Valn e dhuns nuk e ndal as ligji
Ligji "Pr masat ndaj dhuns n marrdhniet familjare" q sht miratuar nga parlamenti shqiptar n mesin e muajit dhjetor t vitit t kaluar dhe ka hyr n fuqi n qershor t ktij viti, megjithse u prezantua si nj mundsi q do t organizonte punn e strukturave shtetrore pr t frenuar dhunn dhe krimin n familje nuk po jep rezultate. Nj baba djeg vajzn e tij, nj djal qllon me thik babain e tij, nj 52-vjear tenton t djeg brenda n shtpi nnn dhe motrn e tij, nj burr rreh barbarisht gruan e tij, sepse ishte zn me komshiun, ndrsa nj familje e tr i lutet gjykats q ta mbaj n burg djalin e shtpis, pasi ishte kthyer n tmerrin dhe rrezikun numr nj pr jetn e tyre. Kjo sht tabloja e krimit n familjet shqiptare q po vazhdon t shtoj numrin e viktimave. Si ishte parashikuar n kt akt ligjor, prej kohsh n Ministrin e Brendshme, Ministrin e Puns, shtjeve Sociale dhe Shanseve t Barabarta, Ministrin e Drejtsis dhe at t Shndetsis, jan krijuar strukturat e posame pr t zbatuar detyrimet q rrjedhin prej tij. Por duket se koordinimi institucional mes ktyre strukturave l shum pr t dshiruar, pasi asnj rezultat konkret i puns s tyre nuk sht
ende i njohur, ndrsa numri i viktimave t bra publike nga dhuna n familje rritet pr dit n mnyr t frikshme.Stastistikat flasin me gjuh t frikshme. Sivjet ka 16 viktima m shum krahasuar me t njjtn periudh t vitit 2006. Ato q dominojn m shum jan krimet kundr jets.
Pa synuar t deprtoj n detaje morale, shoqria jon e dnon kt do lloj akti dhune brenda qelizs themelore t saj, por pak kush ka dal t ndrgjegjsoj popullatn se ky fenomen ka marr prmasa tragjike. Duket se krimi i fshehur i dhuns po shkatrron jet t pafajshme. Konfuzioni social dhe varfria jan
motivet kryesore t ksaj vale t gjer krimi, e cila n vendin ton ka ndodhur tradicionalisht ndrmjet familjeve t konfliktuara pr shtje nderi dhe hakmarrje. Por n kto vite t nj sistemi t sintetizuar demokratik, format e dhuns dhe vrasjeve familjare kan marr prmasa t tjera edhe m t frikshme. Ligji ekziston por nhuk respektohet. Zri i t dhunuarve nuk shpallet, pr shum arsye t njohura e t panjohura. Dhuna n familje sht shfaqur dhe ekziston n forma t ndryshme si: poshtrim, fyerje, rrahje me grushta, plagosje me mjete t ndryshme. N dhjetra anketime e studime t kryera me element t ndryshm dhe specifik t shoqris son rezulton se fmijt kan qen dshmitar t dhuns midis prindrve, duke rn shpesh edhe vet pre e ksaj dukurie. Nuk sht aspak e uditshme q m von ata do t shfaqin probleme emocionale t sjelljes duke adaptuar sjelljet e t rriturve, ose mund t ken sjellje agresive kur t krijojn vet familje. Ky sht shembulli m i keq q kan marr nga gjiri i familjes dhe at reflektojn.
Njkohsisht vendi yn ka mungesa serioze t agjensive sociale t cilat mund t japin mbshtetje pr familjart. Ekzistojn disa qendra ndihmse, por efektiviteti i tyre ka ln pr t dshiruar, duke shtuar ktu edhe mungesn e besimit t familjarve n t tilla institucione sociale. Krijimi i disa agjensive shtetrore do t ishte faktor thelbsor i zgjidhjes s ktij problemi dhe n bashkpunim me komunitetin ato do t reduktonin n nj numr t konsiderueshm rastet e dhuns brenda familjes. Legjislacioni shqiptar sht i pasur me ligje e norma q mbrojn t drejtat e antarve t familjes. Ratifikimi i shum konventave t cilat i referohen t drejtave dhe lirive themelore t njeriut prfshin edhe luftimin e dhuns n familje. Shteti shqiptar ka mirpranuar kto konventa dhe sht shprehur i gatshm pr aplikimin e sanksioneve t cilat shrbejn si rregullator t funksionimit t demokracis brenda familjes.
Prpos shum mendsive dhe problematikave delikate q ofron kjo shtje, evidentimi i lufts s fenomenit n fjal q ofron si zgjidhje reduktimin e rasteve t krimit n familje ka rezultuar t ket mbetur vetm n literatur apo deklarata t gjithllojshme t njerzve me ose pa pushtet. N kt dukuri me dimension botror dhe t shfaqur frikshm prej vitesh n realitetin ton n forma t ndryshme mbetet si zgjidhje krijimi i nj zinxhirri t fort bashkpunimi mes vet antarve t shoqris dhe organeve shtetrore, t cilat duhet t ngren specifikisht disa struktura t posame sociale q do tju vijn n ndihm personave t dhunuar. Shembull mund tu jepet dhunuesve jo thjesht me ndshkimin e tyre penal por edhe at moral para shum njerzve t tjer sepse ata nuk godasin vetm nj ose disa perona, por mentalitetin e nj shoqrie e cila i ka dhn nj rndsi bazike mirfunksionimit t familjes. Ndrsa ligji "Pr masat ndaj dhuns n marrdhniet familjare" sht miratuar nga parlamenti shqiptar, duket se pr t frenuar dhunn dhe krimin n familje ka nevoj pr nj bashkrendim t institucioneve, t cilat n rastin konkret kan mbetur n klas.
ende i njohur, ndrsa numri i viktimave t bra publike nga dhuna n familje rritet pr dit n mnyr t frikshme.Stastistikat flasin me gjuh t frikshme. Sivjet ka 16 viktima m shum krahasuar me t njjtn periudh t vitit 2006. Ato q dominojn m shum jan krimet kundr jets.
Pa synuar t deprtoj n detaje morale, shoqria jon e dnon kt do lloj akti dhune brenda qelizs themelore t saj, por pak kush ka dal t ndrgjegjsoj popullatn se ky fenomen ka marr prmasa tragjike. Duket se krimi i fshehur i dhuns po shkatrron jet t pafajshme. Konfuzioni social dhe varfria jan
motivet kryesore t ksaj vale t gjer krimi, e cila n vendin ton ka ndodhur tradicionalisht ndrmjet familjeve t konfliktuara pr shtje nderi dhe hakmarrje. Por n kto vite t nj sistemi t sintetizuar demokratik, format e dhuns dhe vrasjeve familjare kan marr prmasa t tjera edhe m t frikshme. Ligji ekziston por nhuk respektohet. Zri i t dhunuarve nuk shpallet, pr shum arsye t njohura e t panjohura. Dhuna n familje sht shfaqur dhe ekziston n forma t ndryshme si: poshtrim, fyerje, rrahje me grushta, plagosje me mjete t ndryshme. N dhjetra anketime e studime t kryera me element t ndryshm dhe specifik t shoqris son rezulton se fmijt kan qen dshmitar t dhuns midis prindrve, duke rn shpesh edhe vet pre e ksaj dukurie. Nuk sht aspak e uditshme q m von ata do t shfaqin probleme emocionale t sjelljes duke adaptuar sjelljet e t rriturve, ose mund t ken sjellje agresive kur t krijojn vet familje. Ky sht shembulli m i keq q kan marr nga gjiri i familjes dhe at reflektojn.
Njkohsisht vendi yn ka mungesa serioze t agjensive sociale t cilat mund t japin mbshtetje pr familjart. Ekzistojn disa qendra ndihmse, por efektiviteti i tyre ka ln pr t dshiruar, duke shtuar ktu edhe mungesn e besimit t familjarve n t tilla institucione sociale. Krijimi i disa agjensive shtetrore do t ishte faktor thelbsor i zgjidhjes s ktij problemi dhe n bashkpunim me komunitetin ato do t reduktonin n nj numr t konsiderueshm rastet e dhuns brenda familjes. Legjislacioni shqiptar sht i pasur me ligje e norma q mbrojn t drejtat e antarve t familjes. Ratifikimi i shum konventave t cilat i referohen t drejtave dhe lirive themelore t njeriut prfshin edhe luftimin e dhuns n familje. Shteti shqiptar ka mirpranuar kto konventa dhe sht shprehur i gatshm pr aplikimin e sanksioneve t cilat shrbejn si rregullator t funksionimit t demokracis brenda familjes.
Prpos shum mendsive dhe problematikave delikate q ofron kjo shtje, evidentimi i lufts s fenomenit n fjal q ofron si zgjidhje reduktimin e rasteve t krimit n familje ka rezultuar t ket mbetur vetm n literatur apo deklarata t gjithllojshme t njerzve me ose pa pushtet. N kt dukuri me dimension botror dhe t shfaqur frikshm prej vitesh n realitetin ton n forma t ndryshme mbetet si zgjidhje krijimi i nj zinxhirri t fort bashkpunimi mes vet antarve t shoqris dhe organeve shtetrore, t cilat duhet t ngren specifikisht disa struktura t posame sociale q do tju vijn n ndihm personave t dhunuar. Shembull mund tu jepet dhunuesve jo thjesht me ndshkimin e tyre penal por edhe at moral para shum njerzve t tjer sepse ata nuk godasin vetm nj ose disa perona, por mentalitetin e nj shoqrie e cila i ka dhn nj rndsi bazike mirfunksionimit t familjes. Ndrsa ligji "Pr masat ndaj dhuns n marrdhniet familjare" sht miratuar nga parlamenti shqiptar, duket se pr t frenuar dhunn dhe krimin n familje ka nevoj pr nj bashkrendim t institucioneve, t cilat n rastin konkret kan mbetur n klas.