Kisha Dosjet te hapen pjeserisht per funksionaret
Cili eshte qendrimi i Kishes Katolike per krimet e komunizmit hapjen e dosjeve regjistrimin e popullsise pedofiline dhe per nderimet e Nene Terezes.
A ka menduar ndonjehere kisha te hedhe ne gjyq shtetin shqiptar per viktimat qe shkaktoi ne gjirin e kesaj kishe gjate diktatures komuniste
Gjyqin atij sistemi ia ka bere vete historia dhe populli shqiptar. Viktimat e pafajshme jane gjyqi me i madh qe i eshte bere sistemit komunist. Per sa i perket Kishes katolike ajo gjithmone ka pasur ne gjirin e saj burra dhe gra qe ne caste te ndryshme te historise kane dhene jeten per besimin qe ata perqafojne. Aktualisht ne kemi ne proces shenjterimi 40 prej tyre martiret e Shqiperise nder te cilet eshte edhe ndonje meshtar i huaj. Sigurisht sikurse ata ne prag te vdekjes kane shqiptuar fjalet e fundit rrofte Krishtit mbret rrofte Kisha i fali te gjithe ata qe me kane bere keq edhe Kisha gjyqin ia le ne dore Zotit.
Thene kjo per opinionin publik eshte shume e rendesishme qe te denohen krimet e komunizmit me ane te nje akti publik i cili eshte bere tashme dhe cdo njeri qe ka qene pjese e asaj masakre ne nivel qeverises apo edhe ne forma te tjera persekutimi duhet te pendohet e te kerkoje falje.
Sa perqind e asaj qe u mor u konfiskua u vodh u shkaterrua pritet te kthehet nga ana e shtetit kishes katolike
Per disa gjera jemi kompensuar e te tjera ende jo. Ne kemi kerkuar sigurisht kthimin apo kompensimin por e kuptojme qe eshte nje proces ne te cilin jane perfshire te gjitha bashkesite fetare dhe kur te jete e mundur do te behet kthimi apo kompensimi i te gjitha pasurive te konfiskuara.
Cili eshte mendimi i kishes per hapjen e dosjeve te Sigurimit te Shtetit
Dua te ri sjell ate cka Imzot Rrok Mirdita ka thene para disa kohesh mbi kete ceshtje. Arqipeshkevi i Tiranes ka theksuar se Kisha katolike eshte per nje hapje jo masive por selektive te dosjeve. Per ata te cilet duan te angazhohen ne politike apo ne drejtimin e institucioneve sikurse behet edhe ne gjithe boten demokratike do te ishte e domosdoshme hapja e dosjeve. Edhe ne demokraci te tjera kur dikush pretendon te kandidoje per ndonje post ne drejtimin e vendit ai skanohet para se te zgjidhet ne ate post. Ne menyre te vecante ne Shqiperi per njerez qe kane qene drejtperdrejte te angazhuar me pushtetin komunist dhe qe kane qene vegla qorre te diktatures ne keqtrajtimin persekutimin apo denimin e te persekutuarve nga ana e regjimit hapja e dosjeve duhet me patjeter.
Regjistrimi i popullsise mbi bazen e besimeve fetare a mund te ndryshoje per qindjen e besimtareve te besimeve te ndryshme
Sikurse e kemi theksuar edhe here te tjera nese ky regjistrim behet mire dhe ne baza shkencore do te ndihmoje ne qartesine statistikore duke i ikur keshtu hamendesimeve dhe pergjithesimeve. Mund te sjell pervojen e Ccedilekise e cila ka bere para disa vitesh nje regjistrim te tille. Presupozohet qe Ccedilekia eshte nje vend i krishtere dhe katolik. Nga regjistrimi doli qe 80 per qind e popullsise ishte ateiste dhe vetem 20 per qind fetare dhe nga ky 20 per qind rreth 98 per qind ishin katolike dhe te tjeret me besime te ndryshme. E verteta e nje gjeje ndihmon pasi cliron nga komplekset dhe te ben te shikosh realitetin ne sy. Pra pavaresisht nga rezultati rendesi ka e verteta.
