Politika e Greqis pr Vorio Epirin dhe anti shqiptari Bollano
Q kur Shqipria mori pavarsin e saj, pr arsye t mosmarrveshjeve kufitare, marrdhniet me Greqin nuk kan qen asnjher t besueshme. Mbas Konferencs s Londrs t vitit 1913, Epiri i Jugut, t cilin shqiptart e emrtojn amri, ku jetonin m shum se 200 mij shqiptar ju dha Greqis. Greqia, n t kundrt t prcaktimeve t marrveshjes s konferencs, organizoi dhunime, shkatrrime dhe vrasje masive n kt krahin pr t detyruar emigrimin e shqiptarve q jetonin n kt krahin.
Ndrsa n vitin 1918, Greqia i krkoi Konferencs s Paqes t Parisit aneksimin edhe t Epirit t Veriut, pra Shqiprin e Jugut, por kjo dshir nuk iu plotsua. Epiri i Veriut, pra Shqipria e Jugut, q u pushtua nga ana e Greqis n Luftn e Dyt Botrore, u rimor nga ana e Shqipris duke shfrytzuar luftn e brendshme t Greqis. Por, Greqia n vazhdimsi nuk ka hequr dor nga pretendimet e saj territoriale, shoviniste, q ka pr kto toka.
Duke ndrtuar nj propagand agresive pr t bindur t tjert, se pakica shqiptare ortodokse q jeton n Shqiprin Jugore sht Greke, ajo e ka shndrruar kt n t drejtn e saj strategjike. Vitet e fundit, pr Shqiprin e Jugut, e cila sipas grekve prfshihet n kuadrin e "Megali Idea"-s zbatohet nj politik intensive, por e prmbajtur pr ta integruar at n kufijt e Epirit t Veriut.
Greqia, pr t qen prezent n tokat e Shqipris s Jugut, n vitet e para t demokracis, drgoi priftrinjt e saj, me t cilt punoi t siguronte mbshtetjen dhe nxitjen kundr Tirans pakicn ortodokse. Pr kt qllim u krijuan shum shoqata Pan Epirotik, e si jan 19 n Greqi, 50 n Shtetet e Bashkuara t Ameriks dhe n Shqipri t kryesuara nga shoqata OMONIA.
Duke prdorur si argument ndihmn ndaj emigrantve shqiptar q u vendosn n Greqi n vitet 1990-1993, Greqia mori mbshtetje me miliarda dollar nga Bashkimi Evropian. Gjat periudhs s par t qeverisjes s Berishs, n vitet 1992-1997 me Greqin pati shum mosmarrveshje, mosmarrveshje t cilat burimin e kishin nga shteti helen.
Qndrimi i qeveris Berisha n ato vite dallohej pr identitetin e saj kombtar, politik e cila gjente mbshtetjen e shumics s kombit shqiptar, brenda dhe jasht vendit. Segmente t rndsishme t Greqis, duke prfshir edhe lobet e tyre n Amerik prdorn me mjeshtri krizn politike t vitit 1997 si rezultat i falimentimit t firmave piramidale n Shqipri, duke nxitur protestat popullore n jug t vendit, duke mbrritur deri n krkesn e shprbrjes s Shqipris.
Ne kt mnyr, ata kishin vendosur n rendin e dits aneksimin e Shqipris s Jugut t emrtuar prej tyre Epiri i Veriut. Me ardhjen n pushtet t s Majts me kryeministr zotin Nano, marrdhniet me Greqin kaluan n nj lulzim t papar, por ato ishin t njanshme dhe jo reciproke. Greqia kt periudh e prdori mjaft mir pr t hyr n Shqiprin e Jugut, duke u siguruar pakics ortodokse mbshtetjen sociale, kulturore dhe ekonomike, kur pr problemin e amris dhe pronave t tyre t ligjshme nuk u b asgj.
