A mund ta humbas Amerika Turqin?
sht nj periudh, e cila n ambientet zyrtare t Shteteve t Bashkuara t Ameriks dhe n institucionet studimore t saj sht shtruar pr prgjigje pyetja: A po e humbasim Turqin si nj mike dhe aleate historike? N fakt, ky diskutim ka filluar q mbas vendimit t Kuvendit t Madh t Turqis t dats 03 mars 2003,vendim i cili nuk i dha leje SHBA-s pr kalimin e trupave ushtarake nprmjet territorit t Turqis pr t sulmuar Irakun. Pastaj vazhduan me mosmarrveshjet pr qndrimin e Ameriks ndaj problemit t Irakut t Veriut, me afrimin n rritje t Turqis me Iranin dhe Sirin, t cilat u kthyen n qndrime kritike t medias turke ndaj politiks amerikane n Irak dhe n rajonin e Lindjes s Mesme .
Tani,mbas miratimit, me 27 pro dhe 21 kundr, t projekt vendimit nga Komiteti Punve t Jashtme t Prfaqsuesve t SHBA-s pr gjenocidin armen, kjo pyetje, t ciln ja parashtronin vet vetes amerikant, ka fituar plotsisht rendin e dits. Turqia, e cila i ka prer shpresat nga mbshtetja aktive e Shteteve t Bashkuara t Ameriks, veanrisht pr problemet e Irakut t Veriut, aktualisht sht prgatitur seriozisht pr nj operacion ushtarak prtej kufijve t saj ....
Shtetet e Bashkuara t Ameriks me Turqin n kt periudh ndodhen me t vrtet prball njra-tjetrs n dy fronte:
Njri sht fronti Armenis pr arsye t lvizjes q u b n Kongres ...Ndrsa tjetri sht fronti i Irakut t Veriut pr arsye t mos lvizjes t administrats s Bushit ...
N fakt kto jan dy probleme t ndryshme nga njra-tjetra. Por prballja n t njjtn koh, si prfundim ka krijuar nj lidhje t plot midis tyre. Fronti i par.
Vendimi q doli nga Komiteti n lidhje me gjenocidin armen, pa dyshim do t shkoj s afrmi n kshillin e prgjithshm t Kuvendit.
Kryetari i Kuvendit, Nancy Pelosi, sht i vendosur ta miratoj n Kshillin e Prgjithshm vendimin. Administrata e Bushit n vitin 2005, mundi t parandalonte me mbshtetjen e kryetarit t Kuvendit Republikan t asaj kohe sjelljen e nj vendimi t ngjashm n Kshillin e Prgjithshm t Kuvendit t miratuar nga Komiteti.
Administrata e Bushit do t punoj ta pengoj kt prsri me fuqin q ka. Edhe Turqia do t luaj kartn strategjike dhe do t punoj t influencoj Kuvendin duke i dhn disa sinjale reale se far do t bj n t ardhmen. Megjith kt, n qoft se Kuvendi i Prfaqsuesve do ta miratoje vendimin, nuk do ti ngelet rrug tjetr q t tregoj forcn strategjike t Turqis. do hap q do t hidhet nga barazia e prgjigjeve reciproke, nuk do t ngelet vetm n goditjet rnd t bashkpunimit politik dhe ushtarak, n t njjtn koh Turqia do t mund t prish t gjitha dshirat e bashkpunimit dhe t siguris q ka me Amerikn.
N qoft se ksaj i shtojm edhe frontin e dyt, pra n qoft se SHBA-ja do t vazhdoj si n t kaluarn qndrimin n lidhje me Irakun e Veriut dhe pr m tepr do t dal kundr nj operacioni ushtarak t Turqis, jasht kufijve t saj, n territorin e Irakut t Veriut, ather Turqia do ta vlersoj t humbur Amerikn si nj mike dhe aleate ...
