Mire nderkombetare. Po si

Nje leter e mberritur pak kohe me pare ne Ministrine e Kultures nga nje gazetar gjerman i pranishem ne festivalin nderkombetar te teatrit ne Butrint pak a shume shprehte entuziazmin per nje vend te kombinuar mes historise dhe teatrit. Ai eshte Christian Bauer qe e shihje ne Butrint te ngarkuar me nje aparat ne dore dhe plot kuriozitet ngulej ne guret e stermedhenj te teatrit. Bashke me kolegun e tij Dieter Topp president i Forumit te Kultures Evropiane me qender ne Keln Gjermani komunikimi me artiste te ardhur nga vende te ndryshme te Evropes diku ne nje vend te ngjeshur sa ceshte Butrinti izoluar nga Joni dhe nekropoli pa dyshim qe fjale per fjale kritika e tyre do te mberthehej se festivali eshte nje program edukues teatri

Nje leter e mberritur pak kohe me pare ne Ministrine e Kultures nga nje gazetar gjerman i pranishem ne festivalin nderkombetar te teatrit ne Butrint pak a shume shprehte entuziazmin per nje vend te kombinuar mes historise dhe teatrit.

Ai eshte Christian Bauer qe e shihje ne Butrint te ngarkuar me nje aparat ne dore dhe plot kuriozitet ngulej ne guret e stermedhenj te teatrit.

Bashke me kolegun e tij Dieter Topp president i Forumit te Kultures Evropiane me qender ne Keln Gjermani komunikimi me artiste te ardhur nga vende te ndryshme te Evropes diku ne nje vend te ngjeshur sa ceshte Butrinti izoluar nga Joni dhe nekropoli pa dyshim qe fjale per fjale kritika e tyre do te mberthehej se festivali eshte nje program edukues teatri. Ne Festivalin e Butrintit qe organizohet cdo fund korriku kritike e gazetare te huaj lidhen ne nje fije te holle per tu pare.

Jane disa site qe ideatori i ketij festivali Alfred Bualoti na leshon mbi tavoline si deshmi te nje mburrjeje jo te kote. Ne te njejten kohe me festivalin kur mediat ne Shqiperi rivalizojne eksperimentet e regjisoreve qe jane te ftuar ne paraqitje - pa pretenduar se jemi kerthiza e botes por shihet mire teater - jane disa media te huaja qe leshojne informacionin per kete veprimtari.

Arsyeja e tyre ne nje komunikim me te ngushte eshte nje lidhje jo vetem fizike me teatrot nderkombetare qe vijne ne Butrint. Perhapja e lajmit pa gjykimin i madh apo jo kush e di se cfare la lavderimin apo sharjen komprometuese deri ne shperfillje ne mediat e huaja per Butrintit flitet nje festival nderkombetar dhe ne raste jo te pakta permendet salla e famshme prej nga vjen teatri. Nje rast per te hyre ne gjurme te antikitetit ne evoluimin e teatrit muzikor ne rikthim per te gjetur castin me te bukur te vdekjes prej pese shekujsh nga cla Shekspiri per te kuptuar artiste per te kuptuar skenen antike si ajo e Butrintit - pikerisht mu ne nje vend qe si dihej emri.

Nga Ministria e Kultures pothuaj te gjitha projektet qe aprovohen kane marken nderkombetare. Asnjehere nuk eshte kerkuar pse nderkombetare. Nese pritshmeria eshte se jane te miksuar shqiptare e te huaj kjo eshte arsyeja me e paket pse hidhen para dhe birren aktivitetet rruges ku as media ne vend sarrin te njoftoje cfare po ndodh. Edhe tendenca per te kerkuar ndonjehere dosjen e shtypit nga keto veprimtari do te dekonspironte qellimin e projektit njohjen nderkombetare.