Kur bllokoheshin intrigat politike t Greqis, e cila sht specialiste pr ta prdorur at si arm efektive t propagands pr t mbrritur n qllimin prfundimtar t saj, ajo prdori mashtrimet ekonomike nga qenia e saj antare e Bashkimit Evropian. Greqia, pr popullin shqiptar, i cili prbhet nga 70% mysliman dhe 10% ortodoks, pr veprimtarit e ortodoksimit dhe pastaj t Helenizimit, e cila psoi rritje t ndjeshme mbas ngjarjeve t marsit 1997, ka ndrtuar nj hart me objektiva strategjike.
N kt kuadr; nprmjet misionerve q drgon n Shqipri me pasaporta dhe me emra t rrem, nn maskn e turistve dhe duke shkuar shtpi m shtpi n fshatrat shqiptare, aplikon metodn e larjes s trurit. Kta persona, t cilt zgjidhen midis grekve fanatik, mbas nj edukimi fetar q zgjat pr nj periudh t shkurtr i drgon n Shqipri. 15 misioneret gra dhe 20 misionert burra, mbasi punojn n Shqipri pr 15-20 dit rikthehen n Greqi dhe n vend t tyre drgohen misioner t rinj.
Ndrsa n periudhn e fundit, pr arsye se mund t hyhet m leht n shtpit e familjeve shqiptare, numri i misionerve gra sht rritur. N shtpit e shqiptarve, misionert sqarojn pikpamjet e tyre pr politikn botrore, rndsin dhe vendin e grekve ortodoks n kt politik dhe niveli m i lart i ortodoksve n raport me katolikt dhe myslimant.
Veanrisht, veprimtarit e ortodoksimit t shqiptarve, t cilave u kan vendosur emrin "Trkoalvanos", realizohen gjat periudhs s krkimit dhe regjistrimit n pun. Atyre u krkohet ndryshimin i emrave q u ka vendosur nna dhe babai n Shqipri n emra grek si dhe ndryshimin e besimit fetar n ortodoks.
Pr arsye t vshtirsive ekonomike dhe t papunsis q ekziston n Shqipri e t standardeve t ulta t jetess, shqiptart jan t detyruar ti pranojn kto kushtzime. Pr kt, shqiptarve u jepen dhurata me vler sipas prmasave t shrbimeve q do t japin.
Ndrsa t gjith t moshuarave t t ashtuquajturit Vorio Epir, q vazhdojn t jetojn n Shqiprin e Jugut, Greqia u ka lidhur pension. N Shqiprin e Jugut, prfshir edhe Korn me Himarn, jan hapur shkolla private me gjuhn greke, ndrsa n Greqi q jetojn me dhjetra mij fmij shqiptarsh t emigruar, nuk sht hapur asnj shkoll e organizuar me gjuhn shqipe.
Por n Shqiprin e Jugut ndrhyrja politike e Greqis sht evidentuar disa her n zgjedhjet e pushtetit vendor dhe ato t prgjithshme. N kto zona, pr t fituar pushtet politik, njerzit n shrbim t tyre kan ardhur deputet nga Athina dhe trupi diplomatik i atashuar n Shqipri. Edhe rizgjedhja e kryetarit t Bashkis s Himars, zotit Bollano n zgjedhjet e fundit pr pushtetin vendor, kt vrtetoi.
Pra, Greqia, fatkeqsisht vazhdon t prdor agresionin politik dhe ekonomik n Shqiprin e Jugut, pr t realizuar qllimet e saj strategjike q nuk mundi ti realizonte me agresion ushtarak. Qndrimet e shoqats OMONIA dhe shpesh edhe t liderve t Partis pr t Drejtat e Njeriut, bien ndesh me interesat kombtare t Shqipris.
Deklarata e fundit e kryetarit t Bashkis s Himars, zotit Bollana, i cili krkoi statusin e Vorio Epirit (Shqipris s Jugut), ashtu si Tirana krkon statusin e Kosovs, ishte nj deklarat antishqiptare, e cila n thelb shpreh qllimin final t Greqis zyrtare. Q ndaj zotit Bollano nuk do t distancoheshin as Athina, as Omonia dhe as Partia e t Drejtave t Njeriut dihej, mbasi zoti Bollano ssht asgj tjetr, prvese zdhnsi dhe altoparlanti i tyre.
