Nga falja e borxheve preken pensionet
Ne sfondin e kundershtimeve te medha qe shkaktoi vendimi i kryeministrit grek Papandreu per mbajtjen e plebishitit per konventen e re te kreditimit te vendosur ne samitin e 26 tetorit rritet edhe pasiguria ne lidhje me fatin e arkave te siguracionit social. Ndryshe nga samiti i 21 korrikut qe perjashtonte siguracionin social nga qethja e borxhit ai i Brukselit vendosi qe te ulen ne karrige edhe arkat e siguracionit social grek te cilat edhe me pare ishin problematike.
Pasojat nuk jane aspak te paperfillshme
Ne pamje te pare humbasin pervit rreth 400 milione euro nga dividentet plus 12 miliarde qe eshte qethja e depozitave te investuara ne obligacione direkt nga arkat e siguracionit social ose nepermjet Bankes se Greqise i thote DW eksperti i ceshtjeve te siguracionit social Kristos Megas. Arkat me vendim te keshillave te tyre drejtuese kane investuar 8 miliarde euro ne obligacione pjesen tjeter 16 miliarde euro i ka investuar Banka e Greqise me iniciativen e vet. Arkat kane te drejte te kerkojne kesh parate e tyre nga Banka qe eshte ruajtes dhe jo menaxhues i prones se tyre thote nga ana e tij eksperti tjeter Jorgos Romanias duke fajesuar qeverine per dizinformim ne lidhje me demet ne siguracionin social.
Sipas te dhenave humbjen me te madhe do ta kete Arka e te Punesuarve te Pavarur marrin pjese mjeket avokatet dhe inxhinjeret e ndjekur nga arka e rrogetareve te Institutit te Siguracionit Social IKA me obligacione respektivisht 5.5 dhe 2.2 miliarde euro. Kokecarje e madhe per arkat e siguracionit jane nderkohe edhe aksionet prej 2.5 miliarde eurosh qe kane ne dore bankat dhe te cilat pritet te reduktohen si rrjedhoje e qethjes qe do ti nenshtrohen edhe ato. Bildunterschrift Pensioniste
Ombrelle qeveritare per humbjet e siguracionit social
Per qeverine nuk ekziston asnje rrezik si per arkat e siguracionit social ashtu edhe per pensionet. Kemi marre vendim qe te mbeshtesim me cdo kusht arkat duke kompesuar cdo humbje nga qethja e obligacioneve thote ministri i Punesimit Jorgos Kutrumanis per te shtuar se per vitin 2011 nga buxheti i shtetit jane akorduar 1.1 miliarde euro per mbulimin e nevojave te arkes se siguracionit social IKA dhe te arkave te tjera problematike per pensionet por edhe sherbimin shendetesor. Ministri sqaron se me qethjen e borxhit prej 100 miliarde eurosh do te kursehen 4.5 miliarde euro nga kamatat nje pjese e te cilave mund te shkoje per nevojat e arkave te siguracionit social. Tek e fundit sic sqaron vetem nje pjese e vogel 2-3 nga obligacionet shkon per mbulimin e shpenzimeve te arkave. Kutr 3.10 Na duhen 40 miliarde euro dhe ne cdo 100 euro qe paguajme 57 jane kontribucionet 40.5 jane subvencione nga shteti dhe vetem 2.5 nga prona e arkave te siguracionit qe edhe po te mos ekzistonte do te krijonte vetem nje deficit te vogel sipas ministrit grek. Nderkohe vazhdon lufta me korrupsionin dhe abuzimet ne fushen e ilaceve dhe te pensioneve fiktive duke kursyer miliona euro.
Ndihme vetem me miratimin e troikes
Ndihma nderkohe e shtetit ndaj arkave problematike te siguracionit social si obligim kushtetues sipas ekspertit Kristos Megas nuk eshte absolute. Ne Greqi ne keto momente buxheti i shtetit eshte nen mbikqyrjen e troikes. Kjo do te thote thjesht se shteti nuk mund te shtoje shpenzimet duke rritur deficitin pa aprovimin e kreditoreve tane. Te shenojme se per 15 vitet e ardhshme parashikohet te akordohen per pensionet 600 miliarde euro nga te cilat vetem 240 nga buxheti i shtetit. Bildunterschrift Revista gjermane Focus Online
Qethja nuk u ben... mire edhe pensioneve
Nuk ka dyshim se qethje do te thote me pak para ne arkat e siguracionit social. eshtja shtrohet nese kjo do te thote dhe me pak para per pensionistet kur per kuoten e pensioneve mbi 1.200 euro nga 1 tetori eshte bere nje tjeter shkurtim prej 20. Do te vazhdoje i njejti avaz i thote DW pensionisti Sotiris Janakas qe me pare shijoi dy shkurtime te tjera 400 dhe 60 euro. Frika ka sigurisht bazen e saj dhe nuk buron nga mania qeveritare per te pasur vazhdimisht pensionistet ne shtratin e Prokrustit. Rreziku i reduktimit te metejshem te pensioneve eshte real por jo detyrimisht per shkak te qethjes se borxhit. Reduktimi i kontribucioneve sociale per shkak te papunesise dhe recesionit ne rritje por edhe uljes se pagave u privon arkave te siguracionit social mbi 6 miliarde euro ne vit ne krahasim me vitin 2009. Kjo humbje eshte e pakompesueshme thekson Kristos Megas per te cilin eshte e sigurt se deri ne vitin 2015 pensionistet do te perballen me nje shkurtim tjeter te pensioneve te tyre. Shkaku sipas tij nuk do te jete qethja e borxhit por problemi i madh i recesionit dhe i papunesise alarmane. Problemi numer nje i ekonomise dhe shoqerise greke qe tani me referendumin e shpallur do te vihet dhe para dilemes ti thote po ose jo dhe pensionit ne euro qofte edhe te cunguar.
Autor Niko Anagnosti
Redaktoi Aida Cama