Leksiku i huaj në prozën e Ernest Koliqit
N ditn e tret t Seminarit Ndrkombtar pr Gjuhn, Letrsin dhe Kulturn Shqiptare u mbajtn disa referime, t cilat kryesisht kishin t bnin me probleme t gjuhs shqipe. Leksiku i huaj n prozn e Ernest Koliqit ishte nj ndr temat e prekura gjat ktij seminari. Studiuesi Haki Hysenaj, n referimin e tij mbi leksikun e huaj n prozn e Ernest Koliqit, tha se n gjuhn e veprs s Ernest Koliqit takohen fjal t ndryshme me prejardhje joshqipe. Sipas tij, ato jan huazime nga periudha t ndryshme t kontakteve t shqipes me gjuh t tjera, ose huazime t hyra n shqipe prmes nj gjuhe t tret. Hysenaj theksoi se Koliqi n gjuhn e veprs s tij, leksikun me prejardhje t huaj, posarisht at oriental, gjuhsisht e shfrytzon pr prftesa shprehse. Prmes tyre bn tipizimin e karaktereve, si dhe prshkrimin e gjendjes n t ciln zhvillohet fabula e rrfimit. Ndrsa n prdorimin stilistik, sipas Hysenajt, Koliqi provon suksesshm atributin evokues t ktij shtresimi pr personazhe dhe ambiente t caktuara. “Ernest Koliqi me krijimtarin e vet artistike bn thyerje t klisheve t krijuara t kohs s Rilindjes Kombtare. Qen vet temat e zgjedhura, motivet dhe rrfimi tjetr nga ai i rilindsve q kt autor e radhitn m pas n nismtarin e prozs moderne shqipe. I njjt del nismtar pr thyerje klishesh edhe n planin gjuhsor”, tha Hysenaj. M tej ai foli pr greqizmat, sllavizmat, orientalizmat dhe neolatinizmat n veprn e Koliqit.
#