Formula llogaritëse për të gjitha llojet e pensioneve
Vitet dhe përqindja e kontributeve për çdo kategori
Instituti i Sigurimeve Shoqrore ka zbardhur formuln e llogaritjes s pensioneve t pleqris, invaliditetit dhe atyre familjare. Po kshtu, specialistt e ktij instituti kan shpjeguar edhe prfitimet ligjore pr barrlindje, aksidente dhe sigurim vullnetar. Bazuar edhe n ligjet n fuqi, specialistt bjn t ditur se prllogaritja e pensioneve bhet duke u bazuar n vjetrsin n pun dhe kontributet e derdhura, ndrsa pr llojet e tjera t skemave formula zbatohet ndryshe.
Skemat
Sigurimet shoqrore mbrojn n mnyr t detyrueshme t gjith shtetasit ekonomikisht aktiv n Shqipri, pr shkak t humbjes s aftsis n pun, kjo pr arsye moshe, smundjeje ose aksidente n pun, n nj shum q mbulon t paktn nj standard minimal jetese. Personat e punsuar dhe pundhnsit paguajn kontribute pr smundje, barrlindje dhe pension. Gjithashtu, pundhnsi paguan kontribute pr aksidente n pun, smundje profesionale dhe pr papunsin. Prfitimet nga ligji nr. 7703 prcaktojn qartazi edhe masn e prfitimit pr pensionet e pleqris, t invaliditetit dhe pensionet familjare t cilat jan n dy kategori, pensione n kushte shteti dhe pensione n kushte fshati, q dallohen nga masa e pensionit.
Pension i reduktuar
Kshtu, llogaritja e pensionit t reduktuar sht pjes e pensionit t plot dhe mbetet i reduktuar gjat gjith kohs s prfitimit. Ky pension llogaritet duke zbritur nga pensioni i plot shumn q del nga shumzimi i numrit t muajve t prfitimit t pensionit para mbushjes s moshs s prcaktuar n nenin 92, me koeficientin mujor t reduktimit. Koeficienti i reduktimit t pensionit t plot t pleqris pr personat q plotsojn kushtet e parashikuara, jan 0.6 pr qind n muaj.
Pensioni i pleqris
Pr t prfituar nj pension pleqrie duhet t plotsohen dy kushte themelore: vjetrsia e puns dhe mosha. Pensioni caktohet mbi baz t kontributit t derdhur pr vitet e puns q krkohen dhe mbi baz t ktij kontributi apo t pagave llogaritet masa e pensionit mbshtetur n nenin 59 t ligjit. Nse personi e krkon pensionin n nj dat t mvonshme nga plotsimi i kushteve, ather pr do muaj q shtyhet data e daljes n pension, merr nj shtes prej 0,34% mbi pensionin e plot t pleqris. Ndrsa, pensioni i invaliditetit jepet pr smundje t prgjithshme, aksidente n pun dhe smundje profesionale.
Barrlindja
Ndrsa n rastin e nj barrlindjeje i paguhet e ardhura nj gruaje, lidhur me barrn dhe lindjen e fmijs, kur ajo ka 12 muaj sigurim shoqror dhe n kohn e shtatznis t ket qen n marrdhnie pune. Periudha e prfitimit do t jet 365 dit kalendarike. Pr gruan q do t ket n barr m shum se nj fmij, periudha e prfitimit do t jet 390 dit kalendarike.
T ardhurat
Kshtu, 80% e mesatares ditore t bazs s vlersueshme t vitit t fundit kalendarik pr periudhn e paralindjes dhe 150 dit pas lindjes, 50% e mesatares ditore t bazs s vlersueshme t vitit t fundit kalendarik pr periudhn tjetr n vazhdim. Nna q birson fmijn e moshs deri 1 vje dhe q ka qen e siguruar jo m pak se 12 muaj, ka t drejtn pr leje pas lindjes, e cila fillon ditn e birsimit.
