I paftuari
Pas disa shtyrjesh t paparashikuara, pr shkak t axhends sime t tejngarkuar me provimet e fundvitit, konferenca, nj festivali poetik ndrkombtar, nj eurosong-u (festival edhe ky) n Helsinki, si edhe disa hallakatje t tjera, - takimi me kompozitorin dhe kngtarin Pirro ako kishte pak gjasa t ndodhte. Gjithher sapo fiksonim datn, njri prej nesh do t gjente t nesrmen mnyrn dhe taktin si ta lajmronte tjetrin pr anulimin e takimit, aq sa lajmrimet e shpeshta zun t shoqroheshin me doza humori dhe vetironie. Edhe Pirros mbaj mend se i doln jo pak devijime nga planet; nj turne n Barcelon dhe prap kthim i detyrueshm n Paris, mandej iu desh t shoqronte Invn n nj koncert t saj n Meksiko. Pastaj vendosi ti prkushtohet nja dy jave trsisht djalit, Antonit, n mos gaboj, me rastin e mbarimit t vitit shkollor. Epo mir, thash, meq shtyhet kshtu nga t dy palt, do t thot se takimi nuk paraqet asnj ngut, aq m tepr q nj takim t till nuk e kisha krkuar un.
Pak a shum ashtu ndodhi.
Nj dit korriku m merr Pirro:
- Agron, ku je ti tani?
- Saktsisht, n TVSH.
-Po ti, nga po merr?
- Saktsisht afr TVSH-s.
- Ather, akoma m saktsisht, un po dal nga TVSH-ja.
- ...Q, sak-sak, do t thot se ne do t takohemi aty tek kafene ......... ah, mbylle celularin se t shoh...
Meq un nuk po e dalloja kund, kaprceva rrugn dhe u ula n nj tavolin jasht, buz rrugs, nn tenda dhe hijen e rrepve. E pash Pirron t zbriste nga makina e parkuar vetm disa hapa m tutje, ndan trotuari.
Prqafimet e rastit. Kamarieri. Porosit: aj t ftoht me shum akull.
Pirro sht i gzuar. Me zgjat kufjet dhe mezi pret reagimin tim pr kngn e tij m t re: tekstin e ka shkruar vet. M rrfen momentin, situatn, imazhin e caktuar se si lindi teksti dhe ideja e kompozimit. M rrfen me pasion dhe prpiqet t mos i shptoj asnj hollsi. Ndrkaq un sapo ia kisha lvduar shum kngn. Pirro rrfen asociacionet q i lindn edhe me gjendje t mparshme, t prafrta me atmosfern dhe lejtmotivin e kngs. Un e dgjoj me interes, ndrkoh kam nxjerr nj dosje jeshile me disa tekste kngsh, por n vend q t pres mbarimin e historis pr kngn e tij m t re, e pyes n hollsira t procesit.
Befas Pirro nuk rrfen m por hesht, sikur pret ti kaloj njfar ndjenje diskomforti.
Vetm ather dalloj se para tavolins ton ka qndruar dhe na sheh me ironi provokuese nj alamet zdapi i shtyr n mosh, fytyr masiv, esmer, me ca roba t gjra verore ngjyr bezh dhe nj kapele republike. N goj mban nj puro kubaneze, t pandezur, ndrsa prej xhepit t kmishs, dallohen edhe puro t tjera.
Kur zdapi u bind mir se ia kishte dal t na impononte ekzistencn e vet dhe se heshtja jon e kishte
pjes t pashmangshme pranin e tij, ather, i vetknaqur, buzqeshi me dinakri dhe nj cop her t mir tundi gishtin tregues, si t na kishte kapur n faj:
- H, pizevenga... a qerratenj... po pse more vagabond, mua kujtuat se po ma hidhni?
- Na ler rehat, i them, po diskutojm pr punt tona... t lutem!
Zdapi iu drejtua Pirros:
- More djalosh, a t shkon ndr mend se me cilin po rri n tavolin? Ti as iden sia ke! Shkundu more, eeej! Po ky sht kolosi i letrave shqipe mor, sht fenomenal...
- T lutem... tentova un.
