Nobelistja Doris Lessing, tashm n gjuhn shqipe
Skanderbeg books do t botoj ekskluzivisht shkrimtaren britanike Doris Lessing, fituese e mimit Nobel 2007 n Letrsi.
Doris Lessing
mimi Nobel n Letrsi 2007
PR DORIS LESSIN, PR PRVOJN EPIKE FEMRORE, E CILA ME SKEPTICIZM, PASION DHE FUQI PRFYTYRUESE, IA KA NNSHTRUAR KT QYTETRIM T NDAR SHQYRTIMIT..
Akademia Suedeze pr mimin Nobel n Letrsi 2007
Pak dit m par juria e mimit Nobel ka shpallur fituesen e vitin 2007 n Letrsi. Ky mim shkon pr shkrimtaren britanike Doris Lessing, vepra e s cils n shqip do t botohet ekskluzivisht nga Skanderbeg books. Menjher pas shpalljes s mimit Nobel dhe krkess pr botimin n shqip t veprave t fitueses s tij, prfaqsuesit e t drejtave t prbotshme t Doris Lessing, ia besuan prfaqsimin e saj n gjuhn shqipe Skanderbeg book. Lessing sht n radhn e autorve shum t rndsishm q Skanderbeg book publikon pr lexuesin shqiptar, nobelist dhe jonobelist. Skanderbeg books ka t drejtat ekskluzive edhe t nobelistve t tjer t fundit si: J.M. Coetzee (Nobel 2003), Elfriede Jelinek (Nobel 2004), Orhan Pamuk (Nobel 2006).
Veprat e para t Doris Lessing q do ti prezantohen lexuesit shqiptar n fillimin e vitit t ardhshm, pr tu ndjekur nga t tjera m pas, jan:
Vera para errsirs (The Summer Before the Dark), roman Fmija i pest (The Fifth Child), roman Dashuri srish (Love, again), roman
Biografi e zgjeruar e Doris Lessing
Doris Lessing lindi m 22 tetor 1919 n Kermanshah t Persis (Irani i sotm) si Doris May Taylor. I ati, Alfred Cook Taylor, ish-kapiten i ushtris britanike gjat Lufts s Par Botrore, ishte nj npuns banke. E ma, Emily Maude Taylor, ishte infermiere. M 1925 familja e saj shkoi n Rhodezin Jugore (Zimbabve e sotme) me shpresn e nj jete m t mir. Lessing e prshkruan fmijrin e saj n ferm n pjesn e par t autobiogtrafis s saj me titull N lkurn time (Under My Skin), botuar n vitin 1994. Shtatvjeare, edukimi I saj nisi fillimisht n nj shkoll manastiri dhe m pas n nj shkoll vajzash n Salisbury. N moshn katmbdhjet vjeare ajo i dha fund vet shkollimit. Pr disa vite punoi si nj dado e re, telefoniste, sekretare, stenografe dhe gazetare dhe botoi shum tregime t shkurtra. M 1939 u martua me Frank Charles Wisdom, me t cilin pati dy fmij, John dhe Jean. Me t u divorcua n vititn 1943, pr tu martuar pas dy vjetsh me Gottfried Lessing, nj emigrant gjermano-hebre, t cilin e pati njohur n takimet e grupeve marksiste, q merreshin m s shumti me shtjen e racave. Me t ajo pati nj djal. Lessing u b antare e Partis s Puns s Rhodezis Jugore. Kur ifti u divorcua n vitin 1949, ajo mori djalin, Peterin, dhe shkoi n Londr ku u sistemua shpejt dhe u njoh si shkrimtare. Mes viteve 1952 dhe 1956 ajo ishte antare e Partis Komuniste Britanike dhe mjaft aktive n lvizjen kundr armve brthamnore. Pr shkak t kritikave t saj kundr politiks s regjimit afrikano-jugor, asaj iu ndalua t hynte atje prej vitit 1956 deri n vititn 1995. N E qeshura afrikane: Katr vizita n Zimbabve (African Laughter: Four Visits to Zimbabwe), botuar n vitin 1992, ajo prshkruan kthimin pas n vitin 1982 n vendin ku ishte rritur. Doris Lessing jeton tani n
e n Londr n mosh t thyer, pa e ndrprer asnjher krijimtarin e saj. Lessing sht nga ato autore q ka eksperimentuar shum n rrfim. Me prvojat e saj shkrimore dhe autentike, Lessing futet n radhn e grave q kan lvizuar ujra n botn e sotme, veanrisht t marrdhnieve mes gjinive.