Fronti i dyt
Administrata e Bushit deri tani, ashtu si n politikn e prgjithshme t Irakut, edhe n politikn e lufts kundr terrorizmit t Partis Komuniste kurde n Irakun e Veriut sht e pasuksesshme. N fakt, Turqia sht e paknaqur sepse Uashingtoni prve retoriks nuk ka vepruar pr shkatrrimin e terrorizmit n fjal q vepron kundr Turqis. Tani Turqia sht e vendosur ta marr kt detyr n dor dhe ti jap zgjidhje vet. Projektvendimi pr t ndrhyr ushtarakisht n Irakun e Veriut ku jan strehuar mbi 3000 terrorist aktualisht sht n Kuvendin e Madh t Turqis. Por duhet t nnvizohet se Turqia pr t pastruar terrorizmin q ushqehet dhe dislokohet n Irakun e Veriut operacione t tilla jasht kufirit ka organizuar mbi 24 her. sht detyruar ta bj kt mbasi prej vitit 1984 e deri tani nga kta terrorist jan vrar mbi 35 mij qytetar Turq, midis t cilve shume ushtarak. N kto rrethana, a sht e mundur q administrata e Bushit t kaloj n lvizje kundr organizats s Partis Komuniste n Irakun e Veriut dhe t bashkpunoj me Turqin n kt fush? Hapat e vrtet q do t hedh Amerika n kt drejtim pr kt periudh kritike q kan hyr marrdhniet, do t tregojn nse sht apo jo pran Turqis. Ankaraja pr kto zhvillime ka trhequr nga Amerika pr diskutime ambasadorin e saj. Opozita ka krkuar mbylljen e bazs ajrore ushtarake amerikane t Inxhilikut, nga e cila Amerika kryen detyrat e furnizimit t ushtris s saj n Irak. Vrasja e shum ushtarve dhe qytetarve turq ditt e fundit nga organizata terroriste q strehohet n Irakun e Veriut e ka kthyer shumicn e popullsis turke kundr politiks amerikane. Dhe kundr saj sht e gjith mas media turke. Prandaj, n qoft se Amerika n t dy kto fronte lviz kundr Turqis ose e ofendon me moslvizshmrin e saj, amerikant n vend t pyetjes A e kemi humbur Turqin do t detyrohen t hapin diskutimin e pyetjes prse e humbm Turqin. Pr t shmangur n nj far mase kt, s afrmi pritet q Kryeministri i Turqis, Erdogan t ftohet pr vizit zyrtare nga Presidenti Bush n Amerik. Megjithat, buka sht thyer. N Lindjen e Mesme prplasen politika dhe interesa t kundrta.
* Atashe Ushtarak n Republikn e Turqis (1994-2000)
Tani,mbas miratimit, me 27 pro dhe 21 kundr, t projekt vendimit nga Komiteti Punve t Jashtme t Prfaqsuesve t SHBA-s pr gjenocidin armen, kjo pyetje, t ciln ja parashtronin vet vetes amerikant, ka fituar plotsisht rendin e dits. Turqia, e cila i ka prer shpresat nga mbshtetja aktive e Shteteve t Bashkuara t Ameriks, veanrisht pr problemet e Irakut t Veriut, aktualisht sht prgatitur seriozisht pr nj operacion ushtarak prtej kufijve t saj ....
Shtetet e Bashkuara t Ameriks me Turqin n kt periudh ndodhen me t vrtet prball njra-tjetrs n dy fronte:
Njri sht fronti Armenis pr arsye t lvizjes q u b n Kongres ...Ndrsa tjetri sht fronti i Irakut t Veriut pr arsye t mos lvizjes t administrats s Bushit ...
N fakt kto jan dy probleme t ndryshme nga njra-tjetra. Por prballja n t njjtn koh, si prfundim ka krijuar nj lidhje t plot midis tyre. Fronti i par.
Vendimi q doli nga Komiteti n lidhje me gjenocidin armen, pa dyshim do t shkoj s afrmi n kshillin e prgjithshm t Kuvendit.
Kryetari i Kuvendit, Nancy Pelosi, sht i vendosur ta miratoj n Kshillin e Prgjithshm vendimin. Administrata e Bushit n vitin 2005, mundi t parandalonte me mbshtetjen e kryetarit t Kuvendit Republikan t asaj kohe sjelljen e nj vendimi t ngjashm n Kshillin e Prgjithshm t Kuvendit t miratuar nga Komiteti.
