Loj Fati apo Loj Jete
Lojrat e fatit, sipas ligjit konsiderohen lojrat m t cilat pjesmarrsve u jepet mundsia e fitimit n para, sende apo t drejta me at q rezultati i fundit i lojs nuk varet nga dija apo mjeshtria e pjesmarrsit n loj, por nga rasti apo situata e pasigurt. Lojrat e fatit publike t organizuara me qllime fitimi jan lojra klasike t fatit, lojra t veanta t fatit dhe lojrat e tjera elektronike.
Dikur, n nj koh q edhe un si shum t tjer ndoshta nuk e plqej dhe nuk dua ta kujtoj, dominot q pensionistt luanin npr lulishtet e qyteteve, dukeshin si t tepruara. Njerzit ishin t vetdijshm pr at q kishin, pr at q harxhonin e pr at q ndanin mnjan. Humbja apo fitorja e parave nprmjet ksaj lloj metode, ishte shum e vogl, pr t mos thn nuk ekzistonte. Edhe ata q praktikonin dika t till, gjithka e bnin fshehurazi, pasi dnoheshin nga ligji, dnoheshin edhe nga opinioni. Ky opinion q dikur kishte vlera ligjruese, sot fatkeqsisht sht nprkmbur dhe sht kthyer n nj gj krejt pa vler.
Duket se shqiptart ju futn keq ktyre lojrave t fatit n periudhn e pas vitit 1991. Njeriu, sigurisht q ka nj tendenc natyrale pr t sfiduar. Por, kjo gj sht
mjaft shqetsuese pr nj shoqri si kjo e jona, e cila e sapodal nga humnera e varfris s komunizmit, po mbytet n nj tjetr akoma m t thell. Ashtu t varfr e t rraskapitur, shqiptart provuan dhe nuk zun mnd me bixhozin e madh t 97-s. Viti i zi, mblodhi jo vetm t hollat e vendbanimet e shqiptarve, por edhe mendjen e tyre. Ashtu t katandisur n rrnojat q vet i prgatitn, nuk sht e vshtir t shikosh edhe realitetin e sotm, 11 vjet pas asaj q prjetuam t gjith s bashku. Sot n Shqipri, pothuajse nuk ka bar q t mos ket t paktn nj makin nga ato q quhen ngrnse parash si p.sh. videopoker, t cilat t lejojn t luash bixhoz.
Kushtet e vshtira ekonomike, nuk duhet t jen shkak pr rnien n nj nivel t till t shoqris ton, q ende deri diku prpiqet t ruaj vlerat e saj tradicionale. Kur nj njeri hyn n kt loj, sidoqoft zari i fundit, ai sht i humbur. I vetmi q fiton kt mes, sht pronari i lokalit. Njeriu i beson fatit para se t hyj. Me nj logjik mjaft t dobt, mendon se mund t hyj n loj e t fitoj. N momentin q fiton, mjaft left i lind dshira pr t fituar srish, duke menduar se edhe nse do t humbas, humbet parat q kishte fituar m par. Kurse pr at q humbet q n lojn e par, lind dshira pr t fituar parat e humbura. N kt mnyr, ky ves i shmtuar q ka shkatrruar e po shkatrron nj numr t madh t familjeve shqiptare, kthehet n nj ves q vshtir se mund t hiqet dor. Ai nuk ka asnj lloj ndryshimi as nga droga, as nga duhani e as nga alkoli. Knaqsia e fitores dhe hidhrimi i humbjes, t shtyjn gjithmon e m shum pr t mos u trhequr.
do i huaj apo shqiptar q hyn n Shqipri prmes aeroportit t Rinasit, reklama e par me t ciln prballet, sht ajo e nj kazinoje. M tej, kur futesh n t ashtuquajturn autostrad Tiran-Durrs, nuk mungojn edhe shum t tjera. Akoma m keq, nga qendra e zons s ish-bllokut n kryeqytet e deri n hyrje t Bulevardit Zogu I, numrohen 11 lokale q ofrojn Lojra Fati, pr t mos vijuar me rrugn ne fjal deri te stacioni i trenit apo me ato n unazn e vjetr e n rrugt tjera kryesore t kryeqytetit. Ajo q paraqitet si m shqetsuese n kt mes, sht se reklamimi i teprt i tyre, ndikon m shum tek brezat e rinj. Fmijt dhe adoleshentt shqiptar, tashm e kan fare t leht ta pranojn at si nj ves t keq, por q edhe mund t ushtrohet, pr sa koh q ajo sht pjes e asaj q shikojn prdit. E ndrsa sipr paketave t duhanit, mund t gjesh shprehjen Duhani dmton rnd shndetin, n bilbordet e reklamave t Lojrave t Fatit, me paraqitje mjaft trheqse jepen edhe mesazhet nxitse, krko dhe fito apo rrotullo e fito, t shoqruara kto me fotografi kartmonedhash t llojeve t ndryshme, apo pse jo edhe me foto femrash nudo, q t ngjallin knaqsi dhe trheqje pr t rinjt.