Por qeveria at nuk e shkarkoi nga detyra e kryetarit t Bashkis s Himars, edhe pse politikan t veant dhe media ia obligoi kt detyr Kryeministrit Berisha. Por jo vetm q zoti Berisha nuk ndrmori hapin ligjor pr shkarkimin e zotit Bollano nga kryebashkiak i Himars, por as zdhnsi i qeveris nuk bri ndonj deklarat pr qndrimin antikombtar t nj funksionari t pushtetit vendor, i cili edhe pse prindrit e tij jan nga Kurveleshi i Labris, sht shitur paturpsisht Greqis.
Po t ishte vetm ky, nuk do t prbnte shum problem, por e keqja sht se jan shum Bollanor q m shum i shrbejn Greqis, se sa Atdheut q i rriti dhe i ushqen. Kjo e keqe ka hyr deri n qeverisjen qendrore. Ministri i Puns, shtjeve Sociale dhe i Shanseve t Barabarta sht prfaqsues i PBDNJ-s n koalicionin qeveritar.
T gjitha detyrat kryesore n baz dhe n qendr t ksaj ministrie jan pushtuar nga t emruarit e ksaj partie, sikur kjo ministri t mos ishte kombtare, por e minoritetit grek n Shqipri. Pr kto arsye shtetit dhe politiks shqiptare i duhet t marr masat e nevojshme politike, ekonomike, kulturore dhe sociale pr mbrojtjen e identitet kombtar t Shqipris n integrimin evropian.
Kto politika ndjekin edhe t gjitha shtetet q krijuan Bashkimin Evropian, n t kundrt nj pjes e rndsishme e Shqipris q Greqia e emrton Epiri i Veriut, do t asimilohet plotsisht npr agresionit politik, ekonomik, social dhe kulturor q po aplikon Greqia. Ne nuk jemi aspak pr ftohjen dhe ngushtimin e bashkpunimit t gjithanshm me Greqin fqinje, por ky bashkpunim t jet reciprok dhe t zhvillohet sipas konventave dhe standardeve ndrkombtare.
*Drejtor i Institutit t Politikave t Siguris Kombtare
Ndrsa n vitin 1918, Greqia i krkoi Konferencs s Paqes t Parisit aneksimin edhe t Epirit t Veriut, pra Shqiprin e Jugut, por kjo dshir nuk iu plotsua. Epiri i Veriut, pra Shqipria e Jugut, q u pushtua nga ana e Greqis n Luftn e Dyt Botrore, u rimor nga ana e Shqipris duke shfrytzuar luftn e brendshme t Greqis. Por, Greqia n vazhdimsi nuk ka hequr dor nga pretendimet e saj territoriale, shoviniste, q ka pr kto toka.
Duke ndrtuar nj propagand agresive pr t bindur t tjert, se pakica shqiptare ortodokse q jeton n Shqiprin Jugore sht Greke, ajo e ka shndrruar kt n t drejtn e saj strategjike. Vitet e fundit, pr Shqiprin e Jugut, e cila sipas grekve prfshihet n kuadrin e "Megali Idea"-s zbatohet nj politik intensive, por e prmbajtur pr ta integruar at n kufijt e Epirit t Veriut.
Greqia, pr t qen prezent n tokat e Shqipris s Jugut, n vitet e para t demokracis, drgoi priftrinjt e saj, me t cilt punoi t siguronte mbshtetjen dhe nxitjen kundr Tirans pakicn ortodokse. Pr kt qllim u krijuan shum shoqata Pan Epirotik, e si jan 19 n Greqi, 50 n Shtetet e Bashkuara t Ameriks dhe n Shqipri t kryesuara nga shoqata OMONIA.
