Mahatma Gandi frymezim dhe paralajmerim
Jeta dhe vepra e Mahatma Gandit eshte kthyer ne mit. Popullariteti i tij eshte nje fenomen mbareboteror. Por Mahatma Gandi i luajtur ne menyre te perkryer nga Ben Kingsley ne filmin fitues i cmimit Oskar te Richard Attenborough nuk ishte gjithmone i madheruar hero i lavdishem i cili sot ende ndodhet ne te gjitha kartemonedhat indiane. Ai gjithashtu kishte anen e tij te erret. Para se gjithash ne vitet e rinise ai ka pasur probleme me vetveten dhe me gruan e tij Kasturben ne fillim te marteses sillej shpesh me zemerim dhe ne menyre arrogante. Zhvillimi i tij ne lider shiprteror dhe politik te pavaresise se Indise ishte nje proces. Kjo e beri ate me njerezor dhe interesant. Teorite e Gandit jane bindese ato jane pa kontadikta prandaj edhe sot moderne thote studiuesi amerikan i vepres se Gandit Michael Nagler.
Ai kishte guximin per te shkuar ne drejtimin e kundert te trendit e kohes. Ai arriti te rizbuloje nje urtesi te lene ne harrese per nje kohe te gjate dhe ate ta paketoje ne ate160 menyre qe ajo te mund te perdoret edhe ne kohet tona moderne. Kjo urtesi ishte e kuptueshme per te gjithe. Keshtu ai beri nje nga zbulimet me te medha ne historine e160 njerezimit. Me sakte se mosperdorimi i dhunes160 mund te praktikohet nga secili ne mbare boten si nje arme e cdo qenie njerezore dhe ate ne cdo situate.160
Doktrine me tre elemente
Doktrina e Gandit mbeshtetet ne tri shtylla. Keto jane mosperdorimi i dhunes ahimsa kembengulja per te verteten satyagraha dhe vetvendosja individuale dhe politike160 swaraj. Gandi e donte pajtimin dhe u mor per kete arsye gjeresisht me mesimet e Budes dhe profetit Muhamed. Ai ishte i mendimit se besimi i vertete i bashkon njerezit e besimeve te ndryshme
Gandi lindi me 2 Tetor te vitit 1869 ne Porbandar ne shtetin Gujarat ne Indi si Mohandas Gandhi Karamchand. Titullin Mahatma shpirt i madh ai nuk e degjonte me shume deshire.160 Ai ne fillim nuk ishte nje nxenes i mire dhe ishte shume i druajtur. Pas perfundimit te studimeve per drejtesine ne Londer dhe perpjekjeve te para te pasuksesshme qe te punoje si160 avokat ne Bombej ne vitin 1893 ai udhetoi per ne Afriken e Jugut. I diskriminuar edhe vet per shkak te ngjyres se lekures ai themeloi gazeten Indian Opinion e cila u kthye ne nje zedhenese te rreth 60 000 indianeve ne Afriken e Jugut.
Bildunterschrift Mahatma Gandhi dhe flamuri i Indise
Papritmas nga nje person i druajtur Gandi kthehet ne nje kundershtar te pakendshem jo vetem ne sallen e gjyqit por edhe ne politike. Ne vitin 1914 ai kthehet ne Indi ndersa ne vitin 1920 ai merr persiper udheheqjen e Partise se Kongresit. Ne vitin 1930 pason veprimi i tij spektakolar me nje marsh Gandi proteston kunder faktit se indianet as nuk prodhojne e as nuk guxojne te shesin kripe e megjithate tatoheshin ende nga britaniket. Ne vitin 1942 Gandi u burgos sepse kishte kerkuar pavaresine e menjehershme te Indise. Gjithsej ai kaloi tete vjet ne burg. Perkushtimi e tij vetemohues eshte i pashembullt deri ne ditet e sotme thote Ranjana Kumari sociologja nga Nju Delhi
Natyrisht qe ne epoken e kapitalizmit dhe globalizimit ku edhe India po behet gjithnje e me160 materialiste eshte e veshtire qe te respektohen dhe praktikohen vlerat themelore te Gandit. Kete mund ta arrijne pak njerez. Por nese kete do ta benin vetem nje per qind e njerezve ne Indi atehere kjo do te ndihmonte shume. Perndryshe ne do ta perkujtojme Gandin vetem ne 30 Janar diten kur vdiq dhe ne 2 Tetor ditelindjen e tij.
Ne vitin 1947 India britanike pavaresohet nga Britania e Madhe dhe ate vetem ne forme te dy shteteve te ndara ne Pakistanin me shumice myslimane dhe ne Indine me shumice160 hinduse. Perkunder angazhimit te panderprere te Gandit ai nuk arriti ti binde myslimanet hindusit dhe britaniket per themelimin e nje shteti te perbashket. Pas kesaj pasuan shpernguljet e grupeve fetare ne shtetet e reja. Nuk munguan as konfliktet e dhunshme. Per shkak se ai u premtoi myslimaneve te drejta te barabarta ne Indi ai me 30 janar te vitit 1948 u vra nga dora e Nathuram Godses nje hindusi fanatik. Per shumekend Gandi eshte ende nje ikone pothuajse nje shenjtor.160 Te tjeret i konsiderojne idete e tij si te parendesishme. E megjithate ai edhe mbi 60 vjet pas vdekjes se tij mbetet i paharruar si frymezim dhe paralajmerim njekohesisht.
Autor Priya Esselborn / Esat Ahmeti
Redaktoi160160 Auron Dodi