Administrata e Bushit do t punoj ta pengoj kt prsri me fuqin q ka. Edhe Turqia do t luaj kartn strategjike dhe do t punoj t influencoj Kuvendin duke i dhn disa sinjale reale se far do t bj n t ardhmen. Megjith kt, n qoft se Kuvendi i Prfaqsuesve do ta miratoje vendimin, nuk do ti ngelet rrug tjetr q t tregoj forcn strategjike t Turqis. do hap q do t hidhet nga barazia e prgjigjeve reciproke, nuk do t ngelet vetm n goditjet rnd t bashkpunimit politik dhe ushtarak, n t njjtn koh Turqia do t mund t prish t gjitha dshirat e bashkpunimit dhe t siguris q ka me Amerikn.
N qoft se ksaj i shtojm edhe frontin e dyt, pra n qoft se SHBA-ja do t vazhdoj si n t kaluarn qndrimin n lidhje me Irakun e Veriut dhe pr m tepr do t dal kundr nj operacioni ushtarak t Turqis, jasht kufijve t saj, n territorin e Irakut t Veriut, ather Turqia do ta vlersoj t humbur Amerikn si nj mike dhe aleate ...
Fronti i dyt
Administrata e Bushit deri tani, ashtu si n politikn e prgjithshme t Irakut, edhe n politikn e lufts kundr terrorizmit t Partis Komuniste kurde n Irakun e Veriut sht e pasuksesshme. N fakt, Turqia sht e paknaqur sepse Uashingtoni prve retoriks nuk ka vepruar pr shkatrrimin e terrorizmit n fjal q vepron kundr Turqis. Tani Turqia sht e vendosur ta marr kt detyr n dor dhe ti jap zgjidhje vet. Projektvendimi pr t ndrhyr ushtarakisht n Irakun e Veriut ku jan strehuar mbi 3000 terrorist aktualisht sht n Kuvendin e Madh t Turqis. Por duhet t nnvizohet se Turqia pr t pastruar terrorizmin q ushqehet dhe dislokohet n Irakun e Veriut operacione t tilla jasht kufirit ka organizuar mbi 24 her. sht detyruar ta bj kt mbasi prej vitit 1984 e deri tani nga kta terrorist jan vrar mbi 35 mij qytetar Turq, midis t cilve shume ushtarak. N kto rrethana, a sht e mundur q administrata e Bushit t kaloj n lvizje kundr organizats s Partis Komuniste n Irakun e Veriut dhe t bashkpunoj me Turqin n kt fush? Hapat e vrtet q do t hedh Amerika n kt drejtim pr kt periudh kritike q kan hyr marrdhniet, do t tregojn nse sht apo jo pran Turqis. Ankaraja pr kto zhvillime ka trhequr nga Amerika pr diskutime ambasadorin e saj. Opozita ka krkuar mbylljen e bazs ajrore ushtarake amerikane t Inxhilikut, nga e cila Amerika kryen detyrat e furnizimit t ushtris s saj n Irak. Vrasja e shum ushtarve dhe qytetarve turq ditt e fundit nga organizata terroriste q strehohet n Irakun e Veriut e ka kthyer shumicn e popullsis turke kundr politiks amerikane. Dhe kundr saj sht e gjith mas media turke. Prandaj, n qoft se Amerika n t dy kto fronte lviz kundr Turqis ose e ofendon me moslvizshmrin e saj, amerikant n vend t pyetjes A e kemi humbur Turqin do t detyrohen t hapin diskutimin e pyetjes prse e humbm Turqin. Pr t shmangur n nj far mase kt, s afrmi pritet q Kryeministri i Turqis, Erdogan t ftohet pr vizit zyrtare nga Presidenti Bush n Amerik. Megjithat, buka sht thyer. N Lindjen e Mesme prplasen politika dhe interesa t kundrta.
* Atashe Ushtarak n Republikn e Turqis (1994-2000)