Duke prdorur si argument ndihmn ndaj emigrantve shqiptar q u vendosn n Greqi n vitet 1990-1993, Greqia mori mbshtetje me miliarda dollar nga Bashkimi Evropian. Gjat periudhs s par t qeverisjes s Berishs, n vitet 1992-1997 me Greqin pati shum mosmarrveshje, mosmarrveshje t cilat burimin e kishin nga shteti helen.
Qndrimi i qeveris Berisha n ato vite dallohej pr identitetin e saj kombtar, politik e cila gjente mbshtetjen e shumics s kombit shqiptar, brenda dhe jasht vendit. Segmente t rndsishme t Greqis, duke prfshir edhe lobet e tyre n Amerik prdorn me mjeshtri krizn politike t vitit 1997 si rezultat i falimentimit t firmave piramidale n Shqipri, duke nxitur protestat popullore n jug t vendit, duke mbrritur deri n krkesn e shprbrjes s Shqipris.
Ne kt mnyr, ata kishin vendosur n rendin e dits aneksimin e Shqipris s Jugut t emrtuar prej tyre Epiri i Veriut. Me ardhjen n pushtet t s Majts me kryeministr zotin Nano, marrdhniet me Greqin kaluan n nj lulzim t papar, por ato ishin t njanshme dhe jo reciproke. Greqia kt periudh e prdori mjaft mir pr t hyr n Shqiprin e Jugut, duke u siguruar pakics ortodokse mbshtetjen sociale, kulturore dhe ekonomike, kur pr problemin e amris dhe pronave t tyre t ligjshme nuk u b asgj.
Kur bllokoheshin intrigat politike t Greqis, e cila sht specialiste pr ta prdorur at si arm efektive t propagands pr t mbrritur n qllimin prfundimtar t saj, ajo prdori mashtrimet ekonomike nga qenia e saj antare e Bashkimit Evropian. Greqia, pr popullin shqiptar, i cili prbhet nga 70% mysliman dhe 10% ortodoks, pr veprimtarit e ortodoksimit dhe pastaj t Helenizimit, e cila psoi rritje t ndjeshme mbas ngjarjeve t marsit 1997, ka ndrtuar nj hart me objektiva strategjike.
N kt kuadr; nprmjet misionerve q drgon n Shqipri me pasaporta dhe me emra t rrem, nn maskn e turistve dhe duke shkuar shtpi m shtpi n fshatrat shqiptare, aplikon metodn e larjes s trurit. Kta persona, t cilt zgjidhen midis grekve fanatik, mbas nj edukimi fetar q zgjat pr nj periudh t shkurtr i drgon n Shqipri. 15 misioneret gra dhe 20 misionert burra, mbasi punojn n Shqipri pr 15-20 dit rikthehen n Greqi dhe n vend t tyre drgohen misioner t rinj.
Ndrsa n periudhn e fundit, pr arsye se mund t hyhet m leht n shtpit e familjeve shqiptare, numri i misionerve gra sht rritur. N shtpit e shqiptarve, misionert sqarojn pikpamjet e tyre pr politikn botrore, rndsin dhe vendin e grekve ortodoks n kt politik dhe niveli m i lart i ortodoksve n raport me katolikt dhe myslimant.
Veanrisht, veprimtarit e ortodoksimit t shqiptarve, t cilave u kan vendosur emrin "Trkoalvanos", realizohen gjat periudhs s krkimit dhe regjistrimit n pun. Atyre u krkohet ndryshimin i emrave q u ka vendosur nna dhe babai n Shqipri n emra grek si dhe ndryshimin e besimit fetar n ortodoks.
Pr arsye t vshtirsive ekonomike dhe t papunsis q ekziston n Shqipri e t standardeve t ulta t jetess, shqiptart jan t detyruar ti pranojn kto kushtzime. Pr kt, shqiptarve u jepen dhurata me vler sipas prmasave t shrbimeve q do t japin.