Kontributet pr
Smundje 0.3% e pagess bruto t punmarrsit Paguhet nga pundhnsi dhe punmarrsi Barrlindje 1.4% e pagess bruto t punmarrsit Paguhet nga pundhnsi dhe punmarrsiPensione
Pensione pleqrie, invalid dhe familjar
21.6% e pagess bruto t punmarrsit
Aksidente
Aksidente dhe smundje profesionale
0.3% e pagess bruto t punmarrsit
Paguhet nga pundhnsi
Papunsi
0.9% e pagess bruto t punmarrsit
Paguhet nga pundhnsi
Sigurimi vullnetar
Sigurim vullnetar pr vitin korent
Mbulim vullnetar pr vitin e kaluar
Sigurim shoqror pr m shum t ardhura
Sigurim pr deg t tjera sigurimi
Pensioni i plot i pleqris
Personi prfiton pension t plot pleqrie kur
T ket mbushur moshn e daljes n pension sipas ligjit
T ket t paktn 35 vite t siguruara
Masa e pensionit llogaritet sipas formuls
Pension baz + shtes
Shtesa sht 1% pr do vit sigurimi shumzuar me bazn e vlersuar q personi i siguruar ka arritur nprmjet kontributeve
Dy kufijt e msiprm pr masn e pensionit
75% e pags mesatare neto t indeksuar t tre viteve m t mira t njpasnjshme n dhjet vitet e fundit t puns
Dyfishi i pensionit baz
Pension i pjesshm pleqrie
Personi prfiton pension t pjesshm pleqrie kur
T ket mbushur moshn e daljes n pension sipas ligjit
Ka nga 15-35 vite pun t siguruara
Masa e pensionit t pjesshm llogaritet si pjes e pensionit t plot
Pensioni i pjesshm llogaritet duke shumzuar pensionin e plot me vitet e sigurimit pjestuar me 35
Pensioni i invaliditetit
Personi prfiton pension invaliditeti kur
T ket numrin e mjaftueshm t viteve t siguruara (mosha-20)/2
Masa e pensionit llogaritet sipas formuls
Pension baz + shtes
Shtesa sht 1% pr do vit sigurimi shumzuar me bazn e vlersuar q personi i siguruar ka arritur nprmjet kontributeve
Dy kufijt e siprm pr masn e pensionit
80% e pags mesatare neto t indeksuar t vitit t fundit t puns
Dyfishi i pensionit baz
Pension familjar
Personi i vdekur kishte kushtet pr nj pension pleqrie ose invaliditeti. Personat e varur ekonomikisht prej tij prfitojn nj pension familjar, i cili sht pjes e pensionit q do t merrte i ndjeri
50% pr e ve/i ve nse
Ajo/ai ka nj fmij jo shum se 8 vje
Ajo/ai sht i paaft pr pun
Ajo/ai sht 50/60 vje
25% pr do jetim
Nse ai/ajo sht nn 18-vje
Ai ajo sht nn 25-vje dhe vazhdon shkolln e lart
Pensioni i fshatit
Pension rural
Kur vitet e siguruara jan totalisht n ish-KB ose vitet e siguruara n shtet m pak se ½ e totalit prej 35 vjetsh
Pension urban sipas ligjit n fuqi
M shum se ½ e viteve t siguruara n marrdhnie pune me shtetin
Mundsi sigurimi nga skema e fermerve
17,280 lek n vit pr fermert n zonat fushore dhe 11,232 lek n vit pr fermert n zonat malore
T tjera
Pensioni baz fshati + shtes
Shtesa sht 1% pr do vit sigurimi shumzuar me bazn e vlersuar q personi i siguruar ka arritur nprmjet kontributeve
Papunsis
Kontributet e sigurimeve shoqrore (ku prfshihet edhe kontributi pr papunsin) mblidhen nga organet e tatimeve
Kontributet e sigurimeve shoqrore i transferohen ISSH
ISSH llogarit pjesn e kontributit pr papunsis dhe ia transferon MPCSSHB
Pagesat e papunsis bhen nprmjet zyrave t puns (Shrbimi Kombtar i Punsimit)
Masa e pensioneve dhe t ardhurat e pensionistve n vite
2005
2006
2007
2008
2009
2010
Masat e pensioneve
Pension urban min
7,850
8,240
8,650
9,515
10,276
10,690
Pension urban max
15,700
16,480
17,300
19,030
20,552
21,380
Pension rural baz
3,430
4,110
4,520
5,200
6,344
6,980
T ardhurat e pensionistve pr:
Pension urban min
8,350
10,000
10,410
11,275
12,226
12,840
Pension urban max
16,200
16,980
17,800
19,530
21,052
21,880
Pension rural baz
3,630
4,310
5,410
6,090
7,234
7,870