Ish-zëvendësministri i Drejtësisë: Skam mbështetje politike
Përzgjedhja ime nga Majko, mbi kritere profesionale
Komisioni i Ligjeve ka zhvilluar dje seancn dgjimore me kandidatin pr antar t Gjykats s Lart, Sokol omo. Gjat pyetjeve t shumta t deputetve t mazhorancs dhe opozits, omo theksoi se nuk ka pasur n asnj rast mbshtetje politike. omo e ka konsideruar si karrier profesionale edhe zgjedhjen n postin e zvendsministrit t Drejtsis n vitin 1998. Ai tha para deputetve se sht zgjedhur n kt detyr nga Kryeministri i athershm, Pandeli Majko, fal prgatitjes s tij profesionale. Kandidati pr Gjykatn e Lart nuk pranoi t komentonte nse n sistemin e drejtsis duhet t prshihen ata gjyqtar q kan shrbyer para viteve ‘90. Ndrsa duke u bazuar n ligjin shqiptar dhe n eksperiencat ndrkombtare, ai deklaroi se sht trsisht ligjor kalimi nga sistemi gjyqsor n politik dhe m pas n gjyqsor. Madje, citoi edhe nj ligj t miratuar n vitin 2008 q e nxit kt gj. omo sht kandidati i dyt q u prgjigjet pyetjeve t ligjvnsve, ndrsa sot n Komisionin e Ligjeve do t jet kandidati i tret, Vexhi Mumataj, i cili mbyll edhe seancat dgjimore.
Debatet n komision
Kandidati i dyt pr Gjykatn e Lart, Sokol omo, ka nisur karriern n gjyqsor menjher pas mbarimit t Fakultetin Juridik n vitin 1994. Gjat ksaj periudhe ai ka qen nnkryetar dhe m pas kryetar i gjykats s Tirans, zvendsministr Drejtsie, antar i Kshillit t Lart t Drejtsis dhe aktualisht avokat pran Dhoms s Avokatis. Edhe pse ka qen i zvendsministr i Drejtsis, n kohn kur qeverisnin socialistt, omo ka pohuar se nuk ka mbshtetje politike. “Lidhur me emrimin tim si zvendsministr i Drejtsis, ka qen nj emrim q nuk ka kaluar npr kanale apo npr filtra politik. Ka qen nj krkes e Kryeministrit t kohs zoti Pandeli Majko q nj gjyqtar me eksperienc gjyqsore t shrbente pr nj afat t caktuar kohor n strukturat e Ministris s Drejtsis. E kam vlersuar kt krkes si nj mundsi pozitive pr t avancuar n karrier dhe pr ta par sistemin gjyqsor n nj kndvshtrim tepr profesional”, - ka shpjeguar ai. omo ka shtuar se nuk ka zhvilluar asnj aktivitet politik gjat kohs q ka qen zvendsministr. Deputeti Enkelejd Alibeaj ka krkuar sqarime pse detyrn e tij si zvendsministr ai e shpjegonte duke u bazuar n dy ligje q nuk ishin n fuqi n at koh. “Keni
referim ligjor t dy ligjeve t ndryshme, t cilat nuk kan qen n fuqi n kohn kur keni milituar si zvendsministr. sht kjo harres, mosnjohje e ligjit apo tentativ pr t fshehur qartsisht nj orientim t pastr politik kur keni qen zvendsministr?”, - tha Alibeaj. Por omo shpjegoi: “Parlamenti i nderuar n vitin 2008 me nj ligj tepr konsensual ka prcaktuar se nxitet lvizja q duhet t bj nj gjyqtar pr t shrbyer n Ministrin e Drejtsis dhe i garantohet kthimi prsri gjyqtar dhe thuhet se lvizja gjykat-ministri-gjykat do t konsiderohet si karrier gjyqsore”. Prandaj, sipas tij, veprimtaria e kryer sht trsisht profesionale. I pyetur nga deputeti Gent Strazimiri nse personat q prziejn karriern e tyre gjyqsore dhe politike mos ndoshta jan instrument i politiks pr t ndikuar gjyqsorin, natyrisht n mnyr t ligjshme, kandidati pr antar n Gjykatn e Lart tha se nuk ka nj standard n asnj vend t BE-s apo n SHBA q t ndaloj ata persona q kan kryer funksione shtetrore pr t avancuar n karriera si antar t Gjykats s Lart ose si antar t Gjykats Kushtetuese. “Mos ngatrroni funksionart q kan
jet partiake dhe nprmjet saj jet profesionale. Jam nj njeri q nuk kam
asnjher karrier profesionale pr arsye t lidhjeve t mia me jetn partiake”, - tha ai. omo m tej n prgjigje t pyetjeve ka konsideruar si smundje t gjyqsorit mungesn e profesionalizmit, transparencn e ult dhe korrupsionit. Sipas tij, sht m e madhe prqindja e vendimeve q kan qen t padrejta pr shkak t mungess s profesionalizmit dhe atyre q kan qen t korruptuara.
