Justifikimi i pamjaftueshëm
Fqinji im i mir - pjes e qeverisjes, njeri i zakonit dhe i plqyeshm n shoqri, di ta vrtis mir. Thon gjithashtu se ai sht nj zotri q ia vlen t dekorohet edhe nga Presidenti, madje edhe nga instanca ndrkombtare. T gjitha kto i bn, si thon, q t’ia numrojn at ditn e mbrame, ditn e famshme t varrimit. Por, sigurisht, kto nuk mjaftojn. Sepse ai ka shkaguar, domethn ka hequr dor edhe nga duhani, nga alkooli dhe nga femrat, pr t cilat dikur, para qeverisjes, ishte i paprmbajtshm. ’justifikim mund t jen t gjitha kto, thoni ju. Po ja, e para q gruaja dhe fmijt e tij, prindrit dhe kushrinjt, vllezrit dhe motrat, niprit e mbesat – t gjith shkojn e pushojn n konvaleshenc pa pages! E ’sht kjo, para asaj lodhjeje t madhe q heq e vuan npunsi yn, drejtor diku n dikaster a n nj institucion tjetr. Asgj, fare! Robtohet e t huajzohet cop e trok njeriu i shkret pr t siguruar nj gj kaq t vogl. “E ’sht kjo, - thot e shoqja npr korridore, duke prdredhur buzt nga paknaqsia, asgj! Burrziu im po shapravitet e po hollohet (un e mjera!) n pun dhe dreqi e di se ku fle lepuri nga e keqja dhe kur vemi ne pr pushime edhe nuk na gatuajn aq mir moj motra... T pikllohet shpirti... ’t t them!”
Gruazeza pikllohet pr burrin, pr pushimet pa pages, pr ushqimin e keq e pa pages, pr gjithka q i z dhmbi dhe gjuha. A e justifikon shkeljen q bn drejtori babaxhan e i ardhangur, q kumbiset e shkridhet nga e keqja n punt e pushimeve verore t papaguara, q jeratis, e pra krijon edhe disa t mira materiale. Por ama, mos harroni se at q po ndodhkan koht e fundit te ne, jo viza e jo BE, jo investitor dhe para e madhe, jo vend i mir pr t jetuar, qenkan as m shum e as m pak merit e ktij drejtori t fuqishm. “Mir, thot nj nga plakat e pallatit tim, po un pr PD kam votuar mot e jet (kta 20 vjet), po ama unat e mi s’pan pun me sy, le pun t mir jo e jo, as makin e asnj prfitim. Uuu! ’plazh, moj! Ku? T shkoja makar me pages n konvaleshencn e ksaj shurrs s drejtorit! Kjo sht pr t vn kujn e zez!”
Por... po makinat e drejtorit t drejtoris? Po kostumet? Po antat e mdha q hyjn e dalin do dit nga makinat drejt hyrjes s tij njkatshe (kati i katrt, pr shembull, i gjithi sht pr drejtorziun ton t thukt! Higj! Gjithnj po ta krahasojm me punn e madhe e t mbrotht q bn drejtori yn! Ky, thuhet se jeton n mes t popullit! M mir le t ngrej nj vil e t mos ia shohim syt e faqen, se kshtu, prdit, si krimbi i mols ia grryen shpirtin e padukshm edhe qeverisjes. Le t bj atje, n viln e tij, ’t doj, le t rrij lakuriq e t tallet si t’i plqej me parat e shtetit dhe me mallin e tij. Sigurisht, kt nuk e duam ta bj, por tek e fundit ne nuk duam ta shohim n kt derexhe edhe pushtetin qendror, as edhe pushtetin lokal, t cilin kta far drejtorsh e hanin dhe e kafshonin n llokma t mdha edhe n socializm (dhe mos harroni se kta e prishn!), por edhe n demokraci, vese tani jan t mbrojtur dhe bjn si t duan! Madje edhe shoferin e tyre s’e heqin dot nga puna. Se sht shí shoferi ai q u nxjerr bojn, ai q i ka n dor! Pra, pushtetart e t gjitha kategorive i kan
zabun shofert e tyre, me t cilt arrijn t bjn transaksione, menaxhime, regjistrime, lvizje, bubitje... dhe kta duhet t jen t vuvrt e t mushtuar! Por kt lloj shoferi nesr, hajde hiqe nga puna! Ishte i vuvrt, tani i vjen goja, ishte i mushtuar, por menjher kthehet n xhagajdur! Asnj rregull i vrugt nuk e mban dot m...
E, megjithat, do fjal e shoferit, pas pilafit, domethn pas shkarkimit, sht thjesht nj justifikim i pamjaftueshm! T vrtetn fillake ai e ka mbajtur t fshehur brenda vetes, sepse edhe atij i ka leverdisur shum. Sepse ministr sht shí ai q di t fshehtat dhe t ka kapur ku s’rrfehet! E pra, gjja m furacake sht njohja e ktij far shoferi, i cili tr kohn e lir dhe pa shefin e tij n makin bn t pabrat m t bukura q mund t rrfehen. N kt hasharí t mrekullueshme krbunjen qoka t flligshta q askush nuk i dshiron. Mirpo ligji, edhe pse i paraplqen t tilla situata krusmuese, neprkron edhe ai i shujtuar pr t
pr vete personazhet e tij t shakllabandur!
Siprania e krthndezt, e parritur mir, e njerzve t ligjit, por edhe t detyrs shtetrore (pushtet qendror dhe vendor) sht shpeshher edhe burim i justifikimit t pamjaftueshm, me an t cilit ngre padin e mbrame t vetvetes, t asaj q bn, t mkatit q kryen saora, t cilin si thot Roshfoko, e kemi para syve te t tjert dhe e kemi pas shpine te vetja; me fjal t tjera “ato q bjn t tjert i shohim do ast dhe ato q bjm vet na i shohin t tjert”. Edhe krimi m i studiuar e m i holl, nuk mbetet dot kurr i fshehur e i pazbuluar. Kjo i ngjan asaj q thot populli se gnjeshtra dhe e fshehta nuk rron dot m tepr se dyzet dit. Pse dyzet dit? Sepse edhe justifikimit t pamjaftueshm m n fund i shkojm pr t dyzetat dhe e rnkojm pr fatkeqsin!
Mbetet q kt lloj justifikimi ta thrmoklojm dhe dromcat e tij t’i hedhim jo n uj se na ndot mjedisin, por n ca gropa t thella mjedisore q din t’i bjn vet pjestart n krim e n detyr. Festingeri, socialpsikologu i madh amerikan, e kuptonte kshtu kt situat: “Presidenti duhet t bnte mir q dekoratn e bamirsis t’ua jepte shoferve t drejtuesve, sepse ata kan ditur t mbajn mbyllur gojn dhe nuk kan llapur lart e posht. Dhe kjo duhet t jet dekorata m e lart e kombit! Dekorata e ndershmris harbute” (2006). Askush nuk mund t gjej dot fjal m t prshtatshme dhe ironi m t holl pr t shuar kt ndotje sociale q e smur dhe e tkurr do shoqri. Brenda ksaj ironie t jashtzakonshme dhe t kohs pr do rend e sistem shoqror, i ke t gjitha, edhe seriozitetin e fqinjit tim drejtor, t cilit pr dhurat, pas dekorimit, i dhash pr ta lexuar librin e Festingerit (plaa un n e ka lexuar, e ku ka koh ai, i ziu!), kurse shoferit t tij q vjen posht pallatit q n orn 06.30 pr t uar drejtorin q t vrapoj nga liqeni, doja t’i jepja n mbrmjen e von rreth ors 21.30 kur sjell drejtorin e sfilitur nga punt e mdha, dy banane, sepse ato t paktn kan edhe ngjyrn e dekorats s lart presidenciale...