Idealistt e Xhaxhit dhe zbatuesit e Marshallit
Ata q qahen m shum, jan ata q vuajn m pak, ka shkruar Tatico. Duket se kjo thnie e prkufizon saktsisht debatin e ditve t fundit n Kosov rreth organizimit t prvjetorit t njqind t lindjes s nj prej diktatorve me t mdhenj t Evrops, i cili fatkeqsisht ka qlluar t jet shqiptar. M shum sesa kjo, neveritse tingllon ajo q lexohet, sepse ka shum emocione dhe aspak debat argumentues, gj q i tr debati po shndrrohet n nj shkarravitje t kot; e gjitha kjo ngjan n nj qarje t kot, nga ata q m s paku e kan ndjer t vrtetn e gjith asaj kohe pr t ciln shkruajn.
Ne e dim se Enver Hoxha, bazuar mbi at q kemi lexuar, dgjuar dhe par, ka qen vrtet nj prej diktatorve me t tmerrshm n Evrop. Megjithat, akuzimi i disa njerzve n Kosov pr dashurin e tyre ndaj ktij diktatori, sht njsoj sikur t akuzojm po ashtu shumicn e elits politike n Kosov, pse kan qen simpatizues, mbshtets dhe zbatues t komunizmit n Jugosllavin e Titos. Kjo i bie q edhe kta dashamirs t sistemit komunisto-jugosllav n Kosov kan qen mbshtets direkt apo indirekt t Rankoviit p.sh, i cili ka shkaktuar po aq tmerr n Kosov, sa edhe Enver Hoxha n Shqipri.
Duke iu kthyer ekskluzivisht debatit q po zhvillohet n Kosov rreth dashuris apo urrejtjes ndaj komunizmit, duhet pranuar faktin se shoqria n Kosov ka qen e ndar n enverist dhe titist; ata q e kan shar Enverin, e kan mbshtet Titon dhe anasjelltas, por q t prbashkt prsri e kan pasur vlerat e ideologjis komuniste.
Ne duhet ta pranojm po ashtu edhe argumentin se, sa ka qen i keq Enver Hoxha dhe regjimi i tij pr bashkkombsit tan n Shqipri, shum her m i keq ka qen pr neve Tito, Milloshevii dhe regjimet e tyre.
Apo ndryshe, sa i mir ka qen regjimi i Xhaxhit Enver pr idealistve t tij n Kosov, shum her m i mir sht dukur regjimi i Marshall Titos dhe Millosheviit tek bashkkombsit tan n Shqipri; u kujtohet kur bashkkombsit tan nga Shqipria na qortonin neve n Kosov, pse i kundrviheshim ktyre regjimeve me frazat: far keni ju n Kosov ore q ngrini kokn ndaj ktyre regjimeve, kur keni para, keni makina dhe gjra t tjera.
Kjo sjellje tregon se nj pjes e shoqris shqiptare ka qen e preokupuar me shum me vlerat materiale, sesa me ato kombtare apo demokratike. N kt kontekst ne duhet pranuar edhe faktin se sistemi ideologjik dhe politik ka qen i atill n ato kohra, duke e detyruar shoqrin shqiptare t ndahet n dysh, si edhe po reflektohet sot. Prandaj, ne duhet q kto kategori t shoqris ti gjykojm pr kohn kur kan vepruar dhe jo nga e sotmja.
Elias Canetti, thot se asgjje nuk i trembet njeriu m fort sesa prekjes nga dika e panjohur dhe se kudo q ndodhet, njeriu i shmanget prekjes prej s panjohurs. N kt kontekst edhe shoqria shqiptare duket se po i friksohet prballjes me at realitet, q n kushte t tjera nuk do ta dshironte, prballjes me t kaluarn e saj komuniste, qoft n Shqipri, Kosov apo gjetiu.