- Rri aty, hic mos e hap gojn! T them un, kolos je! Gjeni je! Shkenctar... Letrsia shqipe nuk do t njoh diktator si ti, tha dhe tundi gishtin ne pathos profetik.
Bra ta largoj gishtin e tij q tundej para fytyrs time. E largoi vet. Mandej trhoqi nj karrige, e afroi te tavolina jon duke i
vend vetes q t ulej, por n momentin e mbram, prap u kthye nga un:
-Talentin tnd vetm shekulli tjetr e nxjerr n drit... hajde t t puth n ball, tha, dhe menjmend u orvat.
- Tani e teprove, i thash, duke u zprapsur. Mandej u ova n kmb.
Zdapi i panjohur u ul n karrige.
- Mir, pra, mir... e lash...
Si u rehatua, ia nguli syt Pirros, me nj vmendje tepr vigjluese, ndrkaq q Pirro krkonte me vshtrim pyets t dinte se kush sht zdapi i panjohut. Un ngrita supet.
- Epo ikim n ndonj vend tjetr, tha Pirro i mrzitur.
- Jo, jo. Iki un! tha befas zdapi, duke na zgjatur t dyve nga nj puro.
- Faleminderit, nuk i pim, - refuzuam but ne.
- In-si-stoj! kmbnguli zdapi, duke e ndar n rrokje t theksuar fjaln.
Pastaj e kqyri Pirron gjat e prqendrueshm.
- Kush je ti? e pyeti ai tro, pa ia shqitur syt.
- Pirro m quajn. Pirro ako, - iu gjegj ai that zdapit.
- Jo more.... po a e di ti se je shkrdhat? More ftyr e poshtr, more kanibal, more katil, more kriminel... Po faqezi, t thash? Jo? Ja pra: Ore faqezi...!
Pirros po i pulsonte fort nervi n tmtha dhe shtrembrronte nofullat gjithnj e m fort. Tani do ta godas, thash me vete, teksa zdapi i panjohur prshkallzonte epitetet fyese:
...more langaraq... monstr t thash? Jo? Ather edhe monstr, po, po, - madje e pashpirt - po a e di ti more se kur dgjoj kngt e tua un qaj? Qaj more, si ilimi, qaj. Ja, a e sheh gjith kt burr? Sa her dgjoj kngt e tua, un gjej nj cep dhe fshihem e qaj. Ti nuk e di se do dit ne me plakun tnd tnd st lshojm nga goja. Dit pr dit! A e di ti se n familjen time t adhurojm? Ik ore! Ti nuk di asgj!
Tashm n fytyrn e Pirros (e me siguri dhe n timen) rrinte varur pezull nj lloj buzagazi budallaq e n t njjtn koh, i krshrishm.
- E njeh motrn time t vogl ti?
- Ciln? pyeti Pirro.
- Marieta B. Biondja... Keni qen n lice bashk...
- Pse, motra jote sht ajo?
- Ajo t ka pas adhuruar gjat gjith jets; po t them mendej pas teje, mbaronte krejt.
Ti ke qen ndrra romantike e gjith rinis s saj... mjerisht e paprmbushur...
- Po ia fut kot m duket. Si ka mundsi tashti, se, me sa mbaj mend un, Marieta ka qen viti i par kur un kam qen n t katrtin. Dhe asnj her nuk kemi folur bashk.
- Ore dgjom mua ti! Ja, tha, dhe krkoi n celular. Pa i thn gj Pirros, i ra atij numri, ia ngjeshi telefonin n vesh gjith shejtanllk, mandej urdhroi:
- Foli!...
- far more ti flas?
- Q jan Pirro ako.
- Po pse?
- Shihe vete...
Ndrkoh telefoni u hap.
-Alo? Marjeta? Prshndetje!... Po. Jam Pirro ako, prshndetje... Si? Po, po. Numrin ma dha vllai juaj. desha? Jo hi... Thjesht kmbnguli yt vlla dhe... ja ashtu.. t mora. Okej. Mirupafshim...
-H? Si reagoi?
- I thash jam Pirro ako. M tha: qofsh shndosh! dhe m mbylli telefonin.
