Arratisja e korrikut, "Ikëm nën kërcënimin se do të na vrisnin
Rrëfimi i rrallë i një grupi prej atyre shqiptarëve që më 1990 guxuan të shkelnin dyert e ambasadave
Edgar (Xhunior) ani ishte 11-muajsh m 4 korrik 1990, ai nuk ishte i vetdijshm q i ati, q quhet po ashtu Edgar, e ma dhe nj kushri prgjonin nga dritarja e nj ballkoni t nj miku t tyre dyert e ambasads italiane. Disa dit m par, duke filluar masivisht nga 2 korriku, shqiptart kishin thyer dyert e ambasadave dhe ishin dyndur n to. Pas orsh ankthi dhe pritjeje Edgar ani, i rrituri n kt rast, mori nj sinjal se dyert ishin hapur, t katr prej atij momenti u futn nga hekurta e ambasads pr t qen pjes e atyre shqiptarve q iknin duke besuar se “nuk do t ktheheshin kurr”, si na tregon sot Edgari, i rrituri. Prej asaj kohe gjrat n vendin q braktisej pr t mos u kthyer asnjher ndryshuan n mnyr t vrullshme dhe Edgari, bashk me 8 prej atyre q m 1990 mendonin se po iknin pr gjithmon, jan kthyer n Shqipri. “Kam 5 apo 6 vjet q jam kthyer, nuk jetoj dot larg q ktu”, - thot ai ndrsa na tregon se edhe miqt n kafen q po pinim pran Presidencs, qindra metra nga vendi ku ai 20 vjet m par vendosi t ikte prgjithmon, ishin kthyer pr t qndruar ktu. Ndr ta edhe vllai i shahistit Seitaj, Agim Seitaj e Armand Xhuli bashk me bashkshorten e sigurisht dhjetra t tjer q pas asaj ikje t pashpres.
Ikja
“Kisha dit q bashk me nj shokun tim gjuanim mundsin pr t ikur”, - fillon rrfimin Edgar ani. Plani i tij ishte i qart t largohej me do kusht nga Shqipria e cila nuk ofronte asgj. Pas ditsh t tra vrdallisje, nj shoqe q e takon te Shallvaret m tre korrik n dark i thot se ambasadat ishin hapur dhe se mund t largohej. ani bashk me nj mikun e tij i japin bakshish nj polici n ambasadn gjermane dhe ai i l t kaprcejn murin, por Edgari nuk donte t ikte pa familjen. Kshtu, pasi merr nj konfirmim nga polici se kishte urdhr q t liheshin t iknin t gjith ata q donin t iknin, pasi regjimi dukej se kishte frik t’i pengonte kta njerz ose donte q t “pastronte” vendin nga rebelt e mundshm, ani l ambasadn gjermane dhe shkon t marr familjen. M 4 korrik situata ishte e nder, askush nuk e dinte dhe sa koh ambasadat do t ishin t hapura apo edhe far do t ndodhte me ata q kishin hyr ndrkoh n ambasada. Por ani vendos q s bashku me dy fmij dhe t shoqen t hyjn, kt her te ambasada italiane, pasi ktu dinte edhe gjuhn.
Por gjrat nuk ishin aspak t lehta, edhe pse regjimi e ndjente se po rrzohej. Pr tet dit me radh Edgari i rritur dhe djali i tij me t njjtin emr, por edhe mjaft t tjer mbetn t bllokuar n ambasada. Ajo q do t ndodhte me ta ishte e paqart, ndrsa hija e krcnimeve t diktaturs u rrinte pezull mbi kok dhe sigurimsat q kishin deprtuar mes t ikurve prhapnin panik pr kasaphann e vrasje masive.
Kasaphana n tentativ
E vrteta sht se diktatura e kishte menduar kasaphann. Ish-ambasadori i Gjermanis n Tiran, Daum, rrfeu pak dit m par n nj intervist se kishte msuar: “Dy apo tri vite m par kam msuar nga ambasadori shqiptar n Londr, q n at koh ka qen shef i kabinetit t Reiz Maliles (ish-ministr i Jashtm), se qeveria e Ramiz Alis kishte vendosur ta sulmonte ushtarakisht ambasadn gjermane, edhe ambasadat e tjera, por m shum ambasadn gjermane. Nse do t ndodhte kjo, ather un nuk do t isha ktu prpara mikrofonit tuaj, por do t kisha ndoshta nj monument n Tiran”. Projekti i kasaphans n fakt ishte gati. Edgar ani thot se ndrsa prisnin t shptonin n ambasadn italiane nj nga ndihmsit e Javier Perez de Cuellar q n at koh prpiqej t ndrmjetsonte shptimin e tyre, u kishte thn: “Mos flisni me z, askush t mos flas, do t komunikojm vetm me sy, do thirrje, do britm”, madje dhe kngt e Albanos q shqiptart i kndonin pr lirin do t konsideroheshin si provokim dhe ambasada do t sulmohej. “Ai na e tha t qart se n nj rast t till, pra n rast se flisnim apo shprehnim gzim me zhurm e kndonim, ai bashk me ne do t sulmoheshim dhe masakroheshim n ambasad”, - thot ani. “Do t bhet kasaphan”, - na tha, shton ai. Kjo i detyroi t gjith ata 1200 burra, gra e fmij t ulur n oborrin e ambasads italiane q kur ky njeri u dha lajmin se do t iknin nga Shqipria askush nuk brohoriti edhe pse: “Gzimi u ndie n drithrimn q pushtoi turmn”. Por kjo nuk do t thot se krcnimi u fashit at dit q kta njerz hipn n autobust pr t’u larguar prej Shqipris me mendjen se nuk do t ktheheshin kurr, pa e ditur ndrkoh se ishin kthyer n katalizatorin q vendi t rrzonte m n fund diktaturn.