Lokalet, Kosovrasti: Rastet kur ndryshon përbërja e KQZ-së
Ndryshime vetëm nëse riformatohet gjithë komisioni
Zgjedhjet lokale t 2011-s do t menaxhohen nga Komisioni aktual Qendror i Zgjedhjeve. Edhe pse prbrja e KQZ-s nuk pasqyron prfaqsimin real n Parlament, do ndryshim mund t bhet vetm pas mbarimit t mandatit 4-vjear t antarve aktual. Kshtu shpjegon n nj intervist pr “standard” prfaqsuesi i Partis Demokratike n KQZ, Njazi Kosovrasti. Sipas tij, zgjedhja e antarve t rinj t KQZ-s lidhet vetm me zgjedhjet e prgjithshme dhe pr pasoj zvendsimi i tyre mund t ndodh vetm n muajin shkurt t vitit 2013, ather kur mbushin 4 vjet n detyr. Kosovrasti shton se mundsia e vetme pr nj riformatim m par n koh sht duke ndryshuar Kodin Zgjedhor dhe pr pasoj duke riformatuar trsisht KQZ-n.
Zoti Kosovrasti, prbrja aktuale e KQZ-s nuk pasqyron prfaqsimin real t partive n Parlament. Do t ket nj zvendsim t antarve t saj? Cila sht procedura ligjore q ndiqet n kt rast?
Nse shohim prbrjen e Kuvendit sot, mazhoranca ka n koalicion Lvizjen Socialiste pr Integrim, partin ame, dhe Partia Republikane dhe antari i 4-t i saj duhet t ishte i njrs prej tyre. Duke par q LSI ka m shum deputet se PR dhe PDI, shanset jan t gjitha pr LSI-n, ndrsa n krahun tjetr problemi sht i zgjidhur, sepse dy jan: sht Partia Socialiste dhe Partia Bashkimi pr t Drejtat e Njeriut, domethn vendin e Partis Socialdemokrate do ta zr PBDNJ 100 pr qind. Por neni 13 i Kodit Zgjedhor parashikon se mandati sht katrvjear. Pra, antart aktual duhet t qndrojn n detyr pr 4 vjet.
N kt situat, nuk do t ket ndryshime n prbrjen e KQZ-s para zgjedhjeve lokale?
Pr zgjedhjet lokale sht ky komision zgjedhjesh. Nuk mund t ndryshoj asgj, sepse neni 13 i Kodit Zgjedhor e thot qart n pikn 1 t tij q mandati sht 4-vjear. Dhe nse llogarit periudhn e zgjedhjes s antarve aktual, q ka qen shkurti i vitit 2009, ather arrin n prfundimin se mandati i tyre do t vazhdoj deri n shkurt t 2013-s dhe pastaj ka nj nn 19 q thot se si bhet zvendsimi. Emrimet e reja bhen 1 muaj para mbarimit mandatit t ktyre t shtatve q kur t vij data fikse, hiqen ata dhe vihen t rinjt.
Kjo do t thot se pr asnj rast mund t ket zvendsim t antarve t KQZ-s?
Ajo q sht 100 pr qind e sigurt, sht se zgjedhjet lokale jan me kt komision zgjedhjesh. Ndryshimi i Komisionit Qendror t Zgjedhjeve sht i lidhur vetm me zgjedhjet e prgjithshme. Por Kodi Zgjedhor n nenin 19 t tij prcakton edhe nj procedur zvendsimi se si caktohet prkohsisht nj antar nga e njjta parti q kishte antarin q zvendsohet. Domethn i jepet asaj mundsia t caktoj zvendsuesit pa i prishur raportet. Ndrkoh q e vetmja mundsi tjetr pr t
ndryshime n Komisionin Qendror t Zgjedhjeve, sht vetm nprmjet riformatimit t plot t tij. Dhe kjo mund t bhet vetm nprmjet reforms zgjedhore dhe ndryshimeve n kodin aktual.
Osmanaj: KQZ, vshtirsi t zvendsoj edhe t vdekurin
Zvendsimi i antarve t Komisionit Qendror t Zgjedhjeve apo edhe i kshilltarve n strukturat e tij sht e vshtir t bhet edhe kur ai vdes. Ligji parashikon q zvendsimi bhet n momentin e riformatimit t plot t strukturs prkatse, por nga ana tjetr po n ligj pengohet ndrprerja e mandatit t nj antari apo kshilltari para prfundimit t afatit ligjor. KQZ sht prballur me nj situat t till kur i sht dashur t bj zvendsimin e nj kshilltari q kishte humbur jetn. “Jemi prballur me nj situat t till dhe kemi diskutuar mjaft kur na duhej t zvendsonim nj kshilltar q kishte vdekur. Ligji prcaktonte q zgjedhja e kshilltarit t ri t bhet me riformatim t plot t kshillit por nga ana tjetr nuk na jepet e drejta t ndrprisnim mandatin e kshilltarve q ishin n detyr”, - ka pohuar antari i KQZ-s, Hysen Osmanaj, pr gazetn. Ai ka shtuar se kjo situat sht mundur t zgjidhet vetm me kodin e ri.
