Kosova n fazn finale t pavarsis
Zvendskryeministri i Kosovs, Hajredin Kuqi, i tha BBC-s se Kosova ndodhet n ditt finale t detajimit t shtjeve teknike dhe administrative pr shpalljen e pavarsis s saj.
Ai tha se vendimi politik pr shpalljen e pavarsis s Kosovs sht marr dhe po bhet bashkrendimi i veprimeve me bashksin ndrkombtare.
Sipas tij Kosova do t jet shtet i pavarur dhe sovran i t gjith qytetarve me nj perspektiv t re.
Zvendskryeministri u ka ka
thirrje t gjith qytetarve t Kosovs q t jen t qet dhe t ndjehen t sigurt, meq Kosova sipas tij ka plan t siguris n periudhn e zgjidhjes s statusit.
Kuqi: Mendojm se procesi ka qen i gjat dhe me siguri edhe shum i mundimshm pr qytetart e Kosovs, pr vite t tra, dhe tani kemi ardhur n fazn finale s bashku me faktorin ndrkombtar. N kt drejtim jemi n fazn prfundimtare, ndoshta n ditt finale t detajimit t gjitha shtjeve teknike dhe administrative, ndrsa vendimi politik q Kosova duhet ta shpall pavarsin tanim sht marr.
BBC: Pra thjesht, ju e keni datn e caktuar se kur mund t bhet pavarsia e Kosovs?
Kuqi: sht plqim politik i forcave vendosse ndrkombtare q Kosova e ka dritn e gjelbr pr ta shpallur pavarsin e saj, ndrsa prcaktimi i dits ose dats konkrete sht shtje q i takon ekskluzivisht institucioneve t Kosovs. Por ne kemi nevoj dhe jemi duke i
prgatitjet edhe brenda vetvetes, por edhe me faktort relevant ndrkombtar.
BBC: Kjo do t thot se ju po i prgatisni q t gjitha shjet q s bashku me Deklaratn pr Pavarsin t nxirrni edhe po themi Kushtetutn, simbolet
Kuqi: Kemi patur nj angazhim t shtuar muajve t fundit dhe me siguri edhe ditve t fundit dhe tanim e kemi rrumbullaksuar procesin e draftimit final t Kushtetuts s Kosovs dhe po ashtu kemi
edhe przgjedhjen e simboleve t Kosovs q do t drgohen pr miratim n Kuvendin e Kosovs. M shum e m pak, Kosova i ka kryer t gjitha obligimet q jan krkuar nga ajo nga bashksia ndrkombtare dhe tanim kan mbetur vetm edhe bashkrendimi i hapave q nnkupton hapi i par nga Kuvendi i Kosovs dhe i prcjellur menjher nga njohja ndrkombtare.
BBC: Njohja ndrkombtare n baz t asaj q thuhet do t bhet shpejt. Por serbt e Kosovs dhe Beogradi zyrtar nuk do ta njohin pavarsin e saj?
Kuqi: Ne jemi t angazhuar kto ditt e fundit q serbt e Kosovs ta ndjejn veten mir, ta ndjejn se po hapet nj faqe e re e historis s Kosovs, pr t gjith qytetart e saj, prfshir edhe pakicn serbe. N kt kuptim Kosova do t jet shtet i pavarur dhe sovran i t gjith qytetarve me nj perspektiv t re. At fat q do ta ket shumica shqiptare do ta ket edhe pakica serbe n Kosov dhe n raste t caktuara edhe m afirmativ. Ndrsa sa i prket Beogradit ata kan qndrim t ngurt dhe politika e tyre nuk dallon nga ajo e mparshmja, apo e bazamentit t 20 vjetve t fundit dhe ne fatin ton m nuk e kemi t lidhur me politikn apo qendrat e vendimit n Beograd.
BBC: Por presidenti Tadiq ka krkuar m shum bisedime pr statusin e Kosovs. Me sa dgjoj un ju i keni dhn fund bisedimeve dhe brenda pak ditsh do t ecni rrugs s shpalljes?
Kuqi: Q n fillim t negociatave ne kemi qen t bindur se arritja e marrveshjes me Serbin sht e pamundur. Ata kan nj qndrim t ngurt dhe ende dominon logjika e superioritetit prball kombeve t tjera.
