Bizneset kërkojnë ndihmën e shtetit për të drejtën e autorit
Fenomeni negativ i pirateris po u shkakton kosto t rnda financiare bizneseve, q edhe pse kan t drejta ekskluziviteti n shitjen e markave apo produkteve, detyrohen t ndajn tregun me kompani informale apo produktet false. Problemi n fjal sht
i njohur nga bizneset n Dhomn Amerikane, duke krijuar nj komitet n funksion t zgjidhjes s problemit t falsifikimit t markave etj. Tre institucione qendrore, Zyra Shqiptare e t Drejtave t Autorit, Drejtoria e Patentave dhe Markave n Ministrin e Ekonomis dhe Sektori i Mbrojtjes s Patentave n Drejtorin e Doganave, n bashkpunim me Komitetin e IPR-it n AmCham jan takuar pr t diskutuar mbi format m efikase t mbrojtjes s biznesit nga pirateria. Drejtorja Ekzekutive e Dhoms Amerikane, Floreta Luli-Faber u ka krkuar t pranishmve t tregojn konkretisht se far rruge duhet t ndjek nj biznes kur i cenohet e drejta intelektuale dhe ajo e pronsis. Fatkeqsisht, edhe pse institucionet e njohin kt problem, duket se ligji aktual t jep vetm mundsin e prezantimit t rastit n gjykat dhe nuk penalizon dot drejtprdrejt ata q thyejn t drejtn e autorit. Ka qen ky informacioni i marr nga prfaqsuesit e tri institucioneve, t cilt pretendojn se po punohet shum me strategjin e re pr t zgjidhur handikapin e krijuar deri m sot. Duke folur me bizneset e Dhoms Amerikane, Safet Sula, drejtor i Drejtoris s Patentave dhe Markave n Ministrin e Ekonomis ka sqaruar se inspektimet e zyrs s tij kan qen frekuente dhe rastet e denoncuara nga biznesi nuk jan t pakta. Nga ana tjetr, e vetmja mundsi ligjore q t ofron zyra sht q pasi ta kesh regjistruar markn apo patentn tnde te kjo zyr, fiton t drejtn ligjore pr ta mbrojtur at n gjykat nse dikush falsifikon apo shet pa t drejt produktin tnd. “Ne i informojn bizneset q t regjistrohen pran nesh, pasi kjo sht e vetmja form q nesr ata t ngren nj pretendim n gjykat dhe t mbrohen”, tha Sula. Referuar buletinit t AmCham, duket se ligji nuk i jep hapsir zyrs q t procedoj me gjoba apo masa t tjera ndshkimore nse konstaton raste t pirateris. I njjti fenomen ndodh edhe me Zyrn Shqiptare t t Drejtave t Autorit. Nikoleta Gjermeni, drejtore e ksaj zyre ka sqaruar se ajo dhe ekipi i saj jo vetm kan konstatuar, por dhe kan gjobitur mjaft biznese, por mbledhja e gjobave dhe efektiviteti i tyre nuk kan pasur rezultate pozitive. Ndryshimet n strategji do t sjellin edhe ndryshime t mdha ligjore, q nnkuptojn masa dhe ndshkime m t rrepta pr t gjitha format e pirateris q shkojn nga gjoba deri n burg.
Nga ana tjetr, sektori i mbrojtjes s patentave n Drejtorin e Doganave i drejtuar nga Arben Nikshiqi ka njoftuar se doganat jan duke aplikuar format bashkkohore t aplikueshme dhe n vendet e EU-s pr t mbrojtur markn dhe patentn. Por kjo do t krkoj bashkpunimin me biznesin, sepse duhet t jet biznesi ai q duhet t regjistroj markn apo produktin e vet pran ksaj drejtorie, dhe m pas n rastet e konstatimit t pirateris nga forma t ndryshme duhet t raportoj srish pran ksaj drejtorie pr t ushtruar kontrollin e nevojshm. N fakt, nj pjes e mir e bizneseve e hasin problemin e pirateris s produktit t tyre q n dogan. Sipas tyre, ai sht kufiri i par dhe i vetm ku produkti fals apo pa t drejtn e shitjes mund t ndalohet. “Nse ky produkt arrin n treg, asgj nuk mund t’i bsh m dhe humbja do t jet e jona”, u shpreh prfaqsuesi i nj koncesionari makinash n vend. T njjtin mendim kishin edhe antar t tjer t Dhoms Amerikane, t cilt presin shum m tepr nga ligji dhe shteti pr t mbrojtur biznesin e tyre nga pirateria.
#