A mund të kandidojë Donald Trump për president nëse burgoset?
Aktakuzat e reja dhe hetimet penale ndaj ish-presidentit amerikan Donald Trump ngrenë pikëpyetjen nëse një pretendent kryesor për nominimin presidencial të zgjedhjeve të 2024-ës mund të përballet me burg.
Nuk ka asnjë pengesë ligjore për të kandiduar për president si person i dënuar apo edhe nga prapa hekurave.
Dhe nëse Trump gjendet fajtor dhe përfundon në burg, ai do të ndjekë gjurmët e një tjetër kandidati presidencial, sikurse ishte socialisti Eugene V. Debs, i cili arriti të siguronte një milion vota teksa ishte në burg një shekull më parë.
Debs nuk është i vetmi person që ka kërkuar postin më të lartë në vend ndërsa ishte në burg, por ai ishte më i suksesshmi.
Në vitin 1920, ai u bë kandidati i Partisë Socialiste ndërsa vuante një dënim federal 10-vjeçar për nxitjen e njerëzve që t’i rezistonin draftit të Luftës së Parë Botërore.
Ai mori 3 për qind të votave popullore, një numër i respektueshëm për një socialist të burgosur, por aspak aq afër sa për ta detyruar kombin të përballet seriozisht me një pyetje të pamundur kushtetuese: Çfarë ndodh nëse një kandidat i burgosur fiton zgjedhjet?
Ish-presidenti Trump është paditur në Nju Jork për falsifikimin e të dhënave të biznesit, një krim shtetëror që mbart një maksimum katër vjet burg.
Shumë ekspertë pretendojnë se edhe nëse Trump dënohet, ai nuk ka gjasa të shkojë në burg, sepse gjyqtarët rrallë i dënojnë me burg shkelësit për herë të parë për atë lloj krimi.
Por tre hetime të tjera penale ndaj Trump, një në Xhorxhia për ndërhyrje në zgjedhje dhe dy nga këshilltari i posaçëm Jack Smith në Uashington, mund të ngrenë akuza më të rënda penale që do të rrezikonin lirinë e ish-presidentit.
Një fitore elektorale e Trump nga prapa hekurave do të ngrinte pikëpytje të mëdha kushtetuese, por pikëpamja e përgjithshme midis studiuesve juridikë është se nevoja për një president të zgjedhur siç duhet për të përmbushur detyrat, do të anulonte një dënim penal dhe do të kërkonte që dënimi të paktën të jetë vënë në pritje.
Dhe nëse Trump do të dënohej për një krim federal, ai madje mund të përpiqej të falte veten menjëherë pas marrjes së detyrës, një manovër që vetë Debs premtoi ta ndërmerrte nëse fitonte.
“Atëherë ne thjesht do të futemi në ujëra të paeksploruara. Unë nuk mendoj se ne kemi një përgjigje për këtë”, tha profesori i drejtësisë në Seton Hall, Eugene Mazo.
Rasti i Debs ngriti një pyetjen që shumë po bëjnë tani: A mund të kandidojë një person për president, ose të zgjidhet president, pasi është dënuar për një krim apo edhe gjatë kohës që është në burg? Përgjigja, atëherë dhe tani, duket se është po, raporton Politico.
“Nuk ka asgjë që e pengon Trumpin të kandidojë. Edhe një bindje federale nuk e pengon këtë. … Edhe sikur të ishte i çmendur mendërisht. Gjykata e Lartë ka thënë se ajo që është në Kushtetutë janë kërkesat e vetme që ju nevojiten për të kandiduar për postin federal”, tha Mazo.
/rtsh.al/