Fatkeqsisht n Serbi ende ka prodhim t krizave dhe mentalitet t prodhimit t krizave edhe pr t tjert jo vetm pr Serbin e cila i ka shkaktuar shum dme edhe rajonit por edhe shqiptarve n veanti. Ne e kemi shfrytzuar procesin negociator pr ta bindur faktorin ndrkombtar se jemi konstruktiv, i kryejm obligimet tona dhe prpiqemi t'i prgjigjemi krkesave reale t faktorit ndrkombtar.
N ann tjetr nuk kemi hasur n nj gatishmri t till dhe mendoj se Serbia ka mentalitetin e viteve t shkuara. Negociatat n raport me Serbin jan t prfunduara dhe do gj me Serbin mund t filloj si dy shtete t pavarura dhe sovrane.
BBC: Kur flisni pr bashksin ndrkombtare, ktu me siguri se nuk mendoni n Rusin, zoti zvendskryeministr?
Kuqi: Rusia ka qen pr nj koh n proces dhe mund t themi se ka qen n process n kuptimin pozitiv, ndoshta muajve t fundit ka ndryshuar paksa qasjen dhe n kt rast duket qart se ka kthyer mentalitetin e kohs s lufts s ftoht dhe ende sht logjika e dominimit mbi rajone t caktuara pa e definuar qart interesin e tyre kombtar ose global.
Besojm shum se Rusia ka m shum nj retorik politike dhe emocion prball, po them, kryerjes s nj obligimi moral ndaj serbve apo Serbis e m pak dika racionale. Shum shpejt jemi t bindur se Rusia do t jet pjes e bots demokratike dhe logjika e veprimit t saj nuk do t'i ngjaj lufts s ftoht.
BBC: Dhe cilat do t jen sfidat e siguris n periudhn e shpalljes s pavarsis?
Kuqi: Kosova e ka planin e vet n do aspekt dhe un dua q t ftoj do qytetar t ndjehet mir ngase Kosova sht unike n kuptimin politik, dhe n kuptimin qytetar. Ajo ka nj unitet t plot edhe me faktorin ndrkombtar. Ne kemi marr garanca t plota se forcat e NATO-s do t ruajn kufirin e Kosovs. Kemi krkuar nga t gjith qytetart q t ken qetsin e duhur dhe t menaxhojn emocionet e veta dhe mendojm se nuk ka nevoj pr asnj shqetsim. Kosova sht e fort po them n kuptimin e siguris, ka nj mbshtetje t plot ndrkombtare dhe sht shum unike n veprimet e veta institucionale.
BBC: Pra ju friksoheni nga nj ndrhyrje nga jasht apo nga trazirat brenda?
Kuqi: Asnj logjik nuk ka q t ket ndonj trazir brenda. Sipas retoriks q vjen nga Beogradi mund t ket ndonj tendenc t tyre q, ndoshta n aktin final, t na e kthej retorikn e vuajtjes dhe dhuns e deri n gjenocid q e ka kryer ktu. Por duhet t them se ata mund t bjn ndonj veprim t vogl q mund t'i kushtoj Kosovs pr disa dit e Serbis pr vite t tra. Sidoq t jet, mendoj se ka forca racionale n Serbi t cilat agresionin ndaj shteteve t tjera nuk e shohin si rrug t zgjidhjes s problemeve. Por ne jemi t prgatitur pr do rast dhe n do form.
BBC: Dhe jeni t prgatitur edhe pr embargon e Serbis?
Kuqi: Ne jemi t prgatitur edhe pr emargon. Kemi vn kontakte edhe me qeverin e Shqipris, Maqedonis dhe t Malit t Zi dhe kemi krkuar rrugt tona alternative. Nuk ka nevoj pr asnj shqetsim. Fati politik, ekonomik dhe ndonj tjetr nuk varet nga Serbia. Kosova sht n gjendje t mbijetoj n cdo aspekt dhe t jetoj si nj shtet i zhvilluar dhe demokratik pa e lidhur fatin e vet me Serbin.
BBC: M lejoni zvendskryeministr t kthehem edhe njher n fillim. A sht fundi i ksaj jave edhe fund i procesit.
