“Kudo përveç Moskës ose Bjellorusisë!”- Zelensky gati për një takim kokë më kokë me Putinin për çështjen territoriale

Presidenti ukrainas, Volodymyr Zelensky, është i gatshëm të zhvillojë një takim të drejtpërdrejtë me presidentin rus, Vladimir Putin, për të diskutuar edhe çështjet më të vështira, përfshirë atë territoriale.

Kështu deklaroi ministri i Jashtëm i Ukrainës, Andrii Sybiha, në kuadër të përpjekjeve diplomatike për t’i dhënë fund luftës, ndërsa në javët e ardhshme pritet të rifillojnë negociatat trepalëshe mes SHBA-së, Rusisë dhe Ukrainës.

Në një intervistë për gazetën finlandeze “Helsingin Sanomat”, të publikuar pas vizitës së tij dyditore në Finlandë, Sybiha zbuloi se Kievi kishte koordinuar me Helsinkin dhe Oslon vendimin për zhvillimin e një bisede telefonike mes presidentit rus Vladimir Putin, presidentit finlandez Alexander Stubb dhe kryeministrit norvegjez Jonas Gahr Støre.

Sipas ministrit ukrainas, dy liderët skandinavë i përcollën Putinit dy mesazhe kryesore, kërkesën e Ukrainës për armëpushim dhe propozimin për një takim të drejtpërdrejtë mes Zelenskyt dhe Putinit.

“Ne e duam këtë takim dhe jemi të gatshëm për të”, deklaroi Sybiha, duke shtuar: “Ndoshta vetëm një takim mes Zelenskyt dhe Putinit mund t’u japë një dinamikë të re negociatave. Zelensky është i gatshëm të diskutojë çështjet më të vështira dhe më të ndjeshme, përfshirë atë territoriale”.

Kreu i diplomacisë ukrainase u shpreh se bisedimet e drejtpërdrejta mes dy presidentëve mund të çojnë në masa për ndërtimin e besimit, si shkëmbimi i të burgosurve të luftës dhe kthimi i fëmijëve ukrainas që janë transferuar në Rusi.

Siç sqaroi ai, Kievi nuk vendos kufizime të veçanta për vendin ku mund të zhvillohet një takim i mundshëm, me dy përjashtime kryesore.

“Për ne nuk ka rëndësi se ku do të zhvillohet, mjafton të mos jetë në Moskë apo në Bjellorusi”, deklaroi Sybiha, duke shtuar me humor se në listën e vendeve që mund të përjashtohen mund të përfshihet edhe Koreja e Veriut.

Ndërsa ftesën e Moskës drejtuar Zelenskyt për të vizituar kryeqytetin rus, ministri ukrainas e cilësoi si “jo serioze”.

Sybiha e vlerësoi pozitivisht bisedën telefonike të 27 tetorit mes Putinit dhe liderëve të Finlandës dhe Norvegjisë, e cila zgjati rreth 90 minuta.

“Vlerësimi ynë është se kjo bisedë telefonike përbën një hap përpara në përpjekjet tona për paqe”, deklaroi ai, duke shprehur shpresën se kanali i komunikimit me presidentin rus do të mbetet i hapur.

Sipas ministrit ukrainas, biseda konfirmoi gjithashtu se negociatat trepalëshe mes Ukrainës, Shteteve të Bashkuara dhe Rusisë pritet të vijojnë në muajin nëntor në Abu Dhabi.

“Këto bisedime do të tregojnë nëse Rusia ka një vullnet serioz për t’i dhënë fund luftës përmes mjeteve diplomatike”, u shpreh Sybiha, duke shtuar se Kievi nuk sheh aktualisht shenja që Moska ka një synim të tillë.

I pyetur nëse Putini kishte shprehur ndonjë qëndrim të rëndësishëm gjatë bisedës telefonike, Sybiha u përgjigj në mënyrë domethënëse: “Të paktën, biseda u zhvillua”.

Megjithatë, zhvillimi i negociatave trepalëshe nuk është konfirmuar ende përfundimisht. Sipas deklaratave të fundit të këshilltarit për politikën e jashtme të Kremlinit, Yuri Ushakov, raundi i ardhshëm mund të shtyhet për shkak të zhvillimeve në Lindjen e Mesme, situatës në frontin e luftës dhe faktorëve të tjerë.

Telefonata e dy liderëve të Evropës Veriore me Putinin shkaktoi kritika nga disa zyrtarë evropianë, kryesisht nga vendet skandinave. Stubb dhe Støre sqaruan se kishin vepruar në cilësinë e tyre kombëtare dhe jo si përfaqësues të Evropës.