A ka rrezik qe numri i ndonje besimi te rritet fiktivisht per shkak te disa favoreve qe qytetaret shqiptare perfitojne nese deklarojne ate qe nuk jane
Kjo varet nga ndergjegjja e secilit. Shpresoj qe shqiptaret te mos jene me ne ato kushte qe te shiten per nje cope buke. Tashme jemi afer proceseve integruese dhe duhet te bindemi qe demokracia me jep mundesine te jem i lire pasi nga liria varet edhe dinjiteti i njeriut. Por edhe nese nje gje e tille mund te ndodhe sigurisht nuk mund te preke te teren e rezultatit ne menyre kushtezuese.
Cili eshte problemi me i madh i Kishes Katolike shqiptare qe nga viti 1991 kur u lejua ushtrimi i besimeve fetare
Nje nga problemet me te medha per Kishen Katolike eshte mungesa e klerit vendas. Vitet e gjata te diktatures nuk lejuan riperteritjen e klerit katolik e ata qe i mbijetuan atij sistemi ishin te moshuar e te lodhur. Ai boshllek qe eshte krijuar ka nevoje per kohe qe te mbushet.
Sa besimtare i jane shtuar kishes suaj a keni humbur ndonje dhe cili eshte objektivi i kishes ne kete kuader
Nuk mund te them me saktesi pasi nuk kam nje statistike. Nje njeri behet besimtar ne Kishen Katolike nepermjet pagezimit. Ne kemi cdo vit ne te gjitha Kishat ne Shqiperi pagezime femijesh dhe te rriturish qe vijne nga tradita katolike por edhe nga tradita jo katolike.
Nuk di te them per persona qe kane braktisur Kishen Katolike pasi kane qene njehere pjese e saj duke qene se nuk disponojme akte formale qe vertetojne kete gje.
Ne Tetor behen gjashte vjet nga Lumturimi i Nene Terezes qe shteti e ka shpallur 2010 vitin e saj a mendoni se shteti po perfiton nga kjo figure per te permiresuar imazhin e vet ne bote dhe tek besimtaret
Do te doja te citoja perseri Arqipeshkevin Mirdita i cili ne nje nga intervistat per Nene Terezen kur i eshte bere kjo pyetje ka theksuar E verteta eshte qe ne jemi te vonuar ne nderimin e kesaj figure. Bota e ka zbuluar ate me kohe dhe e ka nderuar me cmimet me prestigjoze sikurse cmimi Nobel apo Nenshtetesia e Nderit e akorduar nga Kongresi amerikan e shume e shume cmime te tjera nga e gjithe bota.
Nene Tereza eshte nje figure universale. Nuk eshte e tepert te lartesohen keto figura te permasave globale qe i kane dhene nje kontribut pozitiv njerezimit. Ajo ka qelluar qe te ishte shqiptare. Pavaresisht sa mund ta reklamojme ne te gjithe e dine qe ajo ishte shqiptare e vete ky fakt i jep Shqiperise nje vend te vecante. Duke e nderuar kete figure shteti shqiptar dhe shqiptaret ne pergjithesi nga njera ane e rehabilitojne pasi i kane kthyer shpinen 50 vjet dhe nga ana tjeter pse jo imazhi i Shqiperise paraqitet i mire ne syte e opinionit boteror.