Kuqi: Ne do t punojm shum q fundi i procesit t jet i qet dhe demokratik, t jap nj fotografi t mir n bot n ditn q e bn Kosova. Ne jemi duke punuar shum dhe pandrprer q fundi i procesit t jet i shpejt.
Ai tha se vendimi politik pr shpalljen e pavarsis s Kosovs sht marr dhe po bhet bashkrendimi i veprimeve me bashksin ndrkombtare.
Sipas tij Kosova do t jet shtet i pavarur dhe sovran i t gjith qytetarve me nj perspektiv t re.
Zvendskryeministri u ka ka
thirrje t gjith qytetarve t Kosovs q t jen t qet dhe t ndjehen t sigurt, meq Kosova sipas tij ka plan t siguris n periudhn e zgjidhjes s statusit.
Kuqi: Mendojm se procesi ka qen i gjat dhe me siguri edhe shum i mundimshm pr qytetart e Kosovs, pr vite t tra, dhe tani kemi ardhur n fazn finale s bashku me faktorin ndrkombtar. N kt drejtim jemi n fazn prfundimtare, ndoshta n ditt finale t detajimit t gjitha shtjeve teknike dhe administrative, ndrsa vendimi politik q Kosova duhet ta shpall pavarsin tanim sht marr.
BBC: Pra thjesht, ju e keni datn e caktuar se kur mund t bhet pavarsia e Kosovs?
Kuqi: sht plqim politik i forcave vendosse ndrkombtare q Kosova e ka dritn e gjelbr pr ta shpallur pavarsin e saj, ndrsa prcaktimi i dits ose dats konkrete sht shtje q i takon ekskluzivisht institucioneve t Kosovs. Por ne kemi nevoj dhe jemi duke i
prgatitjet edhe brenda vetvetes, por edhe me faktort relevant ndrkombtar.
BBC: Kjo do t thot se ju po i prgatisni q t gjitha shjet q s bashku me Deklaratn pr Pavarsin t nxirrni edhe po themi Kushtetutn, simbolet
Kuqi: Kemi patur nj angazhim t shtuar muajve t fundit dhe me siguri edhe ditve t fundit dhe tanim e kemi rrumbullaksuar procesin e draftimit final t Kushtetuts s Kosovs dhe po ashtu kemi
edhe przgjedhjen e simboleve t Kosovs q do t drgohen pr miratim n Kuvendin e Kosovs. M shum e m pak, Kosova i ka kryer t gjitha obligimet q jan krkuar nga ajo nga bashksia ndrkombtare dhe tanim kan mbetur vetm edhe bashkrendimi i hapave q nnkupton hapi i par nga Kuvendi i Kosovs dhe i prcjellur menjher nga njohja ndrkombtare.
BBC: Njohja ndrkombtare n baz t asaj q thuhet do t bhet shpejt. Por serbt e Kosovs dhe Beogradi zyrtar nuk do ta njohin pavarsin e saj?
Kuqi: Ne jemi t angazhuar kto ditt e fundit q serbt e Kosovs ta ndjejn veten mir, ta ndjejn se po hapet nj faqe e re e historis s Kosovs, pr t gjith qytetart e saj, prfshir edhe pakicn serbe. N kt kuptim Kosova do t jet shtet i pavarur dhe sovran i t gjith qytetarve me nj perspektiv t re. At fat q do ta ket shumica shqiptare do ta ket edhe pakica serbe n Kosov dhe n raste t caktuara edhe m afirmativ. Ndrsa sa i prket Beogradit ata kan qndrim t ngurt dhe politika e tyre nuk dallon nga ajo e mparshmja, apo e bazamentit t 20 vjetve t fundit dhe ne fatin ton m nuk e kemi t lidhur me politikn apo qendrat e vendimit n Beograd.
BBC: Por presidenti Tadiq ka krkuar m shum bisedime pr statusin e Kosovs. Me sa dgjoj un ju i keni dhn fund bisedimeve dhe brenda pak ditsh do t ecni rrugs s shpalljes?
Kuqi: Q n fillim t negociatave ne kemi qen t bindur se arritja e marrveshjes me Serbin sht e pamundur. Ata kan nj qndrim t ngurt dhe ende dominon logjika e superioritetit prball kombeve t tjera.