Ndrsa t gjith t moshuarave t t ashtuquajturit Vorio Epir, q vazhdojn t jetojn n Shqiprin e Jugut, Greqia u ka lidhur pension. N Shqiprin e Jugut, prfshir edhe Korn me Himarn, jan hapur shkolla private me gjuhn greke, ndrsa n Greqi q jetojn me dhjetra mij fmij shqiptarsh t emigruar, nuk sht hapur asnj shkoll e organizuar me gjuhn shqipe.
Por n Shqiprin e Jugut ndrhyrja politike e Greqis sht evidentuar disa her n zgjedhjet e pushtetit vendor dhe ato t prgjithshme. N kto zona, pr t fituar pushtet politik, njerzit n shrbim t tyre kan ardhur deputet nga Athina dhe trupi diplomatik i atashuar n Shqipri. Edhe rizgjedhja e kryetarit t Bashkis s Himars, zotit Bollano n zgjedhjet e fundit pr pushtetin vendor, kt vrtetoi.
Pra, Greqia, fatkeqsisht vazhdon t prdor agresionin politik dhe ekonomik n Shqiprin e Jugut, pr t realizuar qllimet e saj strategjike q nuk mundi ti realizonte me agresion ushtarak. Qndrimet e shoqats OMONIA dhe shpesh edhe t liderve t Partis pr t Drejtat e Njeriut, bien ndesh me interesat kombtare t Shqipris.
Deklarata e fundit e kryetarit t Bashkis s Himars, zotit Bollana, i cili krkoi statusin e Vorio Epirit (Shqipris s Jugut), ashtu si Tirana krkon statusin e Kosovs, ishte nj deklarat antishqiptare, e cila n thelb shpreh qllimin final t Greqis zyrtare. Q ndaj zotit Bollano nuk do t distancoheshin as Athina, as Omonia dhe as Partia e t Drejtave t Njeriut dihej, mbasi zoti Bollano ssht asgj tjetr, prvese zdhnsi dhe altoparlanti i tyre.
Por qeveria at nuk e shkarkoi nga detyra e kryetarit t Bashkis s Himars, edhe pse politikan t veant dhe media ia obligoi kt detyr Kryeministrit Berisha. Por jo vetm q zoti Berisha nuk ndrmori hapin ligjor pr shkarkimin e zotit Bollano nga kryebashkiak i Himars, por as zdhnsi i qeveris nuk bri ndonj deklarat pr qndrimin antikombtar t nj funksionari t pushtetit vendor, i cili edhe pse prindrit e tij jan nga Kurveleshi i Labris, sht shitur paturpsisht Greqis.
Po t ishte vetm ky, nuk do t prbnte shum problem, por e keqja sht se jan shum Bollanor q m shum i shrbejn Greqis, se sa Atdheut q i rriti dhe i ushqen. Kjo e keqe ka hyr deri n qeverisjen qendrore. Ministri i Puns, shtjeve Sociale dhe i Shanseve t Barabarta sht prfaqsues i PBDNJ-s n koalicionin qeveritar.
T gjitha detyrat kryesore n baz dhe n qendr t ksaj ministrie jan pushtuar nga t emruarit e ksaj partie, sikur kjo ministri t mos ishte kombtare, por e minoritetit grek n Shqipri. Pr kto arsye shtetit dhe politiks shqiptare i duhet t marr masat e nevojshme politike, ekonomike, kulturore dhe sociale pr mbrojtjen e identitet kombtar t Shqipris n integrimin evropian.
Kto politika ndjekin edhe t gjitha shtetet q krijuan Bashkimin Evropian, n t kundrt nj pjes e rndsishme e Shqipris q Greqia e emrton Epiri i Veriut, do t asimilohet plotsisht npr agresionit politik, ekonomik, social dhe kulturor q po aplikon Greqia. Ne nuk jemi aspak pr ftohjen dhe ngushtimin e bashkpunimit t gjithanshm me Greqin fqinje, por ky bashkpunim t jet reciprok dhe t zhvillohet sipas konventave dhe standardeve ndrkombtare.
*Drejtor i Institutit t Politikave t Siguris Kombtare