Si e perballoi Kisha Katolike shqiptare furtunen e madhe te Kishes ne pergjithesi per rastet e pedofilise
Kisha katolike ne Shqiperi sigurisht qe e ka ndjekur dhe vazhdon ta ndjeke ceshtjen e perfshirjes se klerikeve ne abuzime seksuale me te miturit. Kjo eshte nje plage e rende nje e keqe e madhe qe ka prekur Kishen. Jane bere disa gabime ne te kaluaren e per fat te keq viktima te pafajshme kane pesuar dhe vuajtur. Per kete papa Benedikti XVI ka shkruar dhe ka kerkuar ne menyre te perseritur falje dhe ka marre masa qe keto gjera te mos ndodhin me nepermjet nje kuadri ligjor mjaft te qarte dhe te rrepte e nepermjet perkujdesjes shpirterore ndaj viktimave e ndaj atyre qe pergatiten te jene klerike ne te ardhmen. Konferenca Ipeshkevore e Shqiperise e ka ndjekur kete problem dhe e ka diskutuar ne seancen e saj te zakonshme ne Maj te ketij viti sikurse eshte bere e ditur edhe nepermjet deklaratave per shtyp.
Don Meta kush e ben kishen besimtaret apo godina dhe a eshte e vertete qe sa me e madhe godina aq me i madh perkushtimi ndaj Hyjit dhe birit te tij Jezusit
Ne Ungjillin e Gjonit thuhet se adhuruesit e vertete te Atit jane ata ne Shpirt e ne te vertete. Ne kete menyre Jezusi relativizon ndertesat apo vendet fizike per adhurimin e Hyjit duke fokusuar vemendjen tek njeriun pasi njeriu eshte tempulli me i bukur ku mund te adhurohet Zoti. Ne brendine e njeriut Zoti ka vendosur te banoje.
Thene kjo gje qe eshte thelbesore duhet theksuar qe ndertesat e kultit jane te nevojshme per te bere te dukshem bashkesine e besimtareve dhe per tu dhene mundesi atyre te takohen me njeri-tjetrin dhe me Zotin sipas traditave te ndryshme. Bukuria dhe arti i perdorur ne ndertimin e nje objekti kulti sigurisht qe ndihmon ne rritjen e devocionit ndaj Zotit dhe gjerave te shenjta.
Si i keni gjykuar pretendimet e besimeve per ndertime te tjera me karakter fetare ne mesin e kryeqytetit
Eumlshte ne lirine e cdo komuniteti fetar te kerkoje ndertimin e ndertesave te kultit te autoritetet perkatese sikurse eshte ne dore te autoriteteve vendore dhenia apo jo e lejes.
d.b/GazetaShqiptare/BalkanWeb
A ka menduar ndonjehere kisha te hedhe ne gjyq shtetin shqiptar per viktimat qe shkaktoi ne gjirin e kesaj kishe gjate diktatures komuniste
Gjyqin atij sistemi ia ka bere vete historia dhe populli shqiptar. Viktimat e pafajshme jane gjyqi me i madh qe i eshte bere sistemit komunist. Per sa i perket Kishes katolike ajo gjithmone ka pasur ne gjirin e saj burra dhe gra qe ne caste te ndryshme te historise kane dhene jeten per besimin qe ata perqafojne. Aktualisht ne kemi ne proces shenjterimi 40 prej tyre martiret e Shqiperise nder te cilet eshte edhe ndonje meshtar i huaj. Sigurisht sikurse ata ne prag te vdekjes kane shqiptuar fjalet e fundit rrofte Krishtit mbret rrofte Kisha i fali te gjithe ata qe me kane bere keq edhe Kisha gjyqin ia le ne dore Zotit.
Thene kjo per opinionin publik eshte shume e rendesishme qe te denohen krimet e komunizmit me ane te nje akti publik i cili eshte bere tashme dhe cdo njeri qe ka qene pjese e asaj masakre ne nivel qeverises apo edhe ne forma te tjera persekutimi duhet te pendohet e te kerkoje falje.
Sa perqind e asaj qe u mor u konfiskua u vodh u shkaterrua pritet te kthehet nga ana e shtetit kishes katolike
Per disa gjera jemi kompensuar e te tjera ende jo. Ne kemi kerkuar sigurisht kthimin apo kompensimin por e kuptojme qe eshte nje proces ne te cilin jane perfshire te gjitha bashkesite fetare dhe kur te jete e mundur do te behet kthimi apo kompensimi i te gjitha pasurive te konfiskuara.
