OSBE-ja publikon shkeljet ne Apel
Tirane - Nje kontroll i kryer nga ana e OSBE-se kete vit ne gjykatat e apelit ka zbuluar nje mori shkeljesh ne proceset gjyqesore. Te gjitha keto shkelje jane permendur ne raportin e paraqitur Ministrit te Drejtesise. Ky raport ka qene edhe nisma e inspektimeve nga Inspektorati i ministrise. Nga kontrolli jane konstatuar seanca gjyqesore te zvarritura, persona te denuar ne mungese te provave te mjaftueshme, deshmitare te pyetur jo ne imtesi te ngjarjes ose edhe mos shqyrtim i provave te kerkuara nga deklarimet e te pandehurve gjate seances. Te gjitha keto probleme kane sjelle me pas edhe ne denimin e nje numri te madh personash, pafajesia apo fajesia e tyre nuk eshte provuar asnjehere. Problemet ne gjykimin e ceshtjeve sipas perfaqesuesit e OSBE-se ne Shqiperi, ka ardhur fillimisht si nje mungese e theksueshme e aftesive dhe jo plotesisht te formuara e gjithmone te pershtatshme per pyetjen e deshmitareve. Keto mungesa sjellin ndonjehere vleresim te provave te parendesishme dhe mos shqyrtim te ceshtjeve thelbesore gjate nje procedimi penal. Ne perfundimet e saj gjate kontrolleve te kryera ne proceset gjyqesore, OSBE- ja ka arritur ne perfundimin se deshmitareve shpesh u behen vetem pyetje te percipta dhe siperfaqesore rreth ngjarjeve vendimtare. Shpesh mungojne pyetjet kyce mbi vendngjarjen e krimit, sqarimet lidhur me shkaqet e sakta te fakteve te vecanta, si dhe prania e deshmitareve te tjere te mundshem e me vlere. Keshtu kjo praktike rezulton ne mos konstatimin e plote dhe te sakte te fakteve qe jane nen shqyrtim gjyqesor nga ana e gjykates. Mangesite e gjykimit te shkalles se pare ndikon padyshim edhe ne seancat pasuese penale ne apel. Sipas arsyetimeve te juristeve te OSBE-se edhe pse gjykatat e shkalles se dyte kane per detyre qe te korrigjojne vendimet e shkalles se pare, aty ku faktet duket se jane provuar ne menyre te pasakte ose jo te plote, ato shpesh nuk e bejne kete. Shkeljet e konstatuara ne gjykatat e apelit nisnin qe ne momentin e shqyrtimit te ceshtjes. Me gjithe autoritetin e gjere qe u garanton ligji, gjykatat e apelit shpesh heqin dore nga detyrimi i tyre per te "rishqyrtuar teresisht" ceshtjen, dhe ne praktike ato nuk keqyrin, ose nuk marrin me tej, prova per te cilat ato gezojne autoritetin qe t'i ekzaminojne. "Eshte vene re se ne kuadrin e seancave ne apel, ne vijim te paraqitjes se ceshtjes dhe kerkesave te paleve perpara trupit gjykues, te pandehurit i behen pak pyetje nga trupi gjykues, dhe funksioni i gjykates per te kerkuar rishqyrtim te provave ose prova te reja nuk ushtrohet ne rregull thuajse kurre"- deklaronin juristet e OSBE-se. Megjithese, si ne sisteme te tjera ligjore, perseritja e shqyrtimit gjyqesor duhet konsideruar si perjashtim, duket se ka ceshtje ne te cilat trupi gjykues i apelit duhet ta ushtroje kete pushtet per te arritur ne nje zgjidhje te drejte te ceshtjes. Gazeta "Koha Jone" publikon rastet e shkeljeve te kryera ne gjykatat e apelit. Ne te gjitha rastet konstatohet se gjyqtaret e apelit, arsyetimet e vendimeve i kane pasur te ceketa, ose nuk paraqiten arsyet e vendimit te dhene nga ana e tyre.
Rastet e shkeljeve
Me 22 janar 2006, Gjykata e Tiranes vleftesoi te ligjshem ndalimin e shtetasit Fatmir Lala, i cili akuzohej per vjedhje te perseritur te paneleve sinjalistike te rruges. Gjykata e Apelit ndryshoi vendimin e shkalles se pare dhe caktoi masen e sigurimit "arrest ne shtepi. Kjo gjykate ne menyre te gabuar e cilesoi aktin e vjedhjes si te perseritur.
