Kompensimi fizik deshtoi te paguaje kush ka marre toke me 7501-in

Vendimi i dy diteve me pare i qeverise per percaktimin e procedurave te kompensimit te pronave eshte pritur me shqetesim tek pronaret. Madje tek ai vendim ata shohin nje rrezik te madh sic eshte ai i zgjatjes ne pafundesi te procesit ne kompensimit si dhe uljes se cmimeve me te cilat do te behet ai. Ne kushtet kur fondet e miratuara vit per vit nga qeveria konsiderohen te ulta prej pronareve si dhe zvogelimit te fondit te tokes per kompensimin fizik pronaret kerkojne nje zgjidhje tjeter.

Ne nje interviste per gazeten Anetari i Shoqates Pronesi me Drejtesi Myrshit Vorpsi shpjegon se si preken pronaret nga vendimi i qeverise. Nje nder zgjidhjet e mundshme sipas tij per kompensimin financiar te pronareve do te ishte miratimi i nje ligji ku te parashikohej qe ata qe kane marre tokat me ligjin 7501 te paguajne sipas cmimeve te tregut.

Z.Vorpsi qeveria percaktoi dje me vendim te posacem procedurat per kompensimin e pronareve si vjen ai ne raport me interesat e tyre si dhe a eshte ky nje hap ne drejtimin e duhur per permbylljen e procesit te kompensimit

Ne radhe te pare une i bej thirrje pronareve qe te mos i pranojne parate qe iu ofrohen nga qeveria ne formen e kompensimit pasi vendimi i djeshem eshte nje nga me te turpshmit. Ky vendim eshte tentativa e dyte e qeverise per te penguar pronaret qe ti drejtohen gjykates se Strasburgut. Qellimi i vertete i vendimit fshihet ne rreshtat e tij.

Perse thoni qe pronaret nuk duhet te pranojne parate qe iu ofrohen me qellim kompensimin e tyre
Ne piken kater te vendimit te fundit qeveria shprehet qe subjekti duhet te paraqese prane AKKP-se kerkesen ne kompensim ne te holla sipas formularit 1. Nuk e kemi pare ende formularin 1 por nese eshte ai i kaluari atehere kemi nje problematike tjeter. Nderkohe ne piken dy percakton plotesimin nga ana e pronarit te nje deklarate per pranimin e kritereve per kompensimin dhe kushteve te tjera qe lidhen me to sipas formularit dy.
Nese do te shkojne te plotesojne kete deklarate pronaret do te pranojne qe kompensimi i tyre do te jete ne zbatim te ligjit Per krijimin e fondit special te kompensimit te proinave. Ky eshte nje ligj pa afate kohore. Shteti shqiptar e ka kaluar deri ne kufijte e pafundesise kompensimin e pronareve shqiptare.

fare do te thote per pronaret plotesimi i kesaj deklarate
Siperfaqja e prones truall e cila duhet te kompensohet eshte e barabarte me 6 489 hektare pa diskutuar qe eshte edhe nje siperfaqe tjeter rreth 2 900 hektare e cila iu eshte njohur pronareve qe ka mbetur pezull si proces. Per pese vite me radhe 2005-2009 pasi ne 2010 nuk eshte dhene asnje lek per kompensimin shteti shqiptar ka dhene vetem 2.5 miliarde leke. Me keto para jane kompensuar vetem 9 800 meter katror. Ne keto kushte sikur shteti te shperndaje vit per vit nga 2.5 miliarde leke per kompensimin e plote te pronareve nuk do te mjaftonin as 650 vite.

Ne rast te nenshkrimit te asaj deklarate pronari ne radhe te pare pranon qe parate ti marre ne nje afat te pacaktuar kohor dhe e dyta qe nuk do te kete pretendime per cmimin pasi duhet te pranoje ate qe ofron qeveria. Qeveria ka gati draftin per ndryshimin e metodikes se vleresimit te tokave per efekt kompensimi me qellimin e vetem qe te ule ne maksimumin e mundshem cmimin e kompensimit per njesi.

Keni ju ndonje te dhene paraprake ne lidhje me detajet e ketij drafti qe sapo permendet
Nuk kemi por di qe projektvendimi eshte paraqitur. Kjo do te thote qe qeveria shqiptare nuk pranon te shohe realitetin ne sy. Ky eshte nje vendim ne kundershtim me ato qe i kerkojne nderkombetaret. Ne nje nder kushtet qe duhet te plotesoje shqiperia per marrjen e statusit kandidat thuhet se duhet te pergatitet dhe zbatohet nje strategji kombetare dhe plan veprimi per te drejtat e pronesise duke bere konsultimet e gjera me grupet e interesit dhe duke marre praktiken gjyqesore te gjykates evropiane te te drejtave te njeriut. Kjo nisme duhet te perfshije proceset e kthimit kompensimit dhe te legalizimit te prones.

Ligji per kompensimin e pronave kishte parashikuar permbylljen e ketij procesi per nje periudhe 10 vjecare pra deri ne vitin 2014. Me miratimin e ligjit per krijimin e fondit special ata e kane shfuqizuar kete detyrim. Nderkohe ligji per legalizimet parashikon qe shteti ti jape parate pronareve brenda gjashte muajve. Vjet qeveria shperndau 21 per qind sot thote qe do te shperndaje edhe 15 per qind te tjera. Atyre pronareve ka tre vjet qe i eshte hequr e drejta e pronesise.