Cili eshte mendimi i kishes per hapjen e dosjeve te Sigurimit te Shtetit
Dua te ri sjell ate cka Imzot Rrok Mirdita ka thene para disa kohesh mbi kete ceshtje. Arqipeshkevi i Tiranes ka theksuar se Kisha katolike eshte per nje hapje jo masive por selektive te dosjeve. Per ata te cilet duan te angazhohen ne politike apo ne drejtimin e institucioneve sikurse behet edhe ne gjithe boten demokratike do te ishte e domosdoshme hapja e dosjeve. Edhe ne demokraci te tjera kur dikush pretendon te kandidoje per ndonje post ne drejtimin e vendit ai skanohet para se te zgjidhet ne ate post. Ne menyre te vecante ne Shqiperi per njerez qe kane qene drejtperdrejte te angazhuar me pushtetin komunist dhe qe kane qene vegla qorre te diktatures ne keqtrajtimin persekutimin apo denimin e te persekutuarve nga ana e regjimit hapja e dosjeve duhet me patjeter.
Regjistrimi i popullsise mbi bazen e besimeve fetare a mund te ndryshoje per qindjen e besimtareve te besimeve te ndryshme
Sikurse e kemi theksuar edhe here te tjera nese ky regjistrim behet mire dhe ne baza shkencore do te ndihmoje ne qartesine statistikore duke i ikur keshtu hamendesimeve dhe pergjithesimeve. Mund te sjell pervojen e Ccedilekise e cila ka bere para disa vitesh nje regjistrim te tille. Presupozohet qe Ccedilekia eshte nje vend i krishtere dhe katolik. Nga regjistrimi doli qe 80 per qind e popullsise ishte ateiste dhe vetem 20 per qind fetare dhe nga ky 20 per qind rreth 98 per qind ishin katolike dhe te tjeret me besime te ndryshme. E verteta e nje gjeje ndihmon pasi cliron nga komplekset dhe te ben te shikosh realitetin ne sy. Pra pavaresisht nga rezultati rendesi ka e verteta.
A ka rrezik qe numri i ndonje besimi te rritet fiktivisht per shkak te disa favoreve qe qytetaret shqiptare perfitojne nese deklarojne ate qe nuk jane
Kjo varet nga ndergjegjja e secilit. Shpresoj qe shqiptaret te mos jene me ne ato kushte qe te shiten per nje cope buke. Tashme jemi afer proceseve integruese dhe duhet te bindemi qe demokracia me jep mundesine te jem i lire pasi nga liria varet edhe dinjiteti i njeriut. Por edhe nese nje gje e tille mund te ndodhe sigurisht nuk mund te preke te teren e rezultatit ne menyre kushtezuese.
Cili eshte problemi me i madh i Kishes Katolike shqiptare qe nga viti 1991 kur u lejua ushtrimi i besimeve fetare
Nje nga problemet me te medha per Kishen Katolike eshte mungesa e klerit vendas. Vitet e gjata te diktatures nuk lejuan riperteritjen e klerit katolik e ata qe i mbijetuan atij sistemi ishin te moshuar e te lodhur. Ai boshllek qe eshte krijuar ka nevoje per kohe qe te mbushet.
Sa besimtare i jane shtuar kishes suaj a keni humbur ndonje dhe cili eshte objektivi i kishes ne kete kuader
Nuk mund te them me saktesi pasi nuk kam nje statistike. Nje njeri behet besimtar ne Kishen Katolike nepermjet pagezimit. Ne kemi cdo vit ne te gjitha Kishat ne Shqiperi pagezime femijesh dhe te rriturish qe vijne nga tradita katolike por edhe nga tradita jo katolike.
Nuk di te them per persona qe kane braktisur Kishen Katolike pasi kane qene njehere pjese e saj duke qene se nuk disponojme akte formale qe vertetojne kete gje.