Fatkeqsisht n Serbi ende ka prodhim t krizave dhe mentalitet t prodhimit t krizave edhe pr t tjert jo vetm pr Serbin e cila i ka shkaktuar shum dme edhe rajonit por edhe shqiptarve n veanti. Ne e kemi shfrytzuar procesin negociator pr ta bindur faktorin ndrkombtar se jemi konstruktiv, i kryejm obligimet tona dhe prpiqemi t'i prgjigjemi krkesave reale t faktorit ndrkombtar.
N ann tjetr nuk kemi hasur n nj gatishmri t till dhe mendoj se Serbia ka mentalitetin e viteve t shkuara. Negociatat n raport me Serbin jan t prfunduara dhe do gj me Serbin mund t filloj si dy shtete t pavarura dhe sovrane.
BBC: Kur flisni pr bashksin ndrkombtare, ktu me siguri se nuk mendoni n Rusin, zoti zvendskryeministr?
Kuqi: Rusia ka qen pr nj koh n proces dhe mund t themi se ka qen n process n kuptimin pozitiv, ndoshta muajve t fundit ka ndryshuar paksa qasjen dhe n kt rast duket qart se ka kthyer mentalitetin e kohs s lufts s ftoht dhe ende sht logjika e dominimit mbi rajone t caktuara pa e definuar qart interesin e tyre kombtar ose global.
Besojm shum se Rusia ka m shum nj retorik politike dhe emocion prball, po them, kryerjes s nj obligimi moral ndaj serbve apo Serbis e m pak dika racionale. Shum shpejt jemi t bindur se Rusia do t jet pjes e bots demokratike dhe logjika e veprimit t saj nuk do t'i ngjaj lufts s ftoht.
BBC: Dhe cilat do t jen sfidat e siguris n periudhn e shpalljes s pavarsis?
Kuqi: Kosova e ka planin e vet n do aspekt dhe un dua q t ftoj do qytetar t ndjehet mir ngase Kosova sht unike n kuptimin politik, dhe n kuptimin qytetar. Ajo ka nj unitet t plot edhe me faktorin ndrkombtar. Ne kemi marr garanca t plota se forcat e NATO-s do t ruajn kufirin e Kosovs. Kemi krkuar nga t gjith qytetart q t ken qetsin e duhur dhe t menaxhojn emocionet e veta dhe mendojm se nuk ka nevoj pr asnj shqetsim. Kosova sht e fort po them n kuptimin e siguris, ka nj mbshtetje t plot ndrkombtare dhe sht shum unike n veprimet e veta institucionale.
BBC: Pra ju friksoheni nga nj ndrhyrje nga jasht apo nga trazirat brenda?
Kuqi: Asnj logjik nuk ka q t ket ndonj trazir brenda. Sipas retoriks q vjen nga Beogradi mund t ket ndonj tendenc t tyre q, ndoshta n aktin final, t na e kthej retorikn e vuajtjes dhe dhuns e deri n gjenocid q e ka kryer ktu. Por duhet t them se ata mund t bjn ndonj veprim t vogl q mund t'i kushtoj Kosovs pr disa dit e Serbis pr vite t tra. Sidoq t jet, mendoj se ka forca racionale n Serbi t cilat agresionin ndaj shteteve t tjera nuk e shohin si rrug t zgjidhjes s problemeve. Por ne jemi t prgatitur pr do rast dhe n do form.
BBC: Dhe jeni t prgatitur edhe pr embargon e Serbis?
Kuqi: Ne jemi t prgatitur edhe pr emargon. Kemi vn kontakte edhe me qeverin e Shqipris, Maqedonis dhe t Malit t Zi dhe kemi krkuar rrugt tona alternative. Nuk ka nevoj pr asnj shqetsim. Fati politik, ekonomik dhe ndonj tjetr nuk varet nga Serbia. Kosova sht n gjendje t mbijetoj n cdo aspekt dhe t jetoj si nj shtet i zhvilluar dhe demokratik pa e lidhur fatin e vet me Serbin.
BBC: M lejoni zvendskryeministr t kthehem edhe njher n fillim. A sht fundi i ksaj jave edhe fund i procesit.
Kuqi: Ne do t punojm shum q fundi i procesit t jet i qet dhe demokratik, t jap nj fotografi t mir n bot n ditn q e bn Kosova. Ne jemi duke punuar shum dhe pandrprer q fundi i procesit t jet i shpejt.