- Ha-ha-ha-ha, - qeshte zdapi me nj gzim djallzor duke rrasur periodikisht fytyrn e vet ndr pllmb e duke iu dridhur shpatullat nga e qeshura.
- E dija... e dija... thoshte prmes t qeshurave, teksa largohej nga tavolina jon.
- far dije? e pyetm ne, por ai qeshte, tundte karaht kur e kur, si t thoshte lre, lre fare at pun!.
Pas ksaj, as un, as Pirro nuk ishim m n gjendje t diskutonim pr kngn, muzikn apo tekstet. Dhe sdihet n do t takohemi m pr kto pun.
Pak a shum ashtu ndodhi.
Nj dit korriku m merr Pirro:
- Agron, ku je ti tani?
- Saktsisht, n TVSH.
-Po ti, nga po merr?
- Saktsisht afr TVSH-s.
- Ather, akoma m saktsisht, un po dal nga TVSH-ja.
- ...Q, sak-sak, do t thot se ne do t takohemi aty tek kafene ......... ah, mbylle celularin se t shoh...
Meq un nuk po e dalloja kund, kaprceva rrugn dhe u ula n nj tavolin jasht, buz rrugs, nn tenda dhe hijen e rrepve. E pash Pirron t zbriste nga makina e parkuar vetm disa hapa m tutje, ndan trotuari.
Prqafimet e rastit. Kamarieri. Porosit: aj t ftoht me shum akull.
Pirro sht i gzuar. Me zgjat kufjet dhe mezi pret reagimin tim pr kngn e tij m t re: tekstin e ka shkruar vet. M rrfen momentin, situatn, imazhin e caktuar se si lindi teksti dhe ideja e kompozimit. M rrfen me pasion dhe prpiqet t mos i shptoj asnj hollsi. Ndrkaq un sapo ia kisha lvduar shum kngn. Pirro rrfen asociacionet q i lindn edhe me gjendje t mparshme, t prafrta me atmosfern dhe lejtmotivin e kngs. Un e dgjoj me interes, ndrkoh kam nxjerr nj dosje jeshile me disa tekste kngsh, por n vend q t pres mbarimin e historis pr kngn e tij m t re, e pyes n hollsira t procesit.
Befas Pirro nuk rrfen m por hesht, sikur pret ti kaloj njfar ndjenje diskomforti.
Vetm ather dalloj se para tavolins ton ka qndruar dhe na sheh me ironi provokuese nj alamet zdapi i shtyr n mosh, fytyr masiv, esmer, me ca roba t gjra verore ngjyr bezh dhe nj kapele republike. N goj mban nj puro kubaneze, t pandezur, ndrsa prej xhepit t kmishs, dallohen edhe puro t tjera.
Kur zdapi u bind mir se ia kishte dal t na impononte ekzistencn e vet dhe se heshtja jon e kishte
pjes t pashmangshme pranin e tij, ather, i vetknaqur, buzqeshi me dinakri dhe nj cop her t mir tundi gishtin tregues, si t na kishte kapur n faj:
- H, pizevenga... a qerratenj... po pse more vagabond, mua kujtuat se po ma hidhni?
- Na ler rehat, i them, po diskutojm pr punt tona... t lutem!
Zdapi iu drejtua Pirros:
- More djalosh, a t shkon ndr mend se me cilin po rri n tavolin? Ti as iden sia ke! Shkundu more, eeej! Po ky sht kolosi i letrave shqipe mor, sht fenomenal...
- T lutem... tentova un.
- Rri aty, hic mos e hap gojn! T them un, kolos je! Gjeni je! Shkenctar... Letrsia shqipe nuk do t njoh diktator si ti, tha dhe tundi gishtin ne pathos profetik.
Bra ta largoj gishtin e tij q tundej para fytyrs time. E largoi vet. Mandej trhoqi nj karrige, e afroi te tavolina jon duke i
vend vetes q t ulej, por n momentin e mbram, prap u kthye nga un:
-Talentin tnd vetm shekulli tjetr e nxjerr n drit... hajde t t puth n ball, tha, dhe menjmend u orvat.
