Kosova nuk sht tok e askujt
Pak popuj do t mund t gjendeshin n Ballkan dhe Evrop, ekzistenca kombtare e t cilave iu ekspozua sprovave t tilla t rnda historike ashtu si populli kosovar. Me rastin e shkatrrimit t Jugosllavis, duket se kosovarve do tu shkoj prdore t realizojn qllimet e veta kombtare. Jemi n pragun e realizimit t vullnetit ton t kahmotshm dhe kjo fal sakrifics dhe vizionit t njerzve t mdhenj dhe mbi kohor, gjithashtu fal edhe angazhimit dhe respektimit t vullnetit ton politik pr liri dhe demokracis t mbshtetur nga bashksia ndrkombtare, veanrisht SHBA-s, t cilat e internacionalizuan dhe e ndihmuan shtjen e Kosovs q t vij deri te ky moment i rndsishm dhe historik. Por ka edhe elemente q po e dmtojn dhe po i shkojn prshtat politiks s Serbis, e cila me do kusht dshiron q n Kosov t shoh trazira dhe ndalje t procesit t pavarsimit t Kosovs dhe integrimit t saj n BE.
Mirpo gjat ksaj kohe duhet ditur edhe kt, se a nuk pam se sa t rreme dhe tuhafe jan ato teori boshe q na kan
qejfin me premtimet e zhdukjes s mangsive, t dobsis dhe t t kqijave q ka do shoqri e sidomos shoqria jon kosovare? A ssht koha t zgjohemi nga ndrra mashtruese e ksaj kohe dhe t pranojm fjaln e urt praktike pr t mbajtur qndrimin ton politik, se ne ashtu si edhe banort e tjer t rruzullit, jemi ende larg bashkimit me vlerat e demokracis dhe t urtsis s bots evropian dhe botrore? Pika e depresionit t skajshm ku kan rn dinjiteti dhe kredia jon kombtare, shqetsimet q ndihen kudo nga drejtimi i dobt dhe i keq i ardhmris, revolta e nj pjese t njerzve, trazirat krcnuese t paralajmruar kohve t fundit nga njerz t rinj dhe me mend t vjetra, le t tregojn shum gjra! T mos bsh z kur t ulin rndsin q t takon, kjo n shkalln politike nuk do t ishte thjesht dika q do t linte pa prekur dshirn pr pushtet, por do ta sakrifikonte at.
Nuk sht e arsyeshme t shpresosh t parn (iluzionet q nuk t ojn n cak) dhe as e drejt t krkosh t dytn (pushtetin q st takon). Ndrsa ka dy metoda pr t ndrequr t kqijat ee shoqerise : Njra sht zhdukja e shkaqeve t tij dhe tjetra kontrollimi i pasojave t tij... Ky lloj zhonglimi logjik nuk do ti neutralizoj kurr sugjerimet e qarta t drejtsis dhe t gjykimit t shndosh. sht e ndaluar t ndalosh proceset demokratizuese dhe ndrtimin e nj realiteti t ri nga njerz me karakter t ult dhe t etur pas karikaturave dhe problemeve personale, a nuk vuajti Kosova nga kto katrahura nga e kaluara e ethshme e saj t skajshmris s pushtetit t egr serb. Temperatura e politiks demokratike rrallher ngrihet deri n ethe dhe n qoft se ngrihet, ajo shtrngon proceset dhe drejton ardhmrin e nj shteti q edhe po ti ngrihet temperatura ajo at e zbret me menurin e saj dhe demokracin e saj t brendshme. N politik ashtu si n fe sht njlloj absurdi t synosh t bsh prozelit me zjarr e hekur, kshtu q t mos pretendohet n gjra t parealizueshme, n politika jotaktike dhe pa kurrfar logjike t shkohet n skajshmri t politizimit t historis dhe realitetit t sotm n Ballkan dhe Evrop.