Njohja e par si romanciere e Doris Lessing ka qen n vititn 1950 me veprn Bari kndon (The Grass is Singing) ku prshkruan marrdhniet mes gruas s nj fermeri t bardh dhe shrbyeses s saj me ngjyr. Libri sht tragjik, i bazuar n dashuri-urrejtjen dhe studimin e konfliktit t pakalueshm racor.
Edhe seria gjysmautobiografike Fmijt e dhuns (Children of Violence), e quajtur rndom Martha Quest, prej personazhit kryesor, sht vendosur n Afrik. Seria prfshin librat Martha Quest (1952), Martes e prkryer (A Proper Marriage) 1954, Nj dallg nga stuhia (A Ripple from the Storm) 1958, Vendmbyllur (Landlocked) 1965 dhe Qyteti katrdyersh (The Four-Gated City) 1969.
Libri i art i shnimeve (The Golden Notebook) i botuar n vitin 1962 ishte me t vrtet romani q e bri at t prbotshme. Lvizja feministe e pa kt libr si vepr modeli dhe libr dore pr gjykimin e marrdhnieve burr-grua t shekullit XX dhe Anna Wulfin, personazhi kryesor t tij, si shprehje e gjykimeve substanciale femrore.
N veprat e botuara n vitet 70, prfshir ktu edhe Udhzime pr nj zbritje n ferr (Briefing for a Descent into Hell), botuar n 1971, ajo e prkufizon at si nj periudh t fantazis s hapsirs-intime, nj prpjekje n shpirtin e Romanticizmit, pr t zgjeruar dijet njerzore, pr t prfshir n t caqe prtej kontrollit t arsyes dhe egos.
N serin e romeneve Canopus n Argo: Arkiva (Canopus in Argos: Archives) botuar n pes volume n vitet 1979-1985, Lessing shtrihet n zhanrin shkencor t rrfimit, duke u thelluar n zhvillimet e lufts posatomike t qenies njerzore, duke zhvilluar m tej idet e saj mbi kolonializmin, shkatrrimin ekologjik dhe kundrshtit e pricipeve burr-grua, veanrisht t inspirimit t saj nga ndikimi i Sufizmit, me t cilin ndeshi n vitet 1960-t.
Ajo i rikthehet rrfimit ralist me veprn Terroristi i mir (The Good Terrorist), t botuar n vitin 1985, duke dhn nj peizazh satirik t nevojs s t majts bashkkohore pr nj kontroll dhe keqorientimi, martirizimi dhe nshtrimi i grave protagoniste.
Veprat autobiografike Nn lkurn time (Under My Skin), botuar n vititn 1994 dhe Ecje n hije (Wakling in the Shade), botuar n vitin 1997 prbjn nj maj t re n krijimtarin e saj. Lessing nuk prshkruan vetm jetn e saj, por t gjith epokn: Anglin n ditt e fundit t mbretrtis, pr t vazhduar pastaj me romanin ndrra m e ml (The Sweetest Dream), i botuar n vititn 2001.
Vepra t tjera t rndsishme t saj jan: Vera para errsirs (The summer Before the dark, botuar n vitin 1973, ku lexuesi ndeshet m s pari me motivin e lirimit: nj grua m n fund e gatshme t prmbush prirjet dhe dshirta e saj seksuale. Pas leximit t par, filigrama e romanit t vrtet, merr form: nj analiz e pamshirshme e shkatrrimit t vlerave njerzore n Mesjet.
Fmija i pest (The Fifth Child), botuar n vititn 1988 sht nj thriller psikologjik i realizuar mjeshtrisht, ku nj sulm i dnuar fmror kundr jets familjare sht mshiruar n nj voglush monstruoz.
N librat e saj t viteve t fundit si: Mara and Dann (1999), The Story of General Dann and maras Daughter, Griot and the Snow Dog (2005), ajo jep idet e saj mbi katastrofn globale, duke e shtyr njeriun t kthehet te jeta primitive. Pr shkak t ksaj thirrje, kto libra jan kthyer n libra t nj apeli t veant t zrit t saj si autore.
mime letrare t Doris Lessing:
Somerset Maughham Award, 1954
Prix Mdicist tranger, 1976
Osterreichischer Staatspreis fur Europaische Literatur, 1981
Shakespeare-Preis der Alfred Toepler Stiftung F.V.S, Hamburg, 1982
W.H. Smith Literary Award, 1986
Palermo Prize, 1987
Premio Internazionale Mondello, 1987
Premio Grinzane Cavour, 1989
james Tait Black Memorial Book Prize, 1995
Los Angeles Times Book Prize, 1995
Premio International Catalunya, 1999
david Cohen British Literary Prize, 2001
Companion of Honour from the Royaql Society of Literature, 2001
Premio Principale de Asturia, 2001, S.T. Dupont Golden PEN Award, 2002
Doris Lessing
mimi Nobel n Letrsi 2007
PR DORIS LESSIN, PR PRVOJN EPIKE FEMRORE, E CILA ME SKEPTICIZM, PASION DHE FUQI PRFYTYRUESE, IA KA NNSHTRUAR KT QYTETRIM T NDAR SHQYRTIMIT..