Prbrja e KQZ-s
Arben Ristani PD
Dshira Subashi PS
Artan Lazaj PS
Hysen Osmanaj PD
Klement Zguri PR
Pandeli Varfi PSD
Vera Shtjefni PD
Kodi Zgjedhor
Neni 13
Mandati dhe koha e puns e antarve t KQZ-s
1. Antari i KQZ-s ka mandat 4-vjear me t drejt rizgjedhjeje.
2. Fillimi dhe mbarimi i mandatit t antarit t KQZ-s prcaktohet n kt Kod.
Neni 14
Zgjedhja e antarve t KQZ-s
1. Kuvendi i Shqipris zgjedh antart e KQZ-s sipas ksaj procedure:
a) 2 antar propozohen nga partia q ka numrin m t madh t vendeve nga partit e shumics parlamentare dhe 2 antar nga partia e opozits parlamentare q ka numrin m t madh t vendeve n Kuvendin e Shqipris;
b) subjektet propozuese, n fazn e przgjedhjes, paraqesin jo m pak se dy kandidatura pr seciln vakanc. Kryetart e grupeve parlamentare t subjekteve propozuese przgjedhin kolegjialisht 4 kandidatura, n prputhje me kriteret e parashikuara n shkronjn “a” t ksaj pike. Subjektet propozuese t shkronjs “a” przgjedhin nj kandidatur nga secila gjini;
c) kandidaturat e przgjedhura sipas shkronjs “b” t ksaj pike i paraqiten Kuvendit pr miratim;
) antari i pest i KQZ-s zgjidhet nga kandidatura t propozuara nga grupime deputetsh t partive t shumics parlamentare, prjashtuar partin m t madhe t grupimit t shumics. Antari i gjasht i KQZ-s zgjidhet nga kandidatura t propozuara nga grupime deputetsh t partive t opozits parlamentare, prjashtuar partin m t madhe t opozits. Grupimi propozues paraqet nj list me jo m pak se dy kandidatura pr vakancn prkatse.
Kuvendit i paraqitet pr votim lista e kandidatve q ka siguruar numrin m t madh t nnshkrimeve mbshtetse t deputetve t grupeve respektive parlamentare t shumics dhe opozits parlamentare, prfshir edhe deputett e dy partive m t mdha t secilit grupim. N rast se dy apo m shum lista sigurojn numr t njjt nnshkrimesh mbshtetse, t gjitha kandidaturat e prfshira n kto lista futen n votim.
2. Votimi pr zgjedhjen e antarve t KQZ-s, sipas ktij neni, zhvillohet n nj dit t vetme.
Neni 18
Ndrprerja para kohe e mandatit t antarit t KQZ-s
1. Mandati i antarit dhe Kryetarit t KQZ-s prfundon prpara afatit kur:
a) kryen veprimtari politike, njkohsisht me detyrn e antarit t KQZ-s;
b) mbush moshn pr pension;
c) vdes;
) jep dorheqjen nga detyra;
d) dnohet me vendim gjykate t forms s prer pr kryerjen e nj krimi;
dh) me veprim ose mosveprim cenon rnd veprimtarin e KQZ-s pr prgatitjen, mbikqyrjen, drejtimin dhe verifikimin e t gjitha aspekteve q kan t bjn me zgjedhjet dhe referendumet, si dhe me shpalljen e rezultateve t tyre;
e) mungon, pa shkaqe t arsyeshme, n dy mbledhje radhazi t KQZ-s, ose n periudh zgjedhore pr m shum se 5 dit;
2. Shkarkimi i antarit t KQZ-s bhet me vendim t Kuvendit, pas propozimit t KQZ-s pr shkaqe t parashikuara n shkronjat “a” “d” “dh” dhe “e” t piks 1 t ktij neni. KQZ-ja sht e detyruar t filloj procedurn pr propozimin e shkarkimit jo m von se 5 dit nga marrja dijeni pr shkakun. N rastet e tjera t piks 1 t ktij neni, antari i KQZ-s lirohet me vendim t Kuvendit pas njoftimit nga ana e KQZ-s.
Neni 19
Zvendsimi i antarve t KQZ-s
1. Antart e rinj t KQZ-s zgjidhen jo m von se 30 dit para dats s mbarimit t mandatit t antarve q largohen. Antart e rinj fillojn detyrn ditn e nesrme pas prfundimit t mandatit t antarit q largohet ose pas brjes s betimit n rastin e prfundimit t parakohshm t mandatit.
2. N rast t mbarimit t parakohshm t mandatit t antarit t KQZ-s, Kuvendi emron nj antar zvendsues brenda 30 ditve nga data e njoftimit t vakancs nga KQZ-ja, sipas shkronjave “b” “c” dhe “” t piks 1 t nenit 18 t ktij Kodi ose nga asti i shkarkimit. T drejtn pr propozimin e kandidaturave e ka i njjti subjekt politik q kishte propozuar antarin q i kishte mbaruar mandati, nse subjekti i plotson kriteret e prcaktuara n pikn 1 t nenit 14 t ktij Kodi. N t kundrt, kandidaturat propozohen nga partia politike, e cila i plotson kriteret e renditjes dhe prkatsis. N rastin e zvendsimit t Kryetarit, zhvillohet e njjta procedur votimi, sipas nenit 15 t ktij Kodi.
3. N rast se mandati i nj antari t KQZ-s prfundon para kohe gjat periudhs s zgjedhjeve, ai zvendsohet nga Kuvendi sa m shpejt q t jet e mundur, por jo m von se 48 or nga krijimi i vakancs.
4. Antari zvendsues qndron n detyr deri n mbarimin e afatit t mandatit ligjor q gzonte, sipas aktit t zgjedhjes, antari i larguar para kohe.
5. Nse mandati i KQZ-s prfundon n 9 muajt e fundit t mbarimit t mandatit t Kuvendit, ather Kuvendi, jo m von se 9 muaj nga data e mbarimit t mandatit t tij, zgjedh antart e rinj t KQZ-s, sipas procedurave t parashikuara n nenet 14 dhe 15 t ktij Kodi, duke ruajtur kurdoher raportet e barabarta t prfaqsimit politik. Antart e zgjedhur e marrin detyrn jo m von se 24 or pas brjes s betimit.