- Tani e teprove, i thash, duke u zprapsur. Mandej u ova n kmb.
Zdapi i panjohur u ul n karrige.
- Mir, pra, mir... e lash...
Si u rehatua, ia nguli syt Pirros, me nj vmendje tepr vigjluese, ndrkaq q Pirro krkonte me vshtrim pyets t dinte se kush sht zdapi i panjohut. Un ngrita supet.
- Epo ikim n ndonj vend tjetr, tha Pirro i mrzitur.
- Jo, jo. Iki un! tha befas zdapi, duke na zgjatur t dyve nga nj puro.
- Faleminderit, nuk i pim, - refuzuam but ne.
- In-si-stoj! kmbnguli zdapi, duke e ndar n rrokje t theksuar fjaln.
Pastaj e kqyri Pirron gjat e prqendrueshm.
- Kush je ti? e pyeti ai tro, pa ia shqitur syt.
- Pirro m quajn. Pirro ako, - iu gjegj ai that zdapit.
- Jo more.... po a e di ti se je shkrdhat? More ftyr e poshtr, more kanibal, more katil, more kriminel... Po faqezi, t thash? Jo? Ja pra: Ore faqezi...!
Pirros po i pulsonte fort nervi n tmtha dhe shtrembrronte nofullat gjithnj e m fort. Tani do ta godas, thash me vete, teksa zdapi i panjohur prshkallzonte epitetet fyese:
...more langaraq... monstr t thash? Jo? Ather edhe monstr, po, po, - madje e pashpirt - po a e di ti more se kur dgjoj kngt e tua un qaj? Qaj more, si ilimi, qaj. Ja, a e sheh gjith kt burr? Sa her dgjoj kngt e tua, un gjej nj cep dhe fshihem e qaj. Ti nuk e di se do dit ne me plakun tnd tnd st lshojm nga goja. Dit pr dit! A e di ti se n familjen time t adhurojm? Ik ore! Ti nuk di asgj!
Tashm n fytyrn e Pirros (e me siguri dhe n timen) rrinte varur pezull nj lloj buzagazi budallaq e n t njjtn koh, i krshrishm.
- E njeh motrn time t vogl ti?
- Ciln? pyeti Pirro.
- Marieta B. Biondja... Keni qen n lice bashk...
- Pse, motra jote sht ajo?
- Ajo t ka pas adhuruar gjat gjith jets; po t them mendej pas teje, mbaronte krejt.
Ti ke qen ndrra romantike e gjith rinis s saj... mjerisht e paprmbushur...
- Po ia fut kot m duket. Si ka mundsi tashti, se, me sa mbaj mend un, Marieta ka qen viti i par kur un kam qen n t katrtin. Dhe asnj her nuk kemi folur bashk.
- Ore dgjom mua ti! Ja, tha, dhe krkoi n celular. Pa i thn gj Pirros, i ra atij numri, ia ngjeshi telefonin n vesh gjith shejtanllk, mandej urdhroi:
- Foli!...
- far more ti flas?
- Q jan Pirro ako.
- Po pse?
- Shihe vete...
Ndrkoh telefoni u hap.
-Alo? Marjeta? Prshndetje!... Po. Jam Pirro ako, prshndetje... Si? Po, po. Numrin ma dha vllai juaj. desha? Jo hi... Thjesht kmbnguli yt vlla dhe... ja ashtu.. t mora. Okej. Mirupafshim...
-H? Si reagoi?
- I thash jam Pirro ako. M tha: qofsh shndosh! dhe m mbylli telefonin.
- Ha-ha-ha-ha, - qeshte zdapi me nj gzim djallzor duke rrasur periodikisht fytyrn e vet ndr pllmb e duke iu dridhur shpatullat nga e qeshura.
- E dija... e dija... thoshte prmes t qeshurave, teksa largohej nga tavolina jon.
- far dije? e pyetm ne, por ai qeshte, tundte karaht kur e kur, si t thoshte lre, lre fare at pun!.
Pas ksaj, as un, as Pirro nuk ishim m n gjendje t diskutonim pr kngn, muzikn apo tekstet. Dhe sdihet n do t takohemi m pr kto pun.