Lufta në Ukrainë/ Rritje me 26% e viktimave civile deri në vitin 2025, çfarë thonë shifrat

Viktimat civile në Ukraina të shkaktuara nga bombardimet u rritën me 26% gjatë vitit 2025, sipas një analize të publikuar nga organizata globale e monitorimit të konflikteve ‘Action on Armed Violence’. Sipas raportit, 2,248 civilë u vranë dhe 12,493 u plagosën nga shpërthimet gjatë vitit 2025, ndërsa numri mesatar i viktimave për incident u rrit ndjeshëm. Mesatarisht, 4.8 civilë u vranë ose u plagosën në çdo sulm, 33% më shumë se në vitin 2024, çka sipas organizatës pasqyron një tendencë në rritje për shënjestrimin e zonave urbane dhe infrastrukturës civile. Sulmi më i rëndë u regjistrua më 24 qershor në Dnipro, kur raketa ruse goditën një tren pasagjerësh, apartamente dhe shkolla, duke vrarë 21 persona dhe plagosur 314 të tjerë, përfshirë 38 fëmijë. “Rënia” e parimit të proporcionalitetit. Drejtori ekzekutiv i AOAV, Iain Overton, deklaroi se rasti i Ukrainës është pjesë e një prirjeje më të gjerë në konfliktet moderne, ku respekti për parimin e proporcionalitetit në luftë ka rënë ndjeshëm. Sipas tij, synimi i qëllimshëm i civilëve ose i infrastrukturës civile përtej çdo përfitimi të drejtpërdrejtë ushtarak përbën krim lufte.

Gjatë vitit 2025 dhe në vazhdim në 2026, sulmet me raketa dhe dronë janë kryer pothuajse çdo natë në të gjithë Ukrainën, duke lënë miliona njerëz me qasje të kufizuar ose pa energji elektrike, ngrohje dhe ujë. Më 9 shtator u regjistrua sulmi ajror më i madh i luftës, me 805 dronë dhe 13 raketa të lëshuara brenda një nate. Në nivel global, AOAV raportoi 45,358 viktima civile nga dhuna me shpërthime në vitin 2025, krahasuar me 61,353 një vit më parë, një rënie prej 26%. Ulja lidhet kryesisht me armëpushimin e tetorit 2025 në Gaza Strip, më parë konflikti më vdekjeprurës për civilët. Sipas të dhënave, në Gaza u regjistruan 14,024 viktima civile në vitin 2025, 40% më pak se një vit më parë. Megjithatë, shifrat e publikuara nga Ministry of Health in Gaza tregojnë se 25,718 palestinezë u vranë dhe 62,854 u plagosën vetëm gjatë vitit 2025, duke sugjeruar se raportet në gjuhën angleze nënvlerësojnë përmasat reale të humbjeve.

Në fund të muajit të kaluar, ushtria e Izraeli deklaroi se e konsideron përgjithësisht të saktë numrin e viktimave të raportuara nga autoritetet e Gazës. Një zyrtar sigurie pranoi se rreth 70,000 palestinezë janë vrarë që nga tetori 2023, ndërsa bilanci i fundit i publikuar nga Ministria e Shëndetësisë e Gazës flet për 72,061 të vdekur dhe 171,715 të plagosur. Sipas AOAV, Rusia dhe Izraeli përbënin më shumë se dy të tretat e viktimave civile të regjistruara globalisht në vitin 2025. Izraeli u regjistrua si përgjegjës për 35% të të gjitha vdekjeve dhe lëndimeve, ndërsa Rusia për 32%. Pas tyre renditen konfliktet në Sudani me 5,438 viktima dhe në Mianmari me 3,178. “Në Ukrainë, Mianmar, Gaza dhe Sudan, mesazhi është i njëjtë: kur pandëshkueshmëria bëhet normë, krimet e luftës pushojnë së qeni përjashtime tronditëse dhe fillojnë të duken si metodë lufte”, u shpreh Overton.