Por, sht e ditur q shtja e statusit t Kosovs sht e lidhur ngusht me stabilitetin, paqen dhe demokracin n rajon dhe integrimin e rajonit n Evropn e civilizuar. Askush nga ne nuk duhet t ket iluzionin se t tjert do na rregullojn t ardhmen, qndrueshmrin dhe funksionalitetin e brendshm shtetror, askush nga ne t mos ket iluzionin se e kaluara sht nj e drejt pr shfrytzimin e saj n t ardhmen dhe msimin e saj n t sotmen, ajo mund t jet nj kujtes historike, askush nga ne t mos mendoj se demokracia dhe shtetsia jan sa hap e mbyll syt, kur dihet se prgjegjsia pr ta rregulluar shtetin krkon angazhim maksimal q e ardhmja t jet shum e afrt dhe e sotmja t jet prpjekje e mir e t gjithve pr Kosovn e s ardhmes evropiane. Gjithashtu askush nuk duhet ta injoroj faktin se Kosova dhe Ballkani tani gjenden n nj rast historik dhe vendimtar t rrugtimit t saj drejt integrimit dhe heqjes qafe t miteve fiktive dhe shtrembrimit t historive gjat kohrave, dhe etjes pr toka dhe territore t huaja, dhe gjakderdhjeve n baza etnike.
Zhvillime t fundit q ndodhn n Ballkan treguan qart se ka kaluar koha e kthimit mbrapa t shtjeve ballkanike, sepse simptomat ishin q Ballkani dhe Kosova veanrisht t ecin n drejtim t ardhmris pa kthyer kokn mbrapa, sepse po t kthehej koka mbrapa ajo do mbetej nj vend i harruar dhe nje toke e askujt, ndrsa Ballkani nj vend i trazuar dhe pa nj prkujdesje dhe garanci ndrkombtare. T gjith aktort ndrkombtar me relevanc po e prgatisin Ballkanin dhe Kosovn drejt nj rruge t prgjegjsive dhe ardhmris s prbashkt, drejt paqes dhe stabilitetit afatgjat, drejt integrimit t brendshm dhe heqjes s hasmrive n baza etnike dhe religjioze, drejt integrimit dhe futjes n sistemin e vlerave demokratik evropiane, drejt prcaktimit t qart t jets brenda dhe jasht ktij rajoni, drejt liris dhe jo robris, drejt kohs q ecn nga e sotmja drejt s ardhmes e jo drejt s kaluars q nuk ka ardhmri etj. Kshtu q ka dy probleme qendrore dhe n prespektiv vendimtare jan: Problemi i statusit t pazgjidhur dhe integrimi i Kosovs dhe Ballkanit n BE.
Prandaj pakoja e emisarit Ahtisari po rikthehet ne implementim dhe normalisht se kjo (Pakoja) e prcakton Kosovn dhe i jep mundsi rajonit t marr nj shembull se si t ndrtohet nj shtet demokratik dhe evropian, se si duhet ln q lumi i pushtetit shtetror t Kosovs t buroj drejtprsdrejti nga kjo gurr e kulluar, origjinale e t gjith autoritetit legjitim t shtetit t Kosovs t njohur ndrkombtarisht, pastaj se si funksionon, si demokratizohet, si integrohet, si menaxhohet, si udhhiqet, si jetohet, si ecet dhe rregullohet zemra e shtetit dhe se si duhet t jet nj qeverisje e menur dhe e ekuilibruar pr nj popull t lir, si duhet t ftohen emocionet dhe etjet pr territore, dhe e fundit, se si Kosova mund ti bashkohet Bashkimit Evropian dhe bots demokratike, duke krijuar dhe lidhur marrdhnie me t gjith organizatat demokratike. Ahtisari sht bazuar n historikun e shtjes dhe problematiks s Kosovs q nga viti 1988/89, ku edhe konsiderohet se Kosova ka hyr n historin e saj moderne dhe t ndrkombtarizimit t saj, prandaj eksperienca sht orakulli i s vrtets dhe atje ku prgjigjet e tij jan pa mdyshje, ato duhet t jen t prera dhe t shenjta, kshtu edhe emisari Ahtisari nga kjo eksperienc dhe nga ky prizm e kishte ndrtuar dokumentin e tij dhe se si duhet t ec Kosova drejt shtetsis s saj dhe drejt s ardhmes evropiane. Dhe, krejt n fund Kosova po troket drejt pavarsis dhe zemra e politiks vendore, rajonale, ndrkombtare dhe po i ndien t rrahurat e nj shteti t ri demokratik dhe modern n Ballkan dhe Evrop.