I kthehemi vendimit te dy diteve me pare i cili ne nje pike percakton siperfaqen e kompensueshme ne raport me siperfaqen e njohur per kompensim. Per shembull ne nje nder percaktimet e pikes dy thuhet se per pronat e njohura per kompensim deri ne 1 500 meter katror masa e kompensimit do te jete 200 meter katror kur mendoni se do te kompensohet edhe pjesa tjeter
Ajo do te kompensohet ne nje afat tjeter. Por ky vendim parashikon se nese ke perfituar nje here nuk perfiton per here te dyte pa mbaruar xhiroja e dhenies se kestit te radhes.

Z. Vorpsi thate qe me keto ritme kompensimi financiar per pronaret mund te zgjase me vite te tera madje shekuj po ashtu sot dje parlamenti miratoi ndryshimet ne ligjin per fshatrat turistik qe ne nje fare menyre zvogelon fondin e tokes qe mund te perdorej per kompensimin fizik nisur nga situata aktuale si e shihni ne teresi ju te gjithe procesin per kthimin dhe kompensimin e prones
Kemi kerkuar nga qeveria pergatitjen e nje ligji te ri per kthimin dhe kompensimin e pronave qe te marre parasysh rekomandimet e gjykates Europiane te te Drejtave te Njeriut duke i dhene perparesi kthimit fizik te saj. Duhet rishikuar situata e krijuar. Qeverite shkojne e vijne dhe kompensimi nuk mbyllet per tre apo kater vjet ne keto kushte duhet te jete parlamenti ai qe te marre situaten ne dore.

Per ligjin per shitjen e tokes ne fshatrat turistike kemi thene qe eshte ne konflikt te hapur interesi qe kur eshte miratuar per here te pare. Jane qeveritaret dhe parlamentaret qe kane blere vilat ne fshatrat turistike. Ata e dinin qe ne fillim qe ato vila nuk ishin per tu blere por per tu dhene per qira tek subjektet e stimuluara. fare bene qeveritaret tane Ata e kthyen ligjin me koke mbrapsht dhe filluan te blejne vilat.

Po ashtu deri tani jane shperndare toka me ligjin 7501 dhe me nje ligj tjeter te ngjashem sic eshte ai 8053 per dhenin e tokes ne pronesi. Deri ne vitin 2006 kane qene rreth 25 mije hektare ne funksion te kompensimit fizik te pronareve tani nuk ka mbetur asnje meter katror. Keshtu eshte i pamundur kompensimi fizik sepse nuk ekzistojne siperfaqe toke. Duhet rishikuar ligji.

fare doni te thoni me kete
Duhet te kthehemi mbrapsht ne kohe. Ne kemi dhene 560 mije hektare toke pa shperblim nepermjet ligjit 7501. Te gjithe ata persona kane perfituar toke pa paguar asnje lek. Secili qe ka marre nje prone duhet ta paguaje ate me cmimin e tregut me keto para do te kompensohen edhe pronaret.

Per pronaret
Pronaret shqiptare te refuzojne marrjen e ketyre parave sepse ajo eshte nje thike pas shpine per ate qe atyre iu takon. Duke nenshkruar sot ate deklarate ata do te humbasin te drejten e ligjshme per te tu drejtuar Strasburgut. Ajo qe iu ofrohet sot rreth 10 milione dollare eshte as me shume dhe as me pak kompensimi per dy vite me radhe 2010-2011. Kjo nuk e zgjidh problemin. Perkundrazi nenshkrimi i deklarates e perkeqeson stuaten. Pasi dashje pa dashje ata bien dakord me ligjin per krijimin e fondit special i cili ka hequr cdo afat kohor te shtetit per kompensimin e pronareve. Me ato qe do nenshkruajne pronaret nuk ka asnje afat kohor brenda te cilit duhet bere kompensimi i pronareve.

Per qeverine
Qeveria te mos thelloje me tej te keqen qe eshte duke i bere pronareve shqiptare. Vendimi eshte nje turp ata qe thone qe perfaqesojne interesat e pronareve. Ne e dime qe qeveria eshte duke u pergatitur per te rishikuar metodiken e perllogaritjes se vleres se tokes per te ulur vleren e kompensimit. Nga nje ane ulet cmimi i kompensimit nga ana tjeter po shiten me cmime qesharake tokat e fshatrave turistike ne konflikt te hapur interesi. Sot dje u kalua ky ligj. Ashtu sic jane dhene per 20 vite me radhe 560 mije hektaree toke te pronareve dhe shtetit shqiptar falas. E njejta gje eshte bere edhe me ligjin e legalizimeve i cili eshte nje deshtim i plote. Qeveria te terheqe vendimin dhe te gjeje nje zgjidhje tjeter.

Per nderkombetaret
Veprimi qe po merr sot qeveria shqiptare nuk eshte ne drejtimin qe i kane sugjeruar nderkombetaret ne kushtet qe duhet te plotesoje vendi per marrjen e statusit kandidat. Ajo kerkon ta mbylle nje here e pergjithnje ceshtjen e prones. Nga ana tjeter ne fushen e kompensimit qeveria shqiptare po ndermerr masa per te ulur cmimet per njesi ne menyre qe te kete nje rrugedalje ashtu sic beri me ligjin per krijimin e fondit speciale duke hequr cdo afat kohor per kompensimin e pronareve. Ky vendim i miratuar ne mbledhjen e fundit te qeverise eshte nje nderhyrje e qarte per ti mbyllur rrugen pronareve shqiptare ti drejtohen strasburgut. Kerkojme qe nderkombetaret te ushtrojne ndikimin e duhur prane qeverise shqiptare per te rregulluar situaten.