N Rusi mbetet vetm n letr liria e shtypit dhe t drejtat e njeriut

N Evrop thuajse t gjith jan t nj mendjeje se Vladimir Putini sht gjithka tjetr, por jo nj "demokrat i pastr" sikurse e quajti at n vitin 2004 ish-kancelari gjerman Gerhard Shrder. Putini konsiderohet si nj sundimtar autokrat, i cili kufizon lirin e shtypit dhe pengon zhvillimin e shoqris civile n Rusi. "Madje edhe n kohn e sundimit t Jelsinit n kanalin e par televiziv ka pasur nj program t opozits. Sot ky sht shfarosur krejtsisht. E gjitha kjo fillon me Putinin dhe mbaron me Shirinovskin. M falni pr kt shprehje por e gjith kjo sjellje e putinistve dhe e shirinistve rrjedh si balt nga t gjitha t arat, jo vetm t dums por edhe t Kremlinit."T prjetosh t tilla deklarata pr mediet e lira pikrisht prej shefit t Partis Komuniste t Rusis, Sjoganovit ka dika. Dhe madje t shoqruara prej nacionalbolshevistve nga njra an dhe neoliberalve nga ana tjetr. Me sa duket q n Rusi ka vrtet probleme me lirin e mediave.Ashtu sht, thot prof. Zagorski, pran Universitetit t Mosks, i cili n kt mes sheh nj parim t dshiruar politikisht."N rast se ktu ne vm re deficite athere sht e qart se ndarja e pushteteve sht eliminuar krejtsisht. Parlamenti sht praktikisht nj lodr n duart e Kremlinit. Mediat jan t kontrrolluara n nj mas t gjr. Ata q mund t ushtronin presion ndaj qeveris, qofshin oligark t ekonomis apo aktor rajonal i kan detyruar t largohen nga jeta politike. Kjo do t thot se prqndrimi i pushtetit n Kremlin sht shtuar."Rusia renditet n vendin e 138-t t indeksit t shtypit t organizats "Reportert pa kufij". Shpesh, sidomos n provinc, gazetat apo mediat e tjera detyrohen t mbyllen pr shkak se u ndrpritet furnizimi me rrym elektrike apo me gaz, ose sepse redaktorve u krkohet t paguajn taksa absurde dhe marramendse.Gjykatat t cilat nuk punojn sipas standardeve perendimore i shpallin npr procese t rndsishme vendimet sipas regjis s Kremlinit. Sidomos n zonat larg Mosks, mediat jan n nj gjendje t mjerueshme. Fondacioni Glasnost, i cili vzhgon fushn e botimeve dhe lirin e mediave dhe t botuesve n Rusi, ka rregjistruar vetm n vitin 2005 1.322 raste problematike. 47 gazetar jan arrestuar, 23 her jan mbyllur redaksi gazetash, ndaj 43 redaktorve jan hapur procese gjyqsore, ka pasur 63 raste sulmesh ndaj gazetarve dhe shtat raste gazetarsh q jan vrar.Kremlini i ka mediet elektrike nn nj kontrroll perfekt. T gjitha stacionet televizive dhe thuajse t gjitha radiot jan ose n duart e shtetit ose t koncernit shtetror Gazprom.Pamja q ndeshim ne media reflektohet edhe n sfern e t drejtave t njeriut. Drejtsia nuk sht e pavarur, policia dhe organet e tjera shtetrore veprojn n mnyr arbitrare jasht do kontrrolli t pavarur. Shum prej npunsve jan t korruptuar. Ka raste q rekrutt i rrahin n ushtri deri pr vdekje. eenia sht fshir nga lista e temave ndrkombtare, madje as q dihet nse do t prmendet n takimin e G8-s n St. Peterburg.Historiania Irina Sherbakova, nga OJQ-ja "Memorial" shprehet me keqardhje q perndimi sht rikthyer n politikn e dikurshme t mosprzierjes:"Kjo sht nj problematik e vshtir dhe nj qndrim oportun i perdnimit, sepse dobsia e demokracis nuk sht vetm nj smundje ruse. Por ajo q ne e ndjejm t gjith sht kriza e mendimit demokrato-liberal."N Rusi ka hyr n fuqi nj ligj i ri pr OJQ-t, q i detyron t gjitha ato q ekzistojn q t regjistrohen rishtazi. Me siguri q shum prej tyre nuk do t arrijn q t'i plotsojn kriteret e reja.