Me 12 mars 2006, Gjykata e Rrethit Tirane vendosi masen "arrest ne burg" per Bilbil Tota, i cili akuzohej per vjedhjen e nje makine ekspresi. Me 10 prill 2006, Gjykata e Apelit Tirane la ne fuqi vendimin e gjykates se shkalles se pare. Gjykata e apelit deklaroi qe ekziston "dyshimi i arsyeshem" qe i pandehuri te kete kryer krimin.
Me 24 mars 2006, Gjykata e Tiranes zgjati mbajtjen ne burg te qytetarit Gjok Biba, i akuzuar per vjedhje automjeti dhe mbajtje pa leje te armeve te gjahut. Gjykata e Apelit la ne fuqi vendimin e shkalles se pare pa shpjeguar se pse masa me e lehte e sigurimit e kerkuar nga apeluesi konsiderohej e papershtatshme.
Me 27 janar 2006, Gjykata e Tirane zgjati mbajtjen ne burg per nje te mitur te akuzuar per vjedhje te perseritur. Gjykata e Apelit Tirane la ne fuqi vendimin e gjykates me te ulet, duke mos shpjeguar rrezikun e arratisjes, si dhe nuk duhet te kishte bere asnje peshim te faktoreve ne favor dhe kunder ketij rreziku.
Apeli burg te riut ne baze te deklarimeve
Me 8 shkurt 2006, Gjykata e Rrethit Tirane caktoi masen "arrest ne burg" per Elvis Ismailsufaj, i akuzuar per vjedhje automjeti ne bashkepunim me te tjere. Gjykata e Apelit la ne fuqi vendimin e shkalles se pare. Vendimi i apelit nuk tregon se si fakte e paraqitura si prova kane lidhje me rastin konkret. Per shembull, vendimi u referohet, mes te tjerash, procesverbaleve te inspektimit te garazhit ku mendohej se mbahej makina e vjedhur, si dhe deklarimeve te disa individeve.
Rastet e shkeljeve
Me 22 janar 2006, Gjykata e Tiranes vleftesoi te ligjshem ndalimin e shtetasit Fatmir Lala, i cili akuzohej per vjedhje te perseritur te paneleve sinjalistike te rruges. Gjykata e Apelit ndryshoi vendimin e shkalles se pare dhe caktoi masen e sigurimit "arrest ne shtepi. Kjo gjykate ne menyre te gabuar e cilesoi aktin e vjedhjes si te perseritur.
Me 12 mars 2006, Gjykata e Rrethit Tirane vendosi masen "arrest ne burg" per Bilbil Tota, i cili akuzohej per vjedhjen e nje makine ekspresi. Me 10 prill 2006, Gjykata e Apelit Tirane la ne fuqi vendimin e gjykates se shkalles se pare. Gjykata e apelit deklaroi qe ekziston "dyshimi i arsyeshem" qe i pandehuri te kete kryer krimin.
Me 24 mars 2006, Gjykata e Tiranes zgjati mbajtjen ne burg te qytetarit Gjok Biba, i akuzuar per vjedhje automjeti dhe mbajtje pa leje te armeve te gjahut. Gjykata e Apelit la ne fuqi vendimin e shkalles se pare pa shpjeguar se pse masa me e lehte e sigurimit e kerkuar nga apeluesi konsiderohej e papershtatshme.
Me 27 janar 2006, Gjykata e Tirane zgjati mbajtjen ne burg per nje te mitur te akuzuar per vjedhje te perseritur. Gjykata e Apelit Tirane la ne fuqi vendimin e gjykates me te ulet, duke mos shpjeguar rrezikun e arratisjes, si dhe nuk duhet te kishte bere asnje peshim te faktoreve ne favor dhe kunder ketij rreziku.
Apeli burg te riut ne baze te deklarimeve
Me 8 shkurt 2006, Gjykata e Rrethit Tirane caktoi masen "arrest ne burg" per Elvis Ismailsufaj, i akuzuar per vjedhje automjeti ne bashkepunim me te tjere. Gjykata e Apelit la ne fuqi vendimin e shkalles se pare. Vendimi i apelit nuk tregon se si fakte e paraqitura si prova kane lidhje me rastin konkret. Per shembull, vendimi u referohet, mes te tjerash, procesverbaleve te inspektimit te garazhit ku mendohej se mbahej makina e vjedhur, si dhe deklarimeve te disa individeve.