Ne Tetor behen gjashte vjet nga Lumturimi i Nene Terezes qe shteti e ka shpallur 2010 vitin e saj a mendoni se shteti po perfiton nga kjo figure per te permiresuar imazhin e vet ne bote dhe tek besimtaret
Do te doja te citoja perseri Arqipeshkevin Mirdita i cili ne nje nga intervistat per Nene Terezen kur i eshte bere kjo pyetje ka theksuar E verteta eshte qe ne jemi te vonuar ne nderimin e kesaj figure. Bota e ka zbuluar ate me kohe dhe e ka nderuar me cmimet me prestigjoze sikurse cmimi Nobel apo Nenshtetesia e Nderit e akorduar nga Kongresi amerikan e shume e shume cmime te tjera nga e gjithe bota.
Nene Tereza eshte nje figure universale. Nuk eshte e tepert te lartesohen keto figura te permasave globale qe i kane dhene nje kontribut pozitiv njerezimit. Ajo ka qelluar qe te ishte shqiptare. Pavaresisht sa mund ta reklamojme ne te gjithe e dine qe ajo ishte shqiptare e vete ky fakt i jep Shqiperise nje vend te vecante. Duke e nderuar kete figure shteti shqiptar dhe shqiptaret ne pergjithesi nga njera ane e rehabilitojne pasi i kane kthyer shpinen 50 vjet dhe nga ana tjeter pse jo imazhi i Shqiperise paraqitet i mire ne syte e opinionit boteror.
Si e perballoi Kisha Katolike shqiptare furtunen e madhe te Kishes ne pergjithesi per rastet e pedofilise
Kisha katolike ne Shqiperi sigurisht qe e ka ndjekur dhe vazhdon ta ndjeke ceshtjen e perfshirjes se klerikeve ne abuzime seksuale me te miturit. Kjo eshte nje plage e rende nje e keqe e madhe qe ka prekur Kishen. Jane bere disa gabime ne te kaluaren e per fat te keq viktima te pafajshme kane pesuar dhe vuajtur. Per kete papa Benedikti XVI ka shkruar dhe ka kerkuar ne menyre te perseritur falje dhe ka marre masa qe keto gjera te mos ndodhin me nepermjet nje kuadri ligjor mjaft te qarte dhe te rrepte e nepermjet perkujdesjes shpirterore ndaj viktimave e ndaj atyre qe pergatiten te jene klerike ne te ardhmen. Konferenca Ipeshkevore e Shqiperise e ka ndjekur kete problem dhe e ka diskutuar ne seancen e saj te zakonshme ne Maj te ketij viti sikurse eshte bere e ditur edhe nepermjet deklaratave per shtyp.
Don Meta kush e ben kishen besimtaret apo godina dhe a eshte e vertete qe sa me e madhe godina aq me i madh perkushtimi ndaj Hyjit dhe birit te tij Jezusit
Ne Ungjillin e Gjonit thuhet se adhuruesit e vertete te Atit jane ata ne Shpirt e ne te vertete. Ne kete menyre Jezusi relativizon ndertesat apo vendet fizike per adhurimin e Hyjit duke fokusuar vemendjen tek njeriun pasi njeriu eshte tempulli me i bukur ku mund te adhurohet Zoti. Ne brendine e njeriut Zoti ka vendosur te banoje.
Thene kjo gje qe eshte thelbesore duhet theksuar qe ndertesat e kultit jane te nevojshme per te bere te dukshem bashkesine e besimtareve dhe per tu dhene mundesi atyre te takohen me njeri-tjetrin dhe me Zotin sipas traditave te ndryshme. Bukuria dhe arti i perdorur ne ndertimin e nje objekti kulti sigurisht qe ndihmon ne rritjen e devocionit ndaj Zotit dhe gjerave te shenjta.
Si i keni gjykuar pretendimet e besimeve per ndertime te tjera me karakter fetare ne mesin e kryeqytetit
Eumlshte ne lirine e cdo komuniteti fetar te kerkoje ndertimin e ndertesave te kultit te autoritetet perkatese sikurse eshte ne dore te autoriteteve vendore dhenia apo jo e lejes.
d.b/GazetaShqiptare/BalkanWeb