Diskutimet n Komisionin e Ligjeve
Fatos Hoxha : Keni mbaruar studimet n ‘94. N ‘95 gjyqtar n gjykatn e Tirans. N 1998 jeni emruar nga zoti Majko, zvendsministr i Drejtsis. N vitin 2000 keni punuar pr 1 muaj e gjysm nnkryetar i gjykats s Tirans dhe pastaj jeni emruar kryetar. N 2006, keni dhn dorheqjen nga kryetar pr t mbajtur postin n KLD. M duket se n vazhdimsi n karriern tuaj keni pasur suport politik. Munda t ma sqaroni kt?
Sokol omo : Kur jam emruar gjyqtar n vitin 1995, nuk kam pasur asnj suport politik. Lidhur me emrimin tim si zvendsministr i Drejtsis, ka qen nj emrim q nuk ka kaluar npr kanale apo npr filtra politik. Ka qen nj krkes e kryeministrit t kohs zoti Pandeli Majko q nj gjyqtar me eksperienc gjyqsore t shrbente pr nj afat t caktuar kohor n strukturat e Ministris s Drejtsis. E kam vlersuar kt krkes si nj mundsi pozitive pr t avancuar n karrier dhe pr ta par sistemin gjyqsor n nj kndvshtrim tepr profesional dhe jam larguar nga detyra e zvendsministrit jo se ma ka krkuar ndonj forc politike, por jam larguar me dshirn time pr t’iu rikthyer sistemit gjyqsor. Nuk ka asnj filtr politik ose asnj aktivitet timin politik gjat kohs q kam qen zvendsministr.
Dashnor Sula : Mendimi juaj pr smundjet e sistemit t drejtsis...
Sokol omo : Problemet, e kam nisur me profesionalizmin e ult se shtja e besueshmris s publikut n pushtetin gjyqsor n mnyr t padiskutueshme sht e varur direkt se sa profesionale jan gjykatat dhe gjyqtart. Jo do vendimmarrje e gabuar vjen vetm pr arsye korruptive. N raport sht m i madh numri i rasteve kur vendime q konsiderohen t gabuara ose t papranuara ndodhin pr shkak t joprofesionalizmit t gjyqtarve sesa ato korruptive. Pr sa i prket transparencs s ult, sht e till se kemi nj situat ku publiku nuk ka akoma perceptim t qart si funksion drejtsia. sht transparenca ajo q do ekspozoj veprimtarin e do gjyqtari n raport me publikun. Personalisht jam mbshtets i fort i transparencs dhe kjo m ka orientuar n gjith veprimtarin time.
Korrupsioni si moment i tret. Kam thn q korrupsioni ka nevoj t shikohet n planin e bazs q e prodhon dhe tek individt q e mbartin at. Pr t luftuar bazn krkohet nj luft e bashkrenduar jo e nj strukture, por e gjith aktorve dhe faktorve. Krahas lufts me bazn q e prodhon i rndsishme dhe lufta rast pas rasti tek bartsit.
Edi Paloka : That q n lvizjen tuaj nga gjykata n Ministrin e Drejtsis dhe m pas nga ky post si kryetar i gjykats nuk keni pasur suport politik. N datn 22.4.2002 me vendim t Kuvendit t Shqipris jeni zgjedhur antar i KLD-s. Sipas informacioneve q kam un, vetm 1 dit ose 2 ka hyr n fuqi nj ligj q e bnte t detyrueshme pr antart e KLD-s nj prvoj prej 10 vjetsh n drejtsi, kusht q ju nuk e kapni. Ka qen kjo rastsi apo kemi t bjm me suport politik?
Sokol omo : sht e vrtet q jam zgjedhur antar i KLD-s n 22.4.2002. N dijenin time zgjedhja sht
vetm n baz t kritereve profesionale. Nuk ka pasur n kt proces ndonj przgjedhje t orientuar nga kritere politike. shtja se kur ka hyr nj ligj n fuqi ose nj tjetr, jan shtje teknike. Ajo q konfirmoj sht se ka qen zgjedhje e ligjshme n prputhje me Kushtetutn e vendit.
Mesila Doda : Ka nj vendim mbi mosdhnien e konsensusit nga ana e mazhorancs pr emrimin n strukturat e drejtsis t personave q kan shrbyer n gjyqsor para viteve ‘90. Si e komentoni kt vendim?
Sokol omo : Jam i detyruar q n shpjegimet q jap para ktij komisioni t fokusohem n karriern time personale. Un ju garantoj se n veprimtarin time profesionale nuk ka pasur vendimmarrje para viteve ‘90 pr arsye objektive q kan t bjn me momentin kur un kam filluar. Lidhur me trajtimin e kritereve ose standardeve t caktuara, un rezervohem t jap nj ide, sepse n perceptimin tim del jasht qllimit t ksaj seance, e cila ka t bj me verifikimi e kandidaturs sime.
Fatos Hoxha : Pr t qen i pastr n ndrgjegjen time personale dua nj prgjigje. Pasi i keni shrbyer politikisht, forcs n pushtet n afatet kushtetuese q nuk ju jepnin t drejtn pr t shrbyer n gjykat, a nuk sht nj mbshtetje e fort politike