Megjithatë, Sybiha e mbrojti këtë nismë, duke theksuar se ajo ishte rezultat i një vendimi të përbashkët, të koordinuar paraprakisht me qeverinë ukrainase.

Sipas tij, Kievi e konsideron të domosdoshme shfrytëzimin e çdo kanali diplomatik që mund të kontribuojë në përfundimin e luftës. Paralelisht, ai i bëri thirrje Evropës që të ketë një rol më të fuqishëm në negociata dhe të flasë me një zë të vetëm.

Ministri ukrainas u ndal veçanërisht te marrëdhëniet e ngushta që presidenti finlandez Alexander Stubb ka si me presidentin amerikan Donald Trump, ashtu edhe me presidentin ukrainas Volodymyr Zelensky.

Sipas Sybihas, këto marrëdhënie i japin tashmë presidentit finlandez një rol të rëndësishëm në përpjekjet diplomatike, ndërsa komunikimi i drejtpërdrejtë me Putinin i mundëson të njihet edhe me qëndrimet e presidentit rus.

I pyetur nëse Stubb mund të përfaqësojë Evropën në procesin e paqes, Sybiha theksoi se vendimi për këtë u takon liderëve të Bashkimit Evropian.

“Pse jo?”, u përgjigj ai.

Sybiha argumentoi se një përfshirje më e madhe dhe më aktive e Evropës në përpjekjet për paqe është veçanërisht e rëndësishme, pasi, sipas vlerësimit të tij, administrata Trump është orientuar gjithnjë e më shumë drejt plotësimit të kërkesave të Rusisë.

Si shembuj, ai përmendi presionin amerikan për ndryshimin e udhëheqjes ukrainase, lehtësimin e sanksioneve energjetike ndaj Rusisë dhe rifillimin e blerjeve amerikane të naftës dizel ruse.

Pavarësisht këtyre shqetësimeve, ministri ukrainas theksoi se vendi i tij nuk ka alternativë tjetër përveçse të mbajë Uashingtonin të përfshirë aktivisht në proces.

“Nuk është realiste t’i jepet fund luftës pa Shtetet e Bashkuara, apo të sigurojmë garanci reale të sigurisë për të ardhmen pa to”, deklaroi ai.

Për këtë arsye, sipas Sybihas, roli i Evropës duhet të jetë plotësues dhe jo konkurrues ndaj nismave të paqes të ndërmarra nga Shtetet e Bashkuara.

Sybiha e lidhi kërkimin e kanaleve të reja diplomatike edhe me intensifikimin e sulmeve ruse ndaj Ukrainës. Sipas të dhënave që ai bëri publike, Rusia ka lëshuar 100 raketa balistike drejt objektivave ukrainas brenda dy javësh.

Siç shpjegoi ministri, përshkallëzimi i sulmeve përbën një tjetër arsye pse Kievi synon të shfrytëzojë mundësitë diplomatike që ofrojnë Finlanda dhe Norvegjia.

Nga ana e tij, presidenti amerikan Donald Trump deklaroi më 28 tetor se shpreson që një takim mes tij, Putinit dhe Zelenskyt të zhvillohet “shumë shpejt”.

Zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov, nuk e përjashtoi mundësinë e një takimi të tillë, por theksoi se ende nuk ka një afat kohor dhe se do të nevojitej “një përgatitje e gjerë dhe e kujdesshme”.

Zelensky kishte propozuar që të takohej me Putinin në margjinat e samitit të G20-s, i cili do të zhvillohet në dhjetor në Shtetet e Bashkuara.

Peskov e cilësoi këtë mundësi si “të pamundur”, duke përsëritur se presidenti ukrainas mund ta pranonte ftesën e Putinit për të shkuar në Moskë, nëse “dëshiron vërtet” të zhvillojë bisedime të drejtpërdrejta.

Që në fillim të muajit qershor, Zelensky i kishte propozuar Putinit, përmes një letre të rrallë të hapur, zhvillimin e një samiti në një vend neutral.

Në propozimin e tij, presidenti ukrainas kishte theksuar se një takim i tillë duhej të shoqërohej me garanci më të gjera sigurie nga Evropa dhe Shtetet e Bashkuara.

Kremlini e kishte refuzuar këtë propozim, duke përsëritur ftesën që Zelensky të udhëtonte drejt kryeqytetit rus.