Akademia Suedeze pr mimin Nobel n Letrsi 2007
Pak dit m par juria e mimit Nobel ka shpallur fituesen e vitin 2007 n Letrsi. Ky mim shkon pr shkrimtaren britanike Doris Lessing, vepra e s cils n shqip do t botohet ekskluzivisht nga Skanderbeg books. Menjher pas shpalljes s mimit Nobel dhe krkess pr botimin n shqip t veprave t fitueses s tij, prfaqsuesit e t drejtave t prbotshme t Doris Lessing, ia besuan prfaqsimin e saj n gjuhn shqipe Skanderbeg book. Lessing sht n radhn e autorve shum t rndsishm q Skanderbeg book publikon pr lexuesin shqiptar, nobelist dhe jonobelist. Skanderbeg books ka t drejtat ekskluzive edhe t nobelistve t tjer t fundit si: J.M. Coetzee (Nobel 2003), Elfriede Jelinek (Nobel 2004), Orhan Pamuk (Nobel 2006).
Veprat e para t Doris Lessing q do ti prezantohen lexuesit shqiptar n fillimin e vitit t ardhshm, pr tu ndjekur nga t tjera m pas, jan:
Vera para errsirs (The Summer Before the Dark), roman Fmija i pest (The Fifth Child), roman Dashuri srish (Love, again), roman
Biografi e zgjeruar e Doris Lessing
Doris Lessing lindi m 22 tetor 1919 n Kermanshah t Persis (Irani i sotm) si Doris May Taylor. I ati, Alfred Cook Taylor, ish-kapiten i ushtris britanike gjat Lufts s Par Botrore, ishte nj npuns banke. E ma, Emily Maude Taylor, ishte infermiere. M 1925 familja e saj shkoi n Rhodezin Jugore (Zimbabve e sotme) me shpresn e nj jete m t mir. Lessing e prshkruan fmijrin e saj n ferm n pjesn e par t autobiogtrafis s saj me titull N lkurn time (Under My Skin), botuar n vitin 1994. Shtatvjeare, edukimi I saj nisi fillimisht n nj shkoll manastiri dhe m pas n nj shkoll vajzash n Salisbury. N moshn katmbdhjet vjeare ajo i dha fund vet shkollimit. Pr disa vite punoi si nj dado e re, telefoniste, sekretare, stenografe dhe gazetare dhe botoi shum tregime t shkurtra. M 1939 u martua me Frank Charles Wisdom, me t cilin pati dy fmij, John dhe Jean. Me t u divorcua n vititn 1943, pr tu martuar pas dy vjetsh me Gottfried Lessing, nj emigrant gjermano-hebre, t cilin e pati njohur n takimet e grupeve marksiste, q merreshin m s shumti me shtjen e racave. Me t ajo pati nj djal. Lessing u b antare e Partis s Puns s Rhodezis Jugore. Kur ifti u divorcua n vitin 1949, ajo mori djalin, Peterin, dhe shkoi n Londr ku u sistemua shpejt dhe u njoh si shkrimtare. Mes viteve 1952 dhe 1956 ajo ishte antare e Partis Komuniste Britanike dhe mjaft aktive n lvizjen kundr armve brthamnore. Pr shkak t kritikave t saj kundr politiks s regjimit afrikano-jugor, asaj iu ndalua t hynte atje prej vitit 1956 deri n vititn 1995. N E qeshura afrikane: Katr vizita n Zimbabve (African Laughter: Four Visits to Zimbabwe), botuar n vitin 1992, ajo prshkruan kthimin pas n vitin 1982 n vendin ku ishte rritur. Doris Lessing jeton tani n
e n Londr n mosh t thyer, pa e ndrprer asnjher krijimtarin e saj. Lessing sht nga ato autore q ka eksperimentuar shum n rrfim. Me prvojat e saj shkrimore dhe autentike, Lessing futet n radhn e grave q kan lvizuar ujra n botn e sotme, veanrisht t marrdhnieve mes gjinive.
Njohja e par si romanciere e Doris Lessing ka qen n vititn 1950 me veprn Bari kndon (The Grass is Singing) ku prshkruan marrdhniet mes gruas s nj fermeri t bardh dhe shrbyeses s saj me ngjyr. Libri sht tragjik, i bazuar n dashuri-urrejtjen dhe studimin e konfliktit t pakalueshm racor.
