mendoj se ai, jo vetem per shkak te Kosoves, por edhe per shkak te pakicave myslimane ne Bashkimin Evropian, do t’i shkaktoje kokedhembje te madhe BE-se. Zemani nuk eshte njeriu qe mbeshtet multikulturalizmin. Ai eshte, te themi, me teper ksenofobik.
Kjo ka qene hera e pare ne historine e shtetit te pavarur cek qe qytetaret kane zgjedhur drejtperdrejt presidentin. Cfare ndryshimesh do te sjelle Zemani ne jetet e tyre?
Konsideroj se nuk do te sjelle ndryshime direkte. Nuk do te sjelle ndryshime direkte ne ekonomi, ne sistemin politik. Mendoj se Zemani, per dallim nga Klausi, do te ndikoje ne marredheniet me BE-ne. Dhe ketu, mendoj se qendrimet e tij jane te kunderta me ato te Klausit, i cili ka qene jo vetem euro-skeptik, por mund te thuhet edhe euro-fobik. Nderkaq, Zemani e konsideron veten euro-federalist. Andaj, nuk do te bllokoje ndonje integrim me te thelle, qofte ne pyetje anetaresimi ne Eurozone apo ndonje iniciative tjeter, si ajo e Unionit Fiskal apo te ngjashme. Keshtu, ne jetet e qytetareve ceke, ai do te sjelle kete ndryshim te marredhenieve me Bashkimin Evropian.