Lidert e Kosovs ti kthehen bots reale
Proceset historike jan t ndrlidhura me disa elemente komplekse dhe mjaft t vshtira deri n arritjen apo edhe mosarritjen e nj qllimi t caktuar . Kjo vjen si rezultat i ndryshimeve t mdha n marrdhniet dhe t drejtn ndrkombtare t shteteve n histori dhe i kohs e cila ecn duke mos u ndalur asnj sekond, sepse ather kur ndalet ora e historis, ndalet e ardhmja e bots apo edhe e ndonj vendi. N kt kontekst prvoja ka treguar se nj ndr rajonet ku m s shumti ka lmshe historike dhe procese t errta si dhe nisje apo fillim q ecn ngadal dhe mbrapsht sht gadishulli ballkanik. Jo se kto probleme apo lmshe ekzistonin m par por se kto i solln t ardhurit endacak q endeshin pr t gjetur streh ngase nuk kishin vend ku ta krijonin historin , mirpo pr ta krijuar historin ata nuk kishin se si tjetr ve me dhun dhe me luftera t padrejta duke qen t etur pr territore te huaja , prandaj kto popuj pa histori jan ; sllavt e jugut respektivisht serbt , romt aziatik etj etj.
Kshtu q nga ajo koh e ethshme Ballkani u kthye n nj koh t zjarrt dhe me krkesa mjaft t mdha duke mos pasur as arsyen e mir e as logjikn e shndosh njerzore pr t jetuar n paqe e lre m si fqinj . Nga kjo mund t themi se proceset q po ndodhin n shekullin XXI n kt gadishull kan hedhur n pah shum gjra q ende krkohet koh pr tu riparuar dhe ecur n drejtimin e duhur t historis dhe kohs moderne .Sot sic dihet nyja e cila i zgjidhte q n fillim t gjitha problemet ,ka mbetur e fundit e kjo sht zgjidhja e statusit t Kosovs , kjo cshtje si duket po merr mjaft koh dhe sht
si nj ndr cshtjet m karakteristike n bot dhe m komplekse ne historine e ballkanit dhe europes.
Megjithekete ardhja e trojks SHBA,BE,Rusi n Prishtin dhe Beograd sht vetm nje ndr arsyet se sa e vshtir sht t zgjidhet nj problem q sht ln peng q nga marrveshja e ambasadorve n Londr dhe marrveshjet tjera si kto , e t cilat lan pasojat trashanike duke mos vepruar sipas s drejts historike por n t kundrtn sipas qejfeve emocioanle dhe instiktive. Kjo zaten e ka sjell Kosovn n nj qorrsokak ballkanik dhe pa orientim t qart . Prpjekjet e bashksis ndrkombtare jan t mdha por ato nuk maten me kto lvizje ato duhet t tregojn seriozitet dhe garanci se e ardhmja e ktij vendi sht n duar t saj dhe t proceseve integruese e jo t dgjohen mendjet e prishta si ato t Rusis dhe Serbis ngase t gjith e din s ata m tepr krijojn probleme se sa zgjidhin kt e dshmon edhe historia e diplomacis .T gjith aktert nderkombetar serioz duhet ta thn tro se ka ardhur asti i s vrtets pr Kosovn dhe t ardhmen e saj e jo t merren me formula demoniake q vijn nga retorika ruso-serbe dhe disa shtete europiane mjaft dyshuese t cilat sigurisht se i frikohen vetevetes e jo t ardhmes s Kosovs dhe statusit t saj.Ndrkaq rifillimi i negociatave nga trojka SHBA, BE ,Rusi sht nj metod ku ndoshta mund t ndodhin ndryshime dhe pozicionime n qasje m t ashpr , por ata si duket jan mjaft t ngarkuar me shpejgimin e formulave deri te zgjidhja e ktij problemi kt e vrejtm e me ardhjen e tyre ne Prishtin ku pame qart se trojka sht jounike dhe e paqart reth ktij procesi shtes 120 ditsh.Asgje nuk verjetem , ndonj formul midis rreshtave , por vetm se nj arsye s kto negociata do jen pr nj kompromis dhe konsensus nga palt , por a nuk bri