"Deshtojne" mesuesit, edukimi seksual nga ISHP
Edikimi seksual i te rinjve ne shkolla dhe ne universitete tashme do te behet nga specialiste dhe lektore te fushes. Ky eshte nje nga vendimet qe ka marre Instituti i Shendetit Publik duke pare se kjo grupmoshe eshte me e rrezikuar ndaj HIV/AIDS. Por nje tjeter pike qe ka shtyre specialistet e ISHP-se per te marre kete vendim ka qene se lendet e edukates seksuale ne shkollat 9-vjecare pothuajse nuk zhvillohen. Nderkohe qe eshte kerkuar qe kjo lende te futet edhe ne shkollat e mesme, sepse shumica e adoleshenteve perballen me realitetin pa pasur informacione per semundjet seksualisht te transmetueshme. Por leksionet e specialisteve te ISHP-se do te kene si pike te pare percjelljen e njohurive mbi SIDA-n. "Duke pare se gjate vitit te fundit personat e infektuar me semundjen vdekjeprurese, kane qene te moshave te reja atehere jane menduar disa projekte per shkollat. Dhe pikerisht zhvillimi i oreve te mesimit nga specialistet tane mbi edukaten seksuale dhe rrezikun qe sjellin semundjet seksualisht te transmetueshme" eshte shprehur koordinatori i programit kombetar i HIV- AIDS. Sipas tij, do te jete muaji prill kur kjo "fushate" do te nise ne shkollat dhe ne universitetet e vendit.
"Komunikim, le te flasim per HIV dhe SIDA-n" eshte menduar te titullohet kjo lloj nisme e ISHP-se, nderkohe qe aktualisht jane duke u pergatitur edhe "kurrikulat" qe do te perdoren per te rinjte. Po keshtu, specialistet jane duke kryer edhe procedurat per t'u lejuar qe te kryejne keto ore mesimore per te cilat te rinjte kane shume pak informacion. Kjo nisme eshte marre per vete faktin se15 vjet pas identifikimit ne vendin tone te personit te pare me HIV/AIDS, te rinjte dhe adoleshentet zene vendin e pare ne grupin me te rrezikuar nga virusi vdekjeprures. Shifrat zyrtare te Institutit te Shendetit Publik per vitin 2007, regjistruan 44 raste te reja ne te gjithe vendin, kryesisht tek moshat 24 deri ne 34 vjec.
Te semuret dy muaj pa analiza
Pothuajse prej dy muajsh te semuret me HIV nuk mund te kryejne analizat ne laboratorin e QSUT-se. Kjo sepse laboratori i eshte nenshtruar nje rikonstruksioni per te pergatitur sallen ku do te kryhen transplantet. E ndersa nga njera ane aty rregullohet pacientet me HIV kane mbetur pa analizen CD4. Kjo lloj analize percakton nivelin e rruazave te kuqe ne gjak, dhe sipas hemoglobines percaktohen edhe llojet e medikamenteve qe duhet te marre nje i prekur nga infeksioni vdekjeprures. Gjithashtu, mosfunksionimi i aparaturave te analizave te CD4 ben qe pacientet te perdorin medikamentet edhe ne rast se nuk kane nevoje per to. Mungesa e nje analize te tille ka lene ne mes te rruges qindra paciente te cilet u duhet t'u drejtohen laboratoreve private, ose te mos kryejne keto ekzaminime.
Sipas te dhenave te Institutit te Shendetit Publik, ne vendin tone numerohen rreth 255 te semure me HIV/AIDS, nga keta 17 femije. Specialistet thone se rruga seksuale mbetet kryesore per transmetimin e virusit. Te semuret i perkasin moshave te ndryshme por, dominojne ato te reja nga 20 deri ne 45 vjec.
Semundje seksualisht te transmetueshme
Vagjinosis bakterial nuk eshte saktesisht semundje ngjitese seksuale sepse nuk ngjitet gjate marredhenieve seksuale
Balanitis shpesh referohet si simptome e infektimit por nuk do te thote se eshte infeksion vetvetiu
Klamidia eshte njera nga infeksionet bakteriale ngjitese seksuale me te zakonshme
Epididmitisi do te thote inflamacion i epididmitisit, tuba qe gjendet ne krye te testiseve ku sperma qendron.
Lythat gjenital jane rritje te mishi te cilat mund te paraqiten cdo kund ne organet gjenitale te femrave dhe meshkujve
Herpesi gjenital shkaktohet nga virusi herpes simpleks. Virusi mund te infekton gojen, pjeset gjenitale, lekuren perreth anusit dhe gishtat
Gonorrea eshte infeksion bakterial. Ngjitet seksualisht dhe mund ta infektoje qafen e mitres, uretern, rektumin, anusin dhe fytin
Infeksioni mykotik eshte infeksion qe shumohet e cila jeton ne lekure dhe normalisht qendron si bakterie jo demtuese