Mirpo gjat ksaj kohe duhet ditur edhe kt, se a nuk pam se sa t rreme dhe tuhafe jan ato teori boshe q na kan
qejfin me premtimet e zhdukjes s mangsive, t dobsis dhe t t kqijave q ka do shoqri e sidomos shoqria jon kosovare? A ssht koha t zgjohemi nga ndrra mashtruese e ksaj kohe dhe t pranojm fjaln e urt praktike pr t mbajtur qndrimin ton politik, se ne ashtu si edhe banort e tjer t rruzullit, jemi ende larg bashkimit me vlerat e demokracis dhe t urtsis s bots evropian dhe botrore? Pika e depresionit t skajshm ku kan rn dinjiteti dhe kredia jon kombtare, shqetsimet q ndihen kudo nga drejtimi i dobt dhe i keq i ardhmris, revolta e nj pjese t njerzve, trazirat krcnuese t paralajmruar kohve t fundit nga njerz t rinj dhe me mend t vjetra, le t tregojn shum gjra! T mos bsh z kur t ulin rndsin q t takon, kjo n shkalln politike nuk do t ishte thjesht dika q do t linte pa prekur dshirn pr pushtet, por do ta sakrifikonte at.
Nuk sht e arsyeshme t shpresosh t parn (iluzionet q nuk t ojn n cak) dhe as e drejt t krkosh t dytn (pushtetin q st takon). Ndrsa ka dy metoda pr t ndrequr t kqijat ee shoqerise : Njra sht zhdukja e shkaqeve t tij dhe tjetra kontrollimi i pasojave t tij... Ky lloj zhonglimi logjik nuk do ti neutralizoj kurr sugjerimet e qarta t drejtsis dhe t gjykimit t shndosh. sht e ndaluar t ndalosh proceset demokratizuese dhe ndrtimin e nj realiteti t ri nga njerz me karakter t ult dhe t etur pas karikaturave dhe problemeve personale, a nuk vuajti Kosova nga kto katrahura nga e kaluara e ethshme e saj t skajshmris s pushtetit t egr serb. Temperatura e politiks demokratike rrallher ngrihet deri n ethe dhe n qoft se ngrihet, ajo shtrngon proceset dhe drejton ardhmrin e nj shteti q edhe po ti ngrihet temperatura ajo at e zbret me menurin e saj dhe demokracin e saj t brendshme. N politik ashtu si n fe sht njlloj absurdi t synosh t bsh prozelit me zjarr e hekur, kshtu q t mos pretendohet n gjra t parealizueshme, n politika jotaktike dhe pa kurrfar logjike t shkohet n skajshmri t politizimit t historis dhe realitetit t sotm n Ballkan dhe Evrop.
Por, sht e ditur q shtja e statusit t Kosovs sht e lidhur ngusht me stabilitetin, paqen dhe demokracin n rajon dhe integrimin e rajonit n Evropn e civilizuar. Askush nga ne nuk duhet t ket iluzionin se t tjert do na rregullojn t ardhmen, qndrueshmrin dhe funksionalitetin e brendshm shtetror, askush nga ne t mos ket iluzionin se e kaluara sht nj e drejt pr shfrytzimin e saj n t ardhmen dhe msimin e saj n t sotmen, ajo mund t jet nj kujtes historike, askush nga ne t mos mendoj se demokracia dhe shtetsia jan sa hap e mbyll syt, kur dihet se prgjegjsia pr ta rregulluar shtetin krkon angazhim maksimal q e ardhmja t jet shum e afrt dhe e sotmja t jet prpjekje e mir e t gjithve pr Kosovn e s ardhmes evropiane. Gjithashtu askush nuk duhet ta injoroj faktin se Kosova dhe Ballkani tani gjenden n nj rast historik dhe vendimtar t rrugtimit t saj drejt integrimit dhe heqjes qafe t miteve fiktive dhe shtrembrimit t historive gjat kohrave, dhe etjes pr toka dhe territore t huaja, dhe gjakderdhjeve n baza etnike.