Kosova kompromis n kohn e emsiarit Ahtisaari kur dihet se ishte nj kompromis historik i dhimbshem i shqiptarve t Kosovs vetm e vetm q e ardhmja e tyre t jet e qart n strukturat euroatlantike ,ndersa t gjitha proceset q tani duken si shtes jan vetm mbshtjellim i s ardhmes dhe shtyerje e s drejts s vullnetit t Kosovs pr liri dhe pavarsi.T gjith e din sidomos historia e diplomacis e tregon se n faza si kto t negociatave shtes apo ta quajme si faz e detajve nuk ka vend pr zemrgjersi dhe kompromise sepse t gjith e din se t dyja palt si ajo e Prishtins dhe Beogradit jane larg njra-tjetres sa lindja me perndimin , kshtu q asgje pozitive nuk pritet veq n rast se fillohet me ndrrimin e qasjeve dhe realizmit t shndoshdhe respektimit te se drejtes historike te popujve liridashes.Ndrsa pala e Kosovs nuk duhet t lejoj q n kte periudhe shtes t luhet me shkmbime territoresh , apo edhe me elemnte tjera dinake nga hudhja n tavoline cshtjeve q shkojn n dm t tyre si p.sh. ndaraj , lnja e peng e Kosovs edhe pr 20 vjet apo dhnja e Kosovarve nj repubilke pa sovranitet ,sepse do sjellte pasoja dhe rrjedhimisht do e onte rajonin drejt detonimit dhe shktrrimit t s ardhmes s prgjithshme ballknike dhe europiane.Dhe krejt n fund pala kosovare respektivisht lidert duhet urgjentishte ti kthehen bots reale e t mos merren me ndrra rinore duke prdorur fraza t vdekura por t qndrojn n kte koh m afr qytetarve dhe t jen m t angazhuar , ta braktisin korrupsionin q i ka hyr n gjak dhe ti lene pushimet verore dhe kolltuket e bejglereve .Gjithashtu kta lider duhet t jen m sy qel dhe m afr ktij procesi historik sepse do mund ti ik nga syt dhe m pas nuk do mund ta shohin kurr m Kosovn drejt BE-s e as nj Kosov t pavarur me nj t ardhme t sigurt, ata gjithashtu duhet q t angazhohen e jo t jen gjumash t ktij procesi sepse askush nuk do mund tia rregulloj punt e shtpis e as t ardhmen pa qen t angazhuar ata n dinamikn pozitive, po ashtu kta lider nuk duhet tia mbyllin ktij populli syt ashtu q ata t mos shohin t ardhmen e tyre si dhe at q po zihet n kt kazan t diplomacies por ata duhet ti tregojne kete kazane dhe problemet qe pozihen dhe t punojn s bashku , ta ndrtojn t ardhmen , ta zgjidh njher e prgjithmon problemin e ekzistencs s tyre shtetrore dhe ekonomike sepse n t kundrtn Kosova do t mbete e askujt dhe populli do e braktis vullnetin dhe do ik nga ekzistenca e tij kombtare dhe integruse n t ardhmen eruopiane.Prandaj koha ka ardhur q Kosova ose do e fitoj ekszitencn e saj shtetrore ose do vazhdoj ta krkoj at pafundsisht.
*Autori sht i specializuar n marrdhnie ndrkombtare dhe diplomaci
Kshtu q nga ajo koh e ethshme Ballkani u kthye n nj koh t zjarrt dhe me krkesa mjaft t mdha duke mos pasur as arsyen e mir e as logjikn e shndosh njerzore pr t jetuar n paqe e lre m si fqinj . Nga kjo mund t themi se proceset q po ndodhin n shekullin XXI n kt gadishull kan hedhur n pah shum gjra q ende krkohet koh pr tu riparuar dhe ecur n drejtimin e duhur t historis dhe kohs moderne .Sot sic dihet nyja e cila i zgjidhte q n fillim t gjitha problemet ,ka mbetur e fundit e kjo sht zgjidhja e statusit t Kosovs , kjo cshtje si duket po merr mjaft koh dhe sht
si nj ndr cshtjet m karakteristike n bot dhe m komplekse ne historine e ballkanit dhe europes.
