Politika shqiptare pas NATO-s
Shqiptart prjetuan n kt fillim viti dy ngjarje t mdha me rndsi historike, pavarsin e Kosovs me 17 Shkurt dhe marrjen nga Shqipria t ftess pr antarsim n NATO me 3 Prill. Rndsia e ktyre dy ngjarjeve rritet edhe m shum, po t kihet parasysh edhe historia shekullore e shqiptarve n Ballkan.
Ndonse jemi nj ndr kombet m t vjetr t Europs dhe Ballkanit, me nj gjenez t pastr dhe vokacion t hapur pro-perndimor, jo rrallher gjat historis son kemi prfundur shum larg perndimit, duke u endur npr mjegull dhe rrug pa krye, si n ato lojrat e fmijve me play station, ku po nuk gjete rrugn e sakt, prfundon n humner.
N qoft se pr fmijt rnia n humner t on n fillimin e nj loje t re, kuptohet q pr kombet rnia n humner ka kosto t jashtzakonshme, shpeshher me pasoja t pariparueshme. Natyrisht q pr ne shqiptart kjo rnie n humner ka ndodhur jo vetm pr shkaqe te jashme (koniukturat e politiks ndrkombtare si dhe pazaret e tyre n kurrizin ton), por edhe pr shkaqe t brendshme (prarjet, paprgjegjshmrit, lufta e egr dhe e paprincipt pr pushtet si dhe mungesa e orientimit politik).
Natyrisht q me rnien e sistemit komunist dhe themelimin e pluralizmit politik n Shqipri n Dhjetor t vitit 90, pr shqiptart filloi nj epok e re e jetess n liri dhe demokraci dhe e transformimeve t thella me karakter politik, ekonomik dhe social-shoqror. Nj orientim i rndsishm i ksaj epoke t re ishte edhe integrimi i Shqipris n strukturat euro-atlantike, nj orientim i hershn ky i shqiptarve dhe ndrr e prhershme e tyre.
Nuk ishte aspak e rastsishme q studentt liberator t Dhjetorit 90, si sllogan kryesor kishin slloganin E duam Shqiprin si gjithe Europa, nj sllogan i thjesht ky n dukje por shum kuptimplot n prmbajtje, pasi prmbante n vetvete t gjith korpusin e reformave politike, ekonomike, social-shoqrore dhe integruese, q duhej t kryente Shqipria me qllim q t bhej Si gjith Europa.
Pa analizuar se si ka qen ecuria e reformave t lartprmendura gjat ktyre viteve t vshtira t tranzicionit, po i rikthehemi aktualitetit q ka t bj me marrjen e ftess nga Shqipria pr antarsim n NATO, ftes e cila natyrisht ka nj rndsi shumdimensionale, pasi NATO sot nuk prfaqson vetm nj aleanc ushtarake, por nj organizat me karakter t theksuar politiko-strategjik dhe ekonomik.
Konkretisht, s pari, marrja e ftess pr antaresim n NATO, prbn nj rritje si t siguris kombtare po ashtu edhe t asaj rajonale dhe krkon nj reformim t gjr dhe t thell t t gjitha institucioneve t siguris kombtare dhe t Forcave t Armatosura.
S dyti, marrja e fteses ka nj impakt shum t rndsishm ekonomik, pasi do t krijoj kushte pr rritjen n mnyr t ndjeshme t investimeve t huaja direkte, investime kto q pr Shqiprin vazhdojn t mbeten n shifrat m t ulta n rajon, dhe jo vetm si shifra por edhe si realizime. Me marrjen e ftess Shqipria prfshihet n vendet me siguri t lart kombtare dhe rajonale, me stabilitet politik, me stabilitet makro-ekonomik, me risk t vogl dhe me besueshmri t lart. Natyrisht q rritja e ndjeshme e investimeve t huaja, do t shoqrohet me hapjen e vendeve t reja t puns si dhe me rritjen e vlers s pronave t shqiptarve. Ktu na vjen n ndihm edhe eksperienca vendeve t tjera europiane, t cilat q nga momenti q jan
antare t NATO-s, n nj periudh shum t shkurtr kohore kan patur shumfishim t investimeve t huaja direkte.
S treti, ftesa pr n NATO ka nj impakt tepr pozitiv pr antarsimin n BE, pasi antarsimi n NATO shrben n nj far mnyre si parakusht ose si paradhom pr antarsim n BE, pasi NATO dhe BE kan pak a shum t njjtat kritere dhe vendimarrja sht pak a shum e prqndruar n t njjtn dor, pasi n t dy institucionet marrin pjes pothuajse t njjtat vende. Jo vetm nga kndvshtrimi politiko-strategjik, por edhe ekonomik, antarsimi n NATO hap dern pr n BE.
Kt e ka treguar edhe eksperienca e vendeve t tjera t Europs, t cilat pasi jan
antare t NATO-s, n nj periudh shum t shkurtr kohore jan antarsuar edhe n BE. S fundi, ftesa pr n NATO prbn nj moment shum t rndsishm pr politikn shqiptare, pasi ndan nj t kaluar t vshtir dhe problematike nga nj e ardhme e re, e cila duhet t jet shum m e mir pr t gjith shqiptart.
Shqipria do t jet tashm nn nj monitorim t rrept t NATO-s, gj q prbn nj zhvillim shum pozitiv, pasi klasa politike shqiptare duhet ti ik paprgjegjshmris q ka treguar gjat ktyre viteve, ti ik disa lojrave t rrezikshme dhe disa eksperimenteve t panevojshme, t cilat kan pasur jo pak kosto dhe pasoja negative pr vendin dhe qytetart shqiptar.