Kshtu q kjo shoqri nuk e pranon as faktin; si ndodh n t gjitha vendet e bots, se edhe mes neve mund t ket grupe q prfaqsojn apo duan t prfaqsojn nj ideologji ndryshe nga sa ka prfaqsuar shumica. Sipas filozofit spanjoll, Gasset jeta njerzore, mbi t gjitha, sht vepr poetike, sajesa e atij personazhi q secili prej nesh e n seciln epok krkon t jet dhe se njeriu, si i till, sht romancieri i vetvetes, sepse tek e fundit, vet jeta n thelb, sht gjini letrare.
Prandaj, distanca q njerzit kan krijuar rreth vets jan t tra pjell e ksaj frike nga prekja, e t kaluars ton historike, duke mohuar at se, secili nga ne sht i lir ta ndrroj apo programoj t ardhmen e tij ashtu si dshiron.
M gjith kt keqorientim t debatit, ne duhet kuptuar kt debat si nj shans t mir pr t par se n far stadi gjendet politika n Kosov, mbi t gjitha, ne, qytetart e Kosovs, duhet q ta shfrytzojm kt debat pr t demaskuar politikn, lidert dhe ideologjit e partive politike. E keni vrenjt se sa shpejt, si shoqri, filluam t ndahemi n komunist, nacionalist, demokrat, liberal apo socialist, ndrsa q politika apo politikant mbeten po t njjtit.
Kjo tregon se ne nuk kemi nj politik t profilizuar, por kemi njerz t grumbulluar rreth nj strumbullari. Ne pam hapur se brenda nj partie politike n Kosov vazhdojn t bashkjetojn dhe bashkpunojn politikan t t gjitha ideologjive.
Kjo sjellje tregon dy gjra: e para, se shumica e ktyre politikanve n Kosov kan nj ideologji; ne e dim se shumica e politikanve t sotm n Kosov kan qen ose idealist t dhen pas Enver Hoxhs, pra komunist shqiptar, ose zbatues t komunizmit t Titos n Kosov; pra komunist jugosllav.
E dyta, se shumicn e politikanve t sotm i bashkon nj interesi i vetm, ai material dhe aspak ndonj tjetr. Kjo sjellje sht duke i kushtuar Kosovs mbi t gjitha, sepse ka nj prqindje shum t lart t qytetarve q nuk jan aktiv n politik ose nuk jan votues dhe shkaktar i ktij refuzimi politik sht elita e sotme politike.
Nuk mund ti fussh n t njjtin thes kto dy gjenerata, sepse pr dallim nga elita e sotme politike, gjeneratat e s ardhmes politike nuk e ka prjetuar dhe as e dshiron ta prjetoj ideologjin e elits s sotme, at social-komuniste.
Dhe derisa nuk pranohet dhe ndryshon kjo mnyr e t menduarit politikisht n Kosov; prezantohu ndryshe dhe mendo e vepro ndryshe, t ciln gj fatmirsisht sht duke e vrenjt shum mir shoqria n Kosov, nuk mund t pritet s shpejt do t ndryshojn edhe gjrat.
Elita e sotme politike n Kosov, edhe pse kan kaluar njzet vite q nga rrzimi i perdes komuniste n Kosov dhe rajon, ende nuk e ka kuptuar parimin se kush nuk sht si gjith bota, kush nuk mendon si gjith bota ka n prag rrezikun e t qenit i eliminuar.
Po ashtu, sht fatkeqsi politike pr gjeneratn e re t pres, si lexohet kohve t fundit, q nj pjes ta kritikoj apo qortoj pjesn tjetr t elits politike pr veprimet e bra kohve t fundit. A nuk e mort vesh deri m tani, se kjo sjellje politike nuk mund t ndodh dhe as do t ndodh tek kjo elit politike, sepse t gjith jan njsoj.
Ose jan bashkmendimtar t idealizmit komunist n Shqiprin e Xhaxhit Enver, ose jan bashkzbatues t komunizmit n Jugosllavin e Marshall Titos. Sille ka ta sillesh, del se Kosova edhe sot vazhdon t udhhiqet nga komunistt, vetm se ndryshon tek ajo, se a kan qen idealist apo zbatues t komunizmit! Megjithat, ky debat tregon qart se gjenerata e re sidomos, ngase jan edhe disa zbatues t komunizmit q po mundohen t arsyetohen, nuk dshiron ta ndjek rrugn e elits s sotme politike dhe se prmes ksaj forme jan duke u distancuar nga kjo ideologji dhe nga kjo klas politike!
Ne e dim se Enver Hoxha, bazuar mbi at q kemi lexuar, dgjuar dhe par, ka qen vrtet nj prej diktatorve me t tmerrshm n Evrop. Megjithat, akuzimi i disa njerzve n Kosov pr dashurin e tyre ndaj ktij diktatori, sht njsoj sikur t akuzojm po ashtu shumicn e elits politike n Kosov, pse kan qen simpatizues, mbshtets dhe zbatues t komunizmit n Jugosllavin e Titos. Kjo i bie q edhe kta dashamirs t sistemit komunisto-jugosllav n Kosov kan qen mbshtets direkt apo indirekt t Rankoviit p.sh, i cili ka shkaktuar po aq tmerr n Kosov, sa edhe Enver Hoxha n Shqipri.
Duke iu kthyer ekskluzivisht debatit q po zhvillohet n Kosov rreth dashuris apo urrejtjes ndaj komunizmit, duhet pranuar faktin se shoqria n Kosov ka qen e ndar n enverist dhe titist; ata q e kan shar Enverin, e kan mbshtet Titon dhe anasjelltas, por q t prbashkt prsri e kan pasur vlerat e ideologjis komuniste.
Ne duhet ta pranojm po ashtu edhe argumentin se, sa ka qen i keq Enver Hoxha dhe regjimi i tij pr bashkkombsit tan n Shqipri, shum her m i keq ka qen pr neve Tito, Milloshevii dhe regjimet e tyre.
Apo ndryshe, sa i mir ka qen regjimi i Xhaxhit Enver pr idealistve t tij n Kosov, shum her m i mir sht dukur regjimi i Marshall Titos dhe Millosheviit tek bashkkombsit tan n Shqipri; u kujtohet kur bashkkombsit tan nga Shqipria na qortonin neve n Kosov, pse i kundrviheshim ktyre regjimeve me frazat: far keni ju n Kosov ore q ngrini kokn ndaj ktyre regjimeve, kur keni para, keni makina dhe gjra t tjera.
Kjo sjellje tregon se nj pjes e shoqris shqiptare ka qen e preokupuar me shum me vlerat materiale, sesa me ato kombtare apo demokratike. N kt kontekst ne duhet pranuar edhe faktin se sistemi ideologjik dhe politik ka qen i atill n ato kohra, duke e detyruar shoqrin shqiptare t ndahet n dysh, si edhe po reflektohet sot. Prandaj, ne duhet q kto kategori t shoqris ti gjykojm pr kohn kur kan vepruar dhe jo nga e sotmja.
Elias Canetti, thot se asgjje nuk i trembet njeriu m fort sesa prekjes nga dika e panjohur dhe se kudo q ndodhet, njeriu i shmanget prekjes prej s panjohurs. N kt kontekst edhe shoqria shqiptare duket se po i friksohet prballjes me at realitet, q n kushte t tjera nuk do ta dshironte, prballjes me t kaluarn e saj komuniste, qoft n Shqipri, Kosov apo gjetiu.
Kshtu q kjo shoqri nuk e pranon as faktin; si ndodh n t gjitha vendet e bots, se edhe mes neve mund t ket grupe q prfaqsojn apo duan t prfaqsojn nj ideologji ndryshe nga sa ka prfaqsuar shumica. Sipas filozofit spanjoll, Gasset jeta njerzore, mbi t gjitha, sht vepr poetike, sajesa e atij personazhi q secili prej nesh e n seciln epok krkon t jet dhe se njeriu, si i till, sht romancieri i vetvetes, sepse tek e fundit, vet jeta n thelb, sht gjini letrare.
Prandaj, distanca q njerzit kan krijuar rreth vets jan t tra pjell e ksaj frike nga prekja, e t kaluars ton historike, duke mohuar at se, secili nga ne sht i lir ta ndrroj apo programoj t ardhmen e tij ashtu si dshiron.
M gjith kt keqorientim t debatit, ne duhet kuptuar kt debat si nj shans t mir pr t par se n far stadi gjendet politika n Kosov, mbi t gjitha, ne, qytetart e Kosovs, duhet q ta shfrytzojm kt debat pr t demaskuar politikn, lidert dhe ideologjit e partive politike. E keni vrenjt se sa shpejt, si shoqri, filluam t ndahemi n komunist, nacionalist, demokrat, liberal apo socialist, ndrsa q politika apo politikant mbeten po t njjtit.
Kjo tregon se ne nuk kemi nj politik t profilizuar, por kemi njerz t grumbulluar rreth nj strumbullari. Ne pam hapur se brenda nj partie politike n Kosov vazhdojn t bashkjetojn dhe bashkpunojn politikan t t gjitha ideologjive.
Kjo sjellje tregon dy gjra: e para, se shumica e ktyre politikanve n Kosov kan nj ideologji; ne e dim se shumica e politikanve t sotm n Kosov kan qen ose idealist t dhen pas Enver Hoxhs, pra komunist shqiptar, ose zbatues t komunizmit t Titos n Kosov; pra komunist jugosllav.
E dyta, se shumicn e politikanve t sotm i bashkon nj interesi i vetm, ai material dhe aspak ndonj tjetr. Kjo sjellje sht duke i kushtuar Kosovs mbi t gjitha, sepse ka nj prqindje shum t lart t qytetarve q nuk jan aktiv n politik ose nuk jan votues dhe shkaktar i ktij refuzimi politik sht elita e sotme politike.
Nuk mund ti fussh n t njjtin thes kto dy gjenerata, sepse pr dallim nga elita e sotme politike, gjeneratat e s ardhmes politike nuk e ka prjetuar dhe as e dshiron ta prjetoj ideologjin e elits s sotme, at social-komuniste.
Dhe derisa nuk pranohet dhe ndryshon kjo mnyr e t menduarit politikisht n Kosov; prezantohu ndryshe dhe mendo e vepro ndryshe, t ciln gj fatmirsisht sht duke e vrenjt shum mir shoqria n Kosov, nuk mund t pritet s shpejt do t ndryshojn edhe gjrat.
Elita e sotme politike n Kosov, edhe pse kan kaluar njzet vite q nga rrzimi i perdes komuniste n Kosov dhe rajon, ende nuk e ka kuptuar parimin se kush nuk sht si gjith bota, kush nuk mendon si gjith bota ka n prag rrezikun e t qenit i eliminuar.
Po ashtu, sht fatkeqsi politike pr gjeneratn e re t pres, si lexohet kohve t fundit, q nj pjes ta kritikoj apo qortoj pjesn tjetr t elits politike pr veprimet e bra kohve t fundit. A nuk e mort vesh deri m tani, se kjo sjellje politike nuk mund t ndodh dhe as do t ndodh tek kjo elit politike, sepse t gjith jan njsoj.
Ose jan bashkmendimtar t idealizmit komunist n Shqiprin e Xhaxhit Enver, ose jan bashkzbatues t komunizmit n Jugosllavin e Marshall Titos. Sille ka ta sillesh, del se Kosova edhe sot vazhdon t udhhiqet nga komunistt, vetm se ndryshon tek ajo, se a kan qen idealist apo zbatues t komunizmit! Megjithat, ky debat tregon qart se gjenerata e re sidomos, ngase jan edhe disa zbatues t komunizmit q po mundohen t arsyetohen, nuk dshiron ta ndjek rrugn e elits s sotme politike dhe se prmes ksaj forme jan duke u distancuar nga kjo ideologji dhe nga kjo klas politike!