Megjithekete ardhja e trojks SHBA,BE,Rusi n Prishtin dhe Beograd sht vetm nje ndr arsyet se sa e vshtir sht t zgjidhet nj problem q sht ln peng q nga marrveshja e ambasadorve n Londr dhe marrveshjet tjera si kto , e t cilat lan pasojat trashanike duke mos vepruar sipas s drejts historike por n t kundrtn sipas qejfeve emocioanle dhe instiktive. Kjo zaten e ka sjell Kosovn n nj qorrsokak ballkanik dhe pa orientim t qart . Prpjekjet e bashksis ndrkombtare jan t mdha por ato nuk maten me kto lvizje ato duhet t tregojn seriozitet dhe garanci se e ardhmja e ktij vendi sht n duar t saj dhe t proceseve integruese e jo t dgjohen mendjet e prishta si ato t Rusis dhe Serbis ngase t gjith e din s ata m tepr krijojn probleme se sa zgjidhin kt e dshmon edhe historia e diplomacis .T gjith aktert nderkombetar serioz duhet ta thn tro se ka ardhur asti i s vrtets pr Kosovn dhe t ardhmen e saj e jo t merren me formula demoniake q vijn nga retorika ruso-serbe dhe disa shtete europiane mjaft dyshuese t cilat sigurisht se i frikohen vetevetes e jo t ardhmes s Kosovs dhe statusit t saj.Ndrkaq rifillimi i negociatave nga trojka SHBA, BE ,Rusi sht nj metod ku ndoshta mund t ndodhin ndryshime dhe pozicionime n qasje m t ashpr , por ata si duket jan mjaft t ngarkuar me shpejgimin e formulave deri te zgjidhja e ktij problemi kt e vrejtm e me ardhjen e tyre ne Prishtin ku pame qart se trojka sht jounike dhe e paqart reth ktij procesi shtes 120 ditsh.Asgje nuk verjetem , ndonj formul midis rreshtave , por vetm se nj arsye s kto negociata do jen pr nj kompromis dhe konsensus nga palt , por a nuk bri Kosova kompromis n kohn e emsiarit Ahtisaari kur dihet se ishte nj kompromis historik i dhimbshem i shqiptarve t Kosovs vetm e vetm q e ardhmja e tyre t jet e qart n strukturat euroatlantike ,ndersa t gjitha proceset q tani duken si shtes jan vetm mbshtjellim i s ardhmes dhe shtyerje e s drejts s vullnetit t Kosovs pr liri dhe pavarsi.T gjith e din sidomos historia e diplomacis e tregon se n faza si kto t negociatave shtes apo ta quajme si faz e detajve nuk ka vend pr zemrgjersi dhe kompromise sepse t gjith e din se t dyja palt si ajo e Prishtins dhe Beogradit jane larg njra-tjetres sa lindja me perndimin , kshtu q asgje pozitive nuk pritet veq n rast se fillohet me ndrrimin e qasjeve dhe realizmit t shndoshdhe respektimit te se drejtes historike te popujve liridashes.Ndrsa pala e Kosovs nuk duhet t lejoj q n kte periudhe shtes t luhet me shkmbime territoresh , apo edhe me elemnte tjera dinake nga hudhja n tavoline cshtjeve q shkojn n dm t tyre si p.sh. ndaraj , lnja e peng e Kosovs edhe pr 20 vjet apo dhnja e Kosovarve nj repubilke pa sovranitet ,sepse do sjellte pasoja dhe rrjedhimisht do e onte rajonin drejt detonimit dhe shktrrimit t s ardhmes s prgjithshme ballknike dhe europiane.Dhe krejt n fund pala kosovare respektivisht lidert duhet urgjentishte ti kthehen bots reale e t mos merren me ndrra rinore duke prdorur fraza t vdekura por t qndrojn n kte koh m afr qytetarve dhe t jen m t angazhuar , ta braktisin korrupsionin q i ka hyr n gjak dhe ti lene pushimet verore dhe kolltuket e bejglereve .Gjithashtu kta lider duhet t jen m sy qel dhe m afr ktij procesi historik sepse do mund ti ik nga syt dhe m pas nuk do mund ta shohin kurr m Kosovn drejt BE-s e as nj Kosov t pavarur me nj t ardhme t sigurt, ata gjithashtu duhet q t angazhohen e jo t jen gjumash t ktij procesi sepse askush nuk do mund tia rregulloj punt e shtpis e as t ardhmen pa qen t angazhuar ata n dinamikn pozitive, po ashtu kta lider nuk duhet tia mbyllin ktij populli syt ashtu q ata t mos shohin t ardhmen e tyre si dhe at q po zihet n kt kazan t diplomacies por ata duhet ti tregojne kete kazane dhe problemet qe pozihen dhe t punojn s bashku , ta ndrtojn t ardhmen , ta zgjidh njher e prgjithmon problemin e ekzistencs s tyre shtetrore dhe ekonomike sepse n t kundrtn Kosova do t mbete e askujt dhe populli do e braktis vullnetin dhe do ik nga ekzistenca e tij kombtare dhe integruse n t ardhmen eruopiane.Prandaj koha ka ardhur q Kosova ose do e fitoj ekszitencn e saj shtetrore ose do vazhdoj ta krkoj at pafundsisht.
*Autori sht i specializuar n marrdhnie ndrkombtare dhe diplomaci