Kadare Regjimi sme denoi kaq mjaftoi te me quanin mik

e Hene 28 Janar 20131021 am
p classwp-caption-textSHKRIMTARI ISMAIL KADAREp
pShkrimtari Ismail Kadare konsiderohet sot ne Shqiperi si nje nga baballaret e kombit bashke me Ibrahim Kodren i cili ka jetuar ne Milano prej vitit 1938 ndare nga jeta disa vjet me pare i konsideruar nga postkomunistet si artist i djathte ndaj dhe i varrosur forcerisht ne Ishem ne Shqiperi pa deshiren e tij Por le te kthehemi te Kadareja sot 76 vjec qe prej 1990-s pasi kerkoi azil politik ne France jeton ne Paris ne ekzil Kohet e fundit nga ky shkrimtar ka dale ne Itali nga botimet Fandango Locchio del tiranno Syri i tiranit nje roman kunder diktatures se Enver Hoxhes diktatorit te pashpirt komunist qe ka mbajtur nen presion Shqiperine per 40 vjet deri ne vdekjen e tij ne vitin 1985br
Nje liber prej rreth 80 faqesh por me nje force te jashtezakonshme me nje kuraje ekstreme qe tregon ashpersine e kesaj diktature nacional-komuniste qe izoloi vendin nga e gjithe bota ne nje menyre qe nuk ka te ngjare mjaft te mendosh per shkaterrimin ambiental qe diktatori ndermori duke ndertuar pergjate brigjeve te Shqiperise mijera bunkere prej cimentoje sikur Shqiperia do te pushtohej nga momenti ne moment nga vendet fqinje Kadare ka treguar per vendin e tij burgun e madh te ndertuar nga diktatori i cili u tregua i afte te beje te vetin ate dekret te verber te shpikur nga sulltani ne nje territor te Perandorise Osmane per ke njollosej nga syri i keq ata te rrefyerit apo vetem te dyshuarit denoheshin me verbim Kjo ceshtje perfshinte te gjithe shkrimtaret me te njohur te vendeve komuniste Me ka ndodhur edhe mua Regjimi nuk me denoi dhe kaq mjaftoi per te me quajtur mik Theksoj dekreti eshte i verber Romani Syri i tiranit eshte nje perkthim i lire i titullit shqip e frengjisht Qorrfermani i shkruar nga Kadare 28 vjet me pare Doreshkrimi ka qene i ruajtur ne nje kasaforte banke ne Banken e Shtetit plot kater vjet para publikimit ne frengjisht i cili ndodhi nje vit pas largimit te Kadarese nga Tirana me vetem nje bilete vajtjeje Por si keto doreshkrime te autorit te cilat kane dale fshehurazi nga atdheu ka pasur edhe te tjera Ato lane vendin perpara tij ne valixhen e presidentit te shtepise botuese Fayard Claude Durandbr
Romani pershkruan boten komuniste shqiptare i mbushur me spiune ftesa per denoncime dyshime akuza hakmarrje te cdo lloji Ne kete roman te shkurter apo tregim te gjate prej 80 faqesh personazhet jane shqiptare e jetojne te gjithe ne Perandorine Osmane ndoshta ne Stamboll por me problemet tipike te Shqiperise komunistebr
Ne vendin e shqiponjave nuk u zhvillua destalinizimi si ne ish-Bashkimin Sovjetik pas vdekjes se Stalinit ne vitin 1953 dhe pranimit te krimeve nga ana e Hrushovit Fatkeqesisht ne Shqiperi stalinizmi vazhdoi te jetonte deri ne vitin 1990 Enver Hoxha goditi gjithcka qorrazi ashtu si thote edhe titulli i romanit u eliminuan ministra drejtues funksionare me deshiren e shefit Ligji i tiranit u aplikua pike per pike Kadare jetonte nen survejim Ne vitin e Orwell-it pra ne 1984 Kadare mendonte se do te vdiste ne nje vend komunist dhe nuk do te mund te shihte renien e komunizmit ne vendin e tij Me thene te verteten as sherbimet sekrete me te rendesishme ne bote nuk e kishin parashikuar renien e regjimit komunist ne Shqiperi shenje kjo qe diktatori kishte ditur te ngrinte ne kembe nje prej regjimeve me te pameshirshme ne botebr
Carlo Franzabr
Marre nga gazeta italiane Liberop