Hipokrizia e Baseskut
Presidenti i Rumanis, Traian Basesku, deklaroi dje se Rumania nuk e njeh pavarsin e Kosovs pr shkak t s drejts ndrkombtare, nj arsye e njohur dhe e deklaruar edhe m par, bile e mbrojtur si version nga vendi i tij edhe n Gjykatn Ndrkombtare t Drejtsis (GJND), q mbajti seancat e saj n fund t vitit t kaluar lidhur me pavarsin e Kosovs.
Por a sht ky argumenti real, i cili ka si rrjedhim edhe qndrimin negativ t Rumanis pr Pavarsin e Kosovs?
Sigurisht q jo.
Kjo duket qart nse i hedhim nj vshtrim edhe mbrojtjes q prfaqsuesi i Rumanis, Bogdan Areshku, i ka
Serbis n GJND, mbrojtje lehtsisht e polemizuar dhe e rrzuar prej shum debatuesve nga vendet q i prkisnin lobit pro Kosovs. Areshku ka arsyetuar njsoj si Basesku dje se “krijimi i nj shteti sht shtje e GJND-s. Nuk kemi t bjm vetm me nj akt, por edhe me krijimin e nj subjekti t ri t s drejts ndrkombtare... Kjo qasje prmban shum rreziqe, sepse kjo do t thot se do distrikt mund t shpall pavarsin... Ndrsa m pas ka shkuar n prfundimin se Rezoluta 1244 garanton integritetin territorial t Serbis.
Mjafton pak vmendje q t rrzosh kto argumente. S pari Rezoluta 1244 nuk ndalon pavarsin e Kosovs; E Drejta Ndrkombtare nuk autorizon, por as nuk ndalon shpalljen e pavarsis; ndarja e nj vendi nuk sht akt joligjor dhe as ligjor por neutral; shpallja e pavarsis s Kosovs nuk sht n kontradikt me asnj paragraf t s drejts ndrkombtare; Kosova nuk ka qen kurr pjes e Serbis; nse i referohemi prkufizimit t shtetit sipas po t njjts s drejt, Kosova i plotson t gjitha kriteret etj. T gjith argumentet e msiprme jan nj prmbledhje e astit e disa prej deklaratave t bra rreth pavarsis s Kosovs n GJND.
Disa prej antarve t BE-s q nuk e kan njohur pavarsin e Kosovs nuk e kan
kt gj n respekt t s drejts ndrkombtare, por e kan
pr shkak t prqasjeve me problemet e veta etnike dhe politike si sht rasti i Spanjs; pr shkak t afeksioneve kryesisht racore si sht rasti i Sllovakis; dhe kryesisht religjioze si sht rasti i Greqis. Megjithat, secili prej vendeve t msiprme mund t ket edhe kryqzim t disa interesave apo prkitjeve.
Rasti i Rumanis i bie t jet pak m specifik pr shkak se edhe marrdhniet mes shqiptarve dhe rumunve jan pak m t ndryshme dhe me histori afeksioni t dyanshme. S pari ka nj ngjashmri t njohur tashm mes dy gjuhve, ka pasur lidhje t forta besimi mes shqiptarve dhe rumunve, ndrkaq Rilindja shqiptare ka pasur nj mbshtetje t fort n Bukuresht. Po ashtu, arumunt n Shqipri kan gjetur nj ambient shum miqsor n kt vend, duke u shkrir me kulturn, gjuhn dhe synimet shqiptare. Intelektualt shqiptar krkuan n 1992, q n vend t nj Krypeshkopi grek t vinte nj rumun n Shqipri. Gjith kjo marrdhnie dhe histori mirbesimi sht e mjaftueshme pr t neutralizuar sadopak nj qndrim negativ t rumunve ndaj aspiratave t drejta t shqiptarve n rajon.
Por nuk ka ndodhur kshtu.
Presidenti Basesku, mir q nuk thot t vrtetn, por nuk ka ndonj arsye t sillet n mes t Tirans si Presidenti i Abkazis, Sergei Bagapsh, duke deklaruar se Gjeorgjia sht rrjedhim i Pavarsis s Kosovs, nj deklarat q nuk e kan
asnj prej presidentve t vendeve t BE-s q nuk kan njohur Kosovn.
Ajo q bie n sy sht avancimi i Baseskut edhe prtej qndrimeve zyrtare t shprehura deri m tani nga Rumania.
Basesku ka nj karrier plot hije n Rumani. Ai edhe sot konsiderohet me mjaft lidhje me ish-eksponent t “Sekuritates”, ish-shrbimin sekret rumun ku ai ka milituar para rrzimit t ausheskut. Dihet q shrbimet sekrete t satelitve t Mosks kishin lidhje t forta me KGB-n. M pas ka qen kapiten i nj tankeri nafte, ndrkaq nj orator n sallonet e politiks n Bukuresht. N 2007, Parlamenti e shkarkoi nga posti i Presidentit pr shkelje t Kushtetuts, post q e rimori pas nj muaji nprmjet referendumit.
Rumania ka lidhje t forta tradicionale me Serbin dhe regjimet ia jan gjendur njri-tjetrit n dit t vshtira, qoft me media si bri Beogradi n 1990 kur u rrzua aushesku, e qoft me kontraband nga Rumania gjat lufts n Bosnj e Kroaci. Po ashtu, Rumania ka probleme t forta minoritetesh me Hungarin, e cila nga ana e saj e ka mbrojtur fort pavarsin e Kosovs, duke theksuar edhe shtjen e hungarezve n Serbi. Pra n qndrimin rumun ka shtje politike, ka shtje afeksioni dhe shtje t gjeopolitiks. N asnj prej qndrimeve t saj nuk del historia e s drejts ndrkombtare, aq m pak problemet n Gjeorgji me t cilat Rumania nuk sht e lidhur aq shum, ta zm sa sht e lidhur me problemet q ka Moldavia me Transdnjestris, pr shkak t gjysmokupimit rus.
Nse do t ishte vetm historia e s drejts me siguri q Bukureshti ka dhjetra e dhjetra studiues t s drejts q kan qndrime t ndryshme nga ia zyrtar lidhur me pavarsin e Kosovs. Pra do t ishte nj problem i debatueshm. Tjetr gj sht qndrimi i Spanjs q ka si argument t vetin baskt, Greqia q nxjerr si problem parsor Qipron e kshtu me radh. Prandaj Basesku duhet t jet t paktn pjesrisht transparent me qndrimet e Rumanis, qndrime q vin pr shkak t interesave t astit t ktij vendi, por q historia e miqsis shqiptaro-rumune i zbeh shum.
S fundmi n qndrimet e Baseskut prve hipokrizis bie n sy edhe nj pozicionim absurd. Ndrsa sht rreshtuar fort n ann e kundrt t interesave shqiptare, krkon avancim t statusit t arumunve n Tiran. Nse njohjen e Kosovs e ka presion pr kt far lloj avancimi, ather ksaj radhe n deklarata e tij nuk ka hipokrizi por dika q tejkalon edhe hipokrizin politike, edhe realitetin, edhe sjelljen e nj vendi q sht n Evropn e Bashkuar.