Megjithe pakesimin e vemendjes Evropa mbetet e rendesishme per SHBA
Joseph Nye eshte njeri nga mendimtaret me me ndikim ne fushen e Marredhenieve Nderkombetare. Aktualisht ai jep mesim si Distinguished Service Professor ne Universitetin e Harvardit ku me pare ai ishte dekan i Kennedy School. Nye konsiderohet si themelues i teorise se fuqise se bute dhe te mencur. Prej vitit 1994 deri me 1995 ai ishte sekretar shteti per Mbrojtjen nen presidentin Bill Clinton. Nye ka hartuar shume libra. Vepra e tij e fundit E ardhmja e pushtetit u botua ne fillim te vitit.
DW-World Gati dy vjet pas vizites se tij te pare ne Evrope si president ne maj te vitit 2009 presidenti Obama do te vizitoje Polonine Britanine e Madhe Irlanden dhe Francen. Si jane zhvilluar marredheniet transatlantike ne dy vitet e periudhes ne post te Obamas
Nye Per mendimin tim marredheniet kane mbetur te forta. Eshte e vertete qe SHBA po te shohesh se kush e perfiton vemendjen me te madhe jane shperqendruar fort nga Lindja e Afert dhe Azia. Por po te pyesesh se kush eshte me e afert me ne ne lidhje me miqesine investimet dhe interesat e thella atehere ajo qe mbetet eshte edhe me tej Evropa.
DW-World Ju jeni prej kohesh nje anetar i elites se politikes se jashtme te SHBA. Si veshtrohet tani Evropa ne Uashingtonin politik dhe si ka ndryshuar menyra e veshtrimit ndaj Evropes ne vitet e fundit
Nye Une besoj se Evropa merr me pak vemendje por ne disa aspekte kjo mund te jete edhe nje gje e mire ne nje situate te pergjithshme te pakenaqshme. Kutia e postes se Hillary Clintonit eshte plot me gjera qe kane te bejne me Lindjen e Afert. Por jo sepse neve na duket kaq e mrekullueshme Lindja e Afert por sepse atje ka probleme. Ne kete kuader para 10 ose madje5 vjetesh ka pasur me shume vemendje te elites se politikes se jashtme per Evropen. Tani ka me pak vemendje por kjo nuk do te thote se Evropa eshte me pak e rendesishme. Do te thote se Evropa eshte me pak urgjente.
DW-World Nje ankese e vazhdueshme e cdo qeverie te SHBA eshte qe ne politiken e jashtme Evropa nuk flet me nje ze dhe se prandaj nuk e shfrytezon peshen e saj politike pervec se ne interesat ekonomike. Nga pikepamja amerikane a ka ndryshuar gje ndryshimet ne sektorin e politikes se jashtme te BE apo Libia eshte deshmia e re se BE eshte nje gjigant ekonomik por nje xhuxh politik
Nye Per mendimin tim sherbimi i ri diplomatik i jashtem per Evropen vazhdon te jete i preokupuar me ngritjen e tij. Prandaj une nuk besoj se anetaret e qeverise se SHBA do te thonin se kane verejtur nje ndryshim te madh. Por une besoj se ata e cmojne qe Britania e Madhe dhe Franca dhe te tjere moren ne dore drejtimin ne lidhje me angazhimin ne Libi. Ndoshta nuk kishim te benim me nje angazhim zyrtar te BE por ishte nje angazhim i evropianeve. Dhe une besoj se kjo u vleresua shume.
DW-World Mbeshtetesit e miqesise atlantike ne SHBA dhe ne Evrope shprehin rregullisht keqardhjen qe marredheniet amerikano-evropiane nuk jane me kaq te ngushta dhe stabile sa perpara dhe qe te dy partneret e hedhin veshtrimin e tyre me teper drejt partneriteteve me Azine. A kane te drejte ata dhe a eshte ky nje rrezik per te ardhmen
Nye Po edhe jo. Ne librin tim te ri E ardhmja e pushtetit une paraqes se aktualisht ne bote po ndodhin dy ndryshime boshtesh. Njeri eshte ai i ekonomise nga Perendimi ne Lindje. Tjetri eshte nje ndryshim larg te gjitha qeverive ne Perendim ose Lindje drejt aktoreve te pavarur nga qeverite. Si pjese e ndryshimit te pare levizjes nga Perendimi ne Lindje eshte e natyrshme per evropianet dhe amerikanet qe tu kushtojne me teper vemendje tregjeve aziatike. Por ne ndryshimin e dyte i cili ka te beje me aksionet transatlantike- pra gjithcka prej rrugeve financiare tek terrorizmi dhe deri tek ndryshimi i klimes- SHBA dhe Evropa duhet te bashkepunojne. Eshte gjithashtu e rendesishme qe te terhiqet vemendja ne faktin qe nese Evropa vepron e bashkuar sic ben per shembull ne fushen ekonomike ekonomia e Evropes eshte me e madhe se ajo e SHBA dhe natyrisht edhe Kines.
Autor Michael Knigge/ aud
Redaktoi Eliana Xhani