Edhe seria gjysmautobiografike Fmijt e dhuns (Children of Violence), e quajtur rndom Martha Quest, prej personazhit kryesor, sht vendosur n Afrik. Seria prfshin librat Martha Quest (1952), Martes e prkryer (A Proper Marriage) 1954, Nj dallg nga stuhia (A Ripple from the Storm) 1958, Vendmbyllur (Landlocked) 1965 dhe Qyteti katrdyersh (The Four-Gated City) 1969.
Libri i art i shnimeve (The Golden Notebook) i botuar n vitin 1962 ishte me t vrtet romani q e bri at t prbotshme. Lvizja feministe e pa kt libr si vepr modeli dhe libr dore pr gjykimin e marrdhnieve burr-grua t shekullit XX dhe Anna Wulfin, personazhi kryesor t tij, si shprehje e gjykimeve substanciale femrore.
N veprat e botuara n vitet 70, prfshir ktu edhe Udhzime pr nj zbritje n ferr (Briefing for a Descent into Hell), botuar n 1971, ajo e prkufizon at si nj periudh t fantazis s hapsirs-intime, nj prpjekje n shpirtin e Romanticizmit, pr t zgjeruar dijet njerzore, pr t prfshir n t caqe prtej kontrollit t arsyes dhe egos.
N serin e romeneve Canopus n Argo: Arkiva (Canopus in Argos: Archives) botuar n pes volume n vitet 1979-1985, Lessing shtrihet n zhanrin shkencor t rrfimit, duke u thelluar n zhvillimet e lufts posatomike t qenies njerzore, duke zhvilluar m tej idet e saj mbi kolonializmin, shkatrrimin ekologjik dhe kundrshtit e pricipeve burr-grua, veanrisht t inspirimit t saj nga ndikimi i Sufizmit, me t cilin ndeshi n vitet 1960-t.
Ajo i rikthehet rrfimit ralist me veprn Terroristi i mir (The Good Terrorist), t botuar n vitin 1985, duke dhn nj peizazh satirik t nevojs s t majts bashkkohore pr nj kontroll dhe keqorientimi, martirizimi dhe nshtrimi i grave protagoniste.
Veprat autobiografike Nn lkurn time (Under My Skin), botuar n vititn 1994 dhe Ecje n hije (Wakling in the Shade), botuar n vitin 1997 prbjn nj maj t re n krijimtarin e saj. Lessing nuk prshkruan vetm jetn e saj, por t gjith epokn: Anglin n ditt e fundit t mbretrtis, pr t vazhduar pastaj me romanin ndrra m e ml (The Sweetest Dream), i botuar n vititn 2001.
Vepra t tjera t rndsishme t saj jan: Vera para errsirs (The summer Before the dark, botuar n vitin 1973, ku lexuesi ndeshet m s pari me motivin e lirimit: nj grua m n fund e gatshme t prmbush prirjet dhe dshirta e saj seksuale. Pas leximit t par, filigrama e romanit t vrtet, merr form: nj analiz e pamshirshme e shkatrrimit t vlerave njerzore n Mesjet.
Fmija i pest (The Fifth Child), botuar n vititn 1988 sht nj thriller psikologjik i realizuar mjeshtrisht, ku nj sulm i dnuar fmror kundr jets familjare sht mshiruar n nj voglush monstruoz.
N librat e saj t viteve t fundit si: Mara and Dann (1999), The Story of General Dann and maras Daughter, Griot and the Snow Dog (2005), ajo jep idet e saj mbi katastrofn globale, duke e shtyr njeriun t kthehet te jeta primitive. Pr shkak t ksaj thirrje, kto libra jan kthyer n libra t nj apeli t veant t zrit t saj si autore.
mime letrare t Doris Lessing:
Somerset Maughham Award, 1954
Prix Mdicist tranger, 1976
Osterreichischer Staatspreis fur Europaische Literatur, 1981
Shakespeare-Preis der Alfred Toepler Stiftung F.V.S, Hamburg, 1982
W.H. Smith Literary Award, 1986
Palermo Prize, 1987
Premio Internazionale Mondello, 1987
Premio Grinzane Cavour, 1989
james Tait Black Memorial Book Prize, 1995
Los Angeles Times Book Prize, 1995
Premio International Catalunya, 1999
david Cohen British Literary Prize, 2001
Companion of Honour from the Royaql Society of Literature, 2001
Premio Principale de Asturia, 2001, S.T. Dupont Golden PEN Award, 2002