Zhvillime t fundit q ndodhn n Ballkan treguan qart se ka kaluar koha e kthimit mbrapa t shtjeve ballkanike, sepse simptomat ishin q Ballkani dhe Kosova veanrisht t ecin n drejtim t ardhmris pa kthyer kokn mbrapa, sepse po t kthehej koka mbrapa ajo do mbetej nj vend i harruar dhe nje toke e askujt, ndrsa Ballkani nj vend i trazuar dhe pa nj prkujdesje dhe garanci ndrkombtare. T gjith aktort ndrkombtar me relevanc po e prgatisin Ballkanin dhe Kosovn drejt nj rruge t prgjegjsive dhe ardhmris s prbashkt, drejt paqes dhe stabilitetit afatgjat, drejt integrimit t brendshm dhe heqjes s hasmrive n baza etnike dhe religjioze, drejt integrimit dhe futjes n sistemin e vlerave demokratik evropiane, drejt prcaktimit t qart t jets brenda dhe jasht ktij rajoni, drejt liris dhe jo robris, drejt kohs q ecn nga e sotmja drejt s ardhmes e jo drejt s kaluars q nuk ka ardhmri etj. Kshtu q ka dy probleme qendrore dhe n prespektiv vendimtare jan: Problemi i statusit t pazgjidhur dhe integrimi i Kosovs dhe Ballkanit n BE.
Prandaj pakoja e emisarit Ahtisari po rikthehet ne implementim dhe normalisht se kjo (Pakoja) e prcakton Kosovn dhe i jep mundsi rajonit t marr nj shembull se si t ndrtohet nj shtet demokratik dhe evropian, se si duhet ln q lumi i pushtetit shtetror t Kosovs t buroj drejtprsdrejti nga kjo gurr e kulluar, origjinale e t gjith autoritetit legjitim t shtetit t Kosovs t njohur ndrkombtarisht, pastaj se si funksionon, si demokratizohet, si integrohet, si menaxhohet, si udhhiqet, si jetohet, si ecet dhe rregullohet zemra e shtetit dhe se si duhet t jet nj qeverisje e menur dhe e ekuilibruar pr nj popull t lir, si duhet t ftohen emocionet dhe etjet pr territore, dhe e fundit, se si Kosova mund ti bashkohet Bashkimit Evropian dhe bots demokratike, duke krijuar dhe lidhur marrdhnie me t gjith organizatat demokratike. Ahtisari sht bazuar n historikun e shtjes dhe problematiks s Kosovs q nga viti 1988/89, ku edhe konsiderohet se Kosova ka hyr n historin e saj moderne dhe t ndrkombtarizimit t saj, prandaj eksperienca sht orakulli i s vrtets dhe atje ku prgjigjet e tij jan pa mdyshje, ato duhet t jen t prera dhe t shenjta, kshtu edhe emisari Ahtisari nga kjo eksperienc dhe nga ky prizm e kishte ndrtuar dokumentin e tij dhe se si duhet t ec Kosova drejt shtetsis s saj dhe drejt s ardhmes evropiane. Dhe, krejt n fund Kosova po troket drejt pavarsis dhe zemra e politiks vendore, rajonale, ndrkombtare dhe po i ndien t rrahurat e nj shteti t ri demokratik dhe modern n Ballkan dhe Evrop.