Klasa politike shqiptare duhet t reflektoj, duhet t nxjerr msime nga far ka ndodhur n Shqipri gjat 17 viteve t fundit dhe duhet t marr prgjegjsit e reja n kt realitet t ri. N kto kushte duhet t prshpejtohet ritmi i reformave qoft pr t marr sa m shpejt statusin e antarit me t drejta t plota t NATO-s, qoft pr t hapur negociatat me BE-n.
Par n kt kndvshtrim, bashkpunimi pozit-opozit duhet t vazhdoj si pr reformn n sitemin e drejtsis, e cila sht n rrug t mbar, por dhe pr reformn elektorale, e cila sht shum e rndsishme pasi vitin tjetr kemi zgjedhjet, dhe t jesh kandidat pr antarsim n NATO duhet patjetr q zgjedhjet t jen t lira, t ndershme dhe n prputhje me standartet ndrkombtare.
Gjithashtu ky sht nj moment q klasa politike shqiptare duhet t vetpastrohet nga element q gjnden rastsisht n politik, nga element q mund t ken qen ish-bashkpuntor t shrbimeve sekrete shqiptare apo t huaja, nga element t paaft, servil apo t paprgjegjshm q dmtojn rnd interesat e vendit tone, apo m keq iu shrbejn interesave antishqiptare. Ka ardhur koha q t qnurit n politik, t jet m shum prgjegjsi dhe prgjegjshmri sesa favor dhe jo si ka qen deri tani m shum favor dhe interes sesa prgjgjsi dhe prgjegjshmri.
Politika shqiptare duhet t heq dor nga modelet e vjetra propogandistike dhe demagogjike t t brit politik, dhe t zbres n tok tek hallet, problemet dhe shqetsimet e prditshme q ka komuniteti, sic ndodh n t gjitha vendet demokratike.
N kushtet kur Shqipria ka papunsi shum t lart, ka mangsi n furnizimin me uj dhe me energji elektrike, ka munges strehimi dhe infrastrukture t dobt, ka probleme me kujdesin shndetsor dhe arsimin, ka probleme me pagat dhe pensionet e ulta me t cilat nuk mund t prballohet as minimum jetik, klasa politike shqiptare duhet t reformohet dhe moderohet.
Politikant shqiptar q natyrisht jan t zgjedhur nga populli, duhet t kuptojn m n fund se duhet ti shrbejn popullit, aq m tepr q ti shrbesh nj populli t mrekullueshm si sht populli yn, sht nj mision jo vetm i mundur, por edhe i veant dhe tepr fisnik.
Ndonse jemi nj ndr kombet m t vjetr t Europs dhe Ballkanit, me nj gjenez t pastr dhe vokacion t hapur pro-perndimor, jo rrallher gjat historis son kemi prfundur shum larg perndimit, duke u endur npr mjegull dhe rrug pa krye, si n ato lojrat e fmijve me play station, ku po nuk gjete rrugn e sakt, prfundon n humner.
N qoft se pr fmijt rnia n humner t on n fillimin e nj loje t re, kuptohet q pr kombet rnia n humner ka kosto t jashtzakonshme, shpeshher me pasoja t pariparueshme. Natyrisht q pr ne shqiptart kjo rnie n humner ka ndodhur jo vetm pr shkaqe te jashme (koniukturat e politiks ndrkombtare si dhe pazaret e tyre n kurrizin ton), por edhe pr shkaqe t brendshme (prarjet, paprgjegjshmrit, lufta e egr dhe e paprincipt pr pushtet si dhe mungesa e orientimit politik).
Natyrisht q me rnien e sistemit komunist dhe themelimin e pluralizmit politik n Shqipri n Dhjetor t vitit 90, pr shqiptart filloi nj epok e re e jetess n liri dhe demokraci dhe e transformimeve t thella me karakter politik, ekonomik dhe social-shoqror. Nj orientim i rndsishm i ksaj epoke t re ishte edhe integrimi i Shqipris n strukturat euro-atlantike, nj orientim i hershn ky i shqiptarve dhe ndrr e prhershme e tyre.
Nuk ishte aspak e rastsishme q studentt liberator t Dhjetorit 90, si sllogan kryesor kishin slloganin E duam Shqiprin si gjithe Europa, nj sllogan i thjesht ky n dukje por shum kuptimplot n prmbajtje, pasi prmbante n vetvete t gjith korpusin e reformave politike, ekonomike, social-shoqrore dhe integruese, q duhej t kryente Shqipria me qllim q t bhej Si gjith Europa.
Pa analizuar se si ka qen ecuria e reformave t lartprmendura gjat ktyre viteve t vshtira t tranzicionit, po i rikthehemi aktualitetit q ka t bj me marrjen e ftess nga Shqipria pr antarsim n NATO, ftes e cila natyrisht ka nj rndsi shumdimensionale, pasi NATO sot nuk prfaqson vetm nj aleanc ushtarake, por nj organizat me karakter t theksuar politiko-strategjik dhe ekonomik.
Konkretisht, s pari, marrja e ftess pr antaresim n NATO, prbn nj rritje si t siguris kombtare po ashtu edhe t asaj rajonale dhe krkon nj reformim t gjr dhe t thell t t gjitha institucioneve t siguris kombtare dhe t Forcave t Armatosura.
S dyti, marrja e fteses ka nj impakt shum t rndsishm ekonomik, pasi do t krijoj kushte pr rritjen n mnyr t ndjeshme t investimeve t huaja direkte, investime kto q pr Shqiprin vazhdojn t mbeten n shifrat m t ulta n rajon, dhe jo vetm si shifra por edhe si realizