Inflacioni, pak shpresa për zbutje këtë vit
Indeksi i mimeve t Konsumit, q matet nga Instituti i Statistikave, u rrit n 4.4 pr qind n muajin shkurt. Ky sht inflacioni m i lart i shnuar q nga kriza e madhe e mimeve n mars-prill 2008. Megjithat, qeveria dhe Banka e Shqipris u shprehn t pashqetsuar pr kt ecuri t mimeve, duke e konsideruar at si kalimtare.
Por nj numr i madh biznesesh thon se rritja e kostove po ndjehet nga t gjitha drejtimet dhe transferimi i ktyre kostove te mimet q paguajn konsumatort sht thjesht shtje kohe. Problemi m i madh duket se sht gjithkund zhvlersimi i monedhs kombtare.
“Shumica e investimeve t kompanive t hidrokarbureve jan realizuar dhe po realizohen nga kreditime n euro (rreth 70% e tyre) dhe kjo sjell nj kosto n rritje n prllogaritjen e shpenzimeve korente t kompanive”, deklaroi pak dit m par Luigj Aliaj i Shoqats s Hidrokarbureve, duke shpjeguar se rritja e fundit e mimeve t nafts nuk ishte thjesht pasoj e ndryshimeve t mimit n tregun ndrkombtar, por edhe pasoj e rritjes s kostos s investimeve n infrastruktur.
Kompanit shqiptare gjat dekads s fundit kan trhequr mbi 2.5 miliard euro kredi, pavarsisht se shesin n tregun e brendshm dhe i kan t ardhurat n lek. Shtrenjtimi i euros dhe dollarit me 10-12 pr qind vitin e fundit ka rritur kostot e ktyre kompanive, gj q do t rris edhe mimet. E njjta gj do t ndodh edhe me mimin e energjis elektrike. Rreth 20-50 pr qind e energjis s konsumuar n Shqipri importohet dhe zhvlersimi i lekut pritet t rris kostot.
Qeveria duket se nuk do t rrij asnjanse n kt val t re rritjeje kostosh dhe mimesh n ekonomin shqiptare. Javn e kaluar, disa propozime pr ndryshimin e taksave jan prgatitur nga Ministria e Financave. Qeveria sht e etur pr t mbledhur m shum taksa dhe ka vendosur ta realizoj kt gj duke rritur akcizat, taksat e ndotjes apo duke prezantuar ndryshime n administrimin fiskal, masa kto q do t sjellin taksim m t lart pr t njjtat produkte si dhe rritje mimesh.
Nj mas e till synon t detyroj kompanit e duhanit t publikojn mimet e tyre finale, nj mas kjo pr t arktuar Tatim mbi Vlern e Shtuar mbi nj mim m t lart. E njjta gj sht urdhruar pr kompanit e tregtimit t karburantit. Nga ana tjetr, disa dhjetra milion euro taksa t reja do t vendosen mbi importet apo prodhimin e disa lndve t para si kartoni, plastmasi dhe qelqi q prdoren pr ambalazh.
Inflacioni nuk i godet t gjith njerzit njsoj. Sipas ekspertve t bujqsis, qeveria shqiptare mbledh shumicn drrmuese t t ardhurave nga taksimi i importit t ushqimeve, pijeve dhe duhanit dhe jan pikrisht kto kategori mallrash q do t ngarkohen me m shum taksa. Gjat vitit t fundit, qeveria shqiptare mbajti artificialisht t larta mimet referenc q prdoren npr dogana, pr t llogaritur tatimet mbi prodhimet bujqsore t importuara.
Kjo mas pr taksim shtes shkel marrveshjen e antarsimit dhe stabilizimit me Bashkimin Europian, por vet Kryeministri Sali Berisha e prezantoi si “nj mas n mbrojtje t prodhimit vends”. Pr rrjedhoj, ushqimet kan qen grupi i mallrave me inflacionin m t lart t regjistruar, inflacion q pr zarzavatet shkoi deri n 40 pr qind n muajin shkurt.