Ketu qendron thembra e Akilit ajo qe ende nuk po zbulohet pse aq shume veprimtari ketu marrin nenshtetesine nderkombetare dhe izolohen te cilat as mediat lokale nuk i mbulojne jo me te shkojne ne ato kombetare e nderkombetare. Kolonia e artisteve te huaj qe hyne e dalin nga Shqiperia jo ne pak rasten jane shfrytezuar si shifra turistesh. Dhe jo ne pak raste mediat shqiptare ngadhenjejne ne prezantime te artisteve te huaj duke mjaftuar me search nje obligim mediatik se si njihet ndryshe bota pertej nesh kultures sone. Ashtu sic jane raste te rralla kur Shqiperia listohet ne te rejat nderkombetare ne raste fatkeqesish se shumti apo konotacioni politik po aq te rralla vijne dhe listimi per ngjarje te tilla te fundit si ne turizem apo kultures. Nese e para eshte pune kryekeput politike nje strategji kombetare kjo e fundit mbetet pra kultura mbetet ceshtje tregu e panjohur. Ende deri me sot strategjia politike per kulturen nuk ka prodhuar nje event nderkombetar qe te gjeje hapesire mediatike jashte vendit. Rreth nesh ka plot ne Maqedoni festivali i Ohrit me ne veri festivali i Sarajaves ndersa kujtojme keto dhe perdoren shpesh si simbole markash shteterore per vendet qe i prodhojne ne Shqiperi i vetmi aktivitet qe shtrin permasen tej nje rrjeti mediatik mbarekombetar eshte Festivali Nderkombetar i Teatrove ne Butrint. Media franceze nga Beogradi me vite greke Kroacia etj. dhe se fundi deshmia e nje letre ne Ministrine e Kultures prej dy gazetareve gjermane mund te merret si perpjekje per ta care ferrin e izolimit bashke me permbysjen e konceptit nderkombetar Bualoti na tregon disa media site te huaja qe i mbeshtjell ne dosjen e shtypit se bashku me ato shqiptare si nje realizim nderkombetar per njohje pas dhjete vitesh nga organizimi i festivalit te Butrintit. Vjen ky lajm ne fakt ne dite jo te mira per kete festival qe gjykohet se merr nje buxhet te majme nga ministria por ne fakt nuk ka kenaqur ne keto vite ambicien e organizatoreve ta bejne marke te palekundshme ne prioritete qeveritare. Ne fakt Bualoti eshte nder te vetmit nga organizatoret e ketyre lloj projekteve qe e shikon median si nje realitet mendesie per njohje te domosdoshme. Ndersa ka mjaft te tjera veprimtari qe flene ne shtratin e provincave apo qofte dhe ne kryeqytet qe mbyllen ne salla te zymta. Ndersa parate jane xhiroja me e shpejte. Prandaj hedhja ne anen tjeter te njohjes si nderkombetare jo vetem per faktin e thirrjes ketu te disa vendeve po si investohet ne harten prezantuese jashte ketij territori vlen si deshmi reciproke edhe ne marredhenie kulturore. Ne te kundert Bualoti nuk do te kishte arsye te mbronte me aq fanatizem - nje prej aktiviteteve me te sulmuara ne keto vite deri gati ne deshtim. Nuk eshte qellimi final se ciles parti i ka takuar festivali as ne logjiken absurde se nje ligj arti vlen vetem per te Ka mjaft projekte kulturore ketu qe dalin nga ministria me 70 te miratimit te buxhetit total qe rrojne e vegjetojne qe kane njohje dhe jetojne te izoluara me marken nderkombetare. Por asnje prej tyre nuk e ka shqyrtuar kete marke deri tani as ne nivel politik qe ti sherbeje nje strategjie prioritare kultures kombetare dhe as ne nivel gjeostrategjik per te kaluar kufijte jashte nje hapesire mediatike kombetare. Dosja e shtypit tanime kuptohet si levizje e njohje dhe me pak zhurme risku a debate te zakonshme mes shqiptareve si nje festival partie artist i partise apo projekt partie