Ndrkoh, fatkeqsisht, t gjith mbetemi gojmbyllur prmes nj t keqej q rritet pr dit e m shum e q na shqetson po ashtu t gjithve, qofshin ata q nuk luajn asnj her, apo edhe ata q nisin dhe mbyllin ditn me kto sprova t fatit.
Dikur, n nj koh q edhe un si shum t tjer ndoshta nuk e plqej dhe nuk dua ta kujtoj, dominot q pensionistt luanin npr lulishtet e qyteteve, dukeshin si t tepruara. Njerzit ishin t vetdijshm pr at q kishin, pr at q harxhonin e pr at q ndanin mnjan. Humbja apo fitorja e parave nprmjet ksaj lloj metode, ishte shum e vogl, pr t mos thn nuk ekzistonte. Edhe ata q praktikonin dika t till, gjithka e bnin fshehurazi, pasi dnoheshin nga ligji, dnoheshin edhe nga opinioni. Ky opinion q dikur kishte vlera ligjruese, sot fatkeqsisht sht nprkmbur dhe sht kthyer n nj gj krejt pa vler.
Duket se shqiptart ju futn keq ktyre lojrave t fatit n periudhn e pas vitit 1991. Njeriu, sigurisht q ka nj tendenc natyrale pr t sfiduar. Por, kjo gj sht
mjaft shqetsuese pr nj shoqri si kjo e jona, e cila e sapodal nga humnera e varfris s komunizmit, po mbytet n nj tjetr akoma m t thell. Ashtu t varfr e t rraskapitur, shqiptart provuan dhe nuk zun mnd me bixhozin e madh t 97-s. Viti i zi, mblodhi jo vetm t hollat e vendbanimet e shqiptarve, por edhe mendjen e tyre. Ashtu t katandisur n rrnojat q vet i prgatitn, nuk sht e vshtir t shikosh edhe realitetin e sotm, 11 vjet pas asaj q prjetuam t gjith s bashku. Sot n Shqipri, pothuajse nuk ka bar q t mos ket t paktn nj makin nga ato q quhen ngrnse parash si p.sh. videopoker, t cilat t lejojn t luash bixhoz.
Kushtet e vshtira ekonomike, nuk duhet t jen shkak pr rnien n nj nivel t till t shoqris ton, q ende deri diku prpiqet t ruaj vlerat e saj tradicionale. Kur nj njeri hyn n kt loj, sidoqoft zari i fundit, ai sht i humbur. I vetmi q fiton kt mes, sht pronari i lokalit. Njeriu i beson fatit para se t hyj. Me nj logjik mjaft t dobt, mendon se mund t hyj n loj e t fitoj. N momentin q fiton, mjaft left i lind dshira pr t fituar srish, duke menduar se edhe nse do t humbas, humbet parat q kishte fituar m par. Kurse pr at q humbet q n lojn e par, lind dshira pr t fituar parat e humbura. N kt mnyr, ky ves i shmtuar q ka shkatrruar e po shkatrron nj numr t madh t familjeve shqiptare, kthehet n nj ves q vshtir se mund t hiqet dor. Ai nuk ka asnj lloj ndryshimi as nga droga, as nga duhani e as nga alkoli. Knaqsia e fitores dhe hidhrimi i humbjes, t shtyjn gjithmon e m shum pr t mos u trhequr.
do i huaj apo shqiptar q hyn n Shqipri prmes aeroportit t Rinasit, reklama e par me t ciln prballet, sht ajo e nj kazinoje. M tej, kur futesh n t ashtuquajturn autostrad Tiran-Durrs, nuk mungojn edhe shum t tjera. Akoma m keq, nga qendra e zons s ish-bllokut n kryeqytet e deri n hyrje t Bulevardit Zogu I, numrohen 11 lokale q ofrojn Lojra Fati, pr t mos vijuar me rrugn ne fjal deri te stacioni i trenit apo me ato n unazn e vjetr e n rrugt tjera kryesore t kryeqytetit. Ajo q paraqitet si m shqetsuese n kt mes, sht se reklamimi i teprt i tyre, ndikon m shum tek brezat e rinj. Fmijt dhe adoleshentt shqiptar, tashm e kan fare t leht ta pranojn at si nj ves t keq, por q edhe mund t ushtrohet, pr sa koh q ajo sht pjes e asaj q shikojn prdit. E ndrsa sipr paketave t duhanit, mund t gjesh shprehjen Duhani dmton rnd shndetin, n bilbordet e reklamave t Lojrave t Fatit, me paraqitje mjaft trheqse jepen edhe mesazhet nxitse, krko dhe fito apo rrotullo e fito, t shoqruara kto me fotografi kartmonedhash t llojeve t ndryshme, apo pse jo edhe me foto femrash nudo, q t ngjallin knaqsi dhe trheqje pr t rinjt.
Ndrkoh, fatkeqsisht, t gjith mbetemi gojmbyllur prmes nj t keqej q rritet pr dit e m shum e q na shqetson po ashtu t gjithve, qofshin ata q nuk luajn asnj her, apo edhe ata q nisin dhe mbyllin ditn me kto sprova t fatit.