Agresiviteti: Neuroanatomi, hormonet, gjenetika....
Neuroanatomi
Ekzistojn t dhna t shumta q lidhin struktura t veanta t trurit me sjelljen agresive tek gjitart dhe qniet johumane.Jan indetifikuar dy zona njra frenuese dhe tjetra q aktivizohet leht:p.sh hipotalamusi luan rol vendimtar n shprejen e agresionit tek kafsht.Zona t tjera t implikuara me agresion prfshijn talamusin e mesm,zonn ansore para-optike,trupat q kan lidhje me gjit,siprfaqet e prdredhura cingolate,hipokampus apo lobet frontale. Keshtu stimulime t hipotalamusit posteriore-lateral(tek truri pa dmtuar) tek macet redukton kohn e latentes pr atak gjuajts.N t kundrt stimulimi i zons ventromediale t hipotalamusit zgjat kohn e latentes.Kto zona t hipotalamusit i shrbejn mjaft funksioneve te tjera fiziologjike gje qe do te thote se sindromat e shkaktuara pres demtimit hipotalamik karakterizohen gjithashtu edhe prej simptomave te tjera perve agresionit.
Gjithashtu amigdala duket te kete nje rol primar ne memorie dhe mesimin e gjerave te reja(si ben dhe hipokampusi)dhe merr pjese ne lidhjen e pervojave sensore me gjendjet emocionale. Amigdala organizon dhe modulon reagime autonomie, viscerale dhe emocionale ndaj stimujve ambientale.Eshte mjaft e mundeshme qe komleksi amigdaloid te kete rol thelbesor ne rikujtimet e domethenies emocionale te stimujve sesore. Ne kete menyre modelet ekzistuese te marrdhenies stimul-reagim mund te pesojne ndryshime cilesore duke sjell pasoja ne sjellje.
Hormonet dhe agresiviteti
Studimet mbi efektet e hormoneve ne agresivitet kane zbuluar marrdhenie komplekse,:p.sh tredhja e minjve meshkuj post pubertal zvogelon luftimin spontan ndersa terapia me testoterone kthen gatishmerine per te luftuar.Trajtimi me testosterone tek minjte meshkuj te rritur nuk e kthen kete gatishmeri. E njejta gje verehet edhe ne studimet e bera tek njerzit ne te cilat eshte treguar nje marrdhenie pozitive midis nivelit te testosteroneve dhe agresivitetit.
Gjenetika dhe agresioni
Studimet e bera per gjenetiken e kriminalitetit dhe te sjelljes antisociale kane treguar se kriminaliteti i te rriturve si nje manifestim i 'rregullimeve te personalitetit antisocial ka predispozite gjenetike.Eshte gjetur nje perqindje me e larte e 'rregullimit te personalitetit antisocial tek femijet e adaptuar nenat e te cileve nuk shin kriminele.Nje studim tjeter tregoi se te adaptuarit me bachground ne sjellje antisociale ishin me te prirur per te pasur 'rregullime personaliteti antisocial.
Amienti luan nje rol te rendesishem .Ne studimet e kryera tek binjaket adoleshente bashkeveprimi per sjellje agresive dhe sjellje antisociale ishte afersisht i njejte midis binjakeve monozigote dhe dizigote duke siguruar keshtu prova te ndikimit te ambientit te perbashket. Studiuesit kane sugjeruar nje lidhje midis antit kromozomal XYY dhe dhuns.
Ekzistojn t dhna t shumta q lidhin struktura t veanta t trurit me sjelljen agresive tek gjitart dhe qniet johumane.Jan indetifikuar dy zona njra frenuese dhe tjetra q aktivizohet leht:p.sh hipotalamusi luan rol vendimtar n shprejen e agresionit tek kafsht.Zona t tjera t implikuara me agresion prfshijn talamusin e mesm,zonn ansore para-optike,trupat q kan lidhje me gjit,siprfaqet e prdredhura cingolate,hipokampus apo lobet frontale. Keshtu stimulime t hipotalamusit posteriore-lateral(tek truri pa dmtuar) tek macet redukton kohn e latentes pr atak gjuajts.N t kundrt stimulimi i zons ventromediale t hipotalamusit zgjat kohn e latentes.Kto zona t hipotalamusit i shrbejn mjaft funksioneve te tjera fiziologjike gje qe do te thote se sindromat e shkaktuara pres demtimit hipotalamik karakterizohen gjithashtu edhe prej simptomave te tjera perve agresionit.
Gjithashtu amigdala duket te kete nje rol primar ne memorie dhe mesimin e gjerave te reja(si ben dhe hipokampusi)dhe merr pjese ne lidhjen e pervojave sensore me gjendjet emocionale. Amigdala organizon dhe modulon reagime autonomie, viscerale dhe emocionale ndaj stimujve ambientale.Eshte mjaft e mundeshme qe komleksi amigdaloid te kete rol thelbesor ne rikujtimet e domethenies emocionale te stimujve sesore. Ne kete menyre modelet ekzistuese te marrdhenies stimul-reagim mund te pesojne ndryshime cilesore duke sjell pasoja ne sjellje.
Hormonet dhe agresiviteti
Studimet mbi efektet e hormoneve ne agresivitet kane zbuluar marrdhenie komplekse,:p.sh tredhja e minjve meshkuj post pubertal zvogelon luftimin spontan ndersa terapia me testoterone kthen gatishmerine per te luftuar.Trajtimi me testosterone tek minjte meshkuj te rritur nuk e kthen kete gatishmeri. E njejta gje verehet edhe ne studimet e bera tek njerzit ne te cilat eshte treguar nje marrdhenie pozitive midis nivelit te testosteroneve dhe agresivitetit.
Gjenetika dhe agresioni
Studimet e bera per gjenetiken e kriminalitetit dhe te sjelljes antisociale kane treguar se kriminaliteti i te rriturve si nje manifestim i 'rregullimeve te personalitetit antisocial ka predispozite gjenetike.Eshte gjetur nje perqindje me e larte e 'rregullimit te personalitetit antisocial tek femijet e adaptuar nenat e te cileve nuk shin kriminele.Nje studim tjeter tregoi se te adaptuarit me bachground ne sjellje antisociale ishin me te prirur per te pasur 'rregullime personaliteti antisocial.
Amienti luan nje rol te rendesishem .Ne studimet e kryera tek binjaket adoleshente bashkeveprimi per sjellje agresive dhe sjellje antisociale ishte afersisht i njejte midis binjakeve monozigote dhe dizigote duke siguruar keshtu prova te ndikimit te ambientit te perbashket. Studiuesit kane sugjeruar nje lidhje midis antit kromozomal XYY dhe dhuns.