Diskutojnë mbikëqyrjen
Të martën, Grupi Ndërkombëtar Mbikëqyrës do të mblidhet në Vjenë për të vlerësuar shkallën e përmbushjes së Pakos së Ahtisaarit, dokument mbi të cilin është shpallur pavarësia e Kosovës, e koordinuar dhe mbikëqyrur nga faktori ndërkombëtar përmes Zyrës Civile Ndërkombëtare.
Autoritetet qeveritare presin që në këtë takim të nxirret si konkluzion përmbyllja e mbikëqyrjes deri në fund të vitit.
Analisti Belul Beqaj thotë për Radion Europa e Lirë se faza e mbikëqyrjes është dashur të përfundojë më herët. Kurse vonesat, sipas tij, vijnë si pasojë jo vetëm e mospunës së institucioneve, por edhe e moskryerjes së misionit të faktorit ndërkombëtar.
“Ata që e kanë mbikëqyrur Kosovën, nuk e kanë kryer misionin në përputhje me qëllimet e tyre. Pavarësisht nga fakti se kanë ekzistuar, gjendjen e kemi të mjerueshme, duke u nisur nga fakti se në ndërkohë kemi rënë për disa vende në shkallën e shteteve të korruptuara në vendin e 112-të, pastaj në vend që të zvogëlojmë numrin e të papunëve, në tregun e punës për çdo vit i kemi mbi 30 mijë të rinj që kërkojnë punë”, vlerësoi Beqaj.
Ardian Arifaj mendon se Kosova ka bërë përparime në zbatimin e Planit të Ahtisaarit. Por, Arifaj përmend edhe dy nga obligimet që ende kanë mbetur pa u përmbushur nga ana e qeverisë dhe Zyrës Civile Ndërkombëtare, e quajtur shkurt ICO.
“Kanë mbetur dy tema shumë të ndjeshme dhe të cilat nuk mund të zgjidhen për një kohë të shpejtë. Ato janë Komuna e Mitrovicës së veriut dhe kapitulli i pestë, çështja e trashëgimisë kulturore, pra jemi duke folur për Prizrenin edhe Hoçën, më saktësisht për çka ende po zhvillohet debat në Kosovë”, tha Arifaj për REL.
Përmbyllja eventuale e pavarësisë së mbikëqyrur, si efekt do të ketë largimin e Zyrës Civile Ndërkombëtare. Sipas Beqajt, ICO edhe ashtu nuk ka shërbyer për tjetër, veçse për t’i mbuluar bëmat dhe dështimet e institucioneve të Kosovës. Si e tillë, kjo zyrë, nënvizon Beqaj, nuk ka përmbushur misionin që i është dhënë.
“Gjatë tërë kohës ICO ka qenë vetëm mbulesë për dështimet që kanë ndodhur në Kosovë. Ata natyrisht ndoshta e kanë arsyetuar veten, por qytetari në Kosovë e di se në çfarë gjendje objektivisht është dhe nga shpresa që shteti eventualisht do t’ia përmirësojë kualitetin e jetës pak gjë ka ndodhur”, thekson Beqaj.
Megjithatë, përmbyllja e fazës së mbikëqyrjes ndërkombëtare nuk nënkupton largimin e të gjitha misioneve të huaja nga Kosova. Edhe nëse ICO do të shkonte nga fundi i vitit, në Kosovë do të mbesin misioni ushtarak paqeruajtës i NATO’s, pastaj misioni i BE’së për sundim të ligjit EULEX, misioni i OSBE’së, si dhe administrata e UNMIK’ut, edhe pse pa ndonjë funksion praktik.
Ardian Arifaj mendon se në fushën e sundimit të rendit dhe ligjit Kosova do të ketë ende nevojë për ndihmë dhe këshilla ndërkombëtare.
“Edhe nëse do të përfundonte misioni i ICO’së, si një mision mbikëqyrës i pavarësisë së Kosovës, misioni i EULEX’it, si mbështetje për sistemin e drejtësisë në Kosovë, nuk është mision që mund të përfundojë dhe të largohet shpejt nga Kosova”, thotë Arifaj.
Për të marrë pjesë në takimin e Grupit Mbikëqyrës Ndërkombëtar në Vjenë, do të shkojë edhe kryeministri Hashim Thaçi. Ky grup përbëhet nga përfaqësues të vendeve që e kanë përkrahur shpalljen e pavarësisë së Kosovës, si SHBA’ja, vendet e BE’së që e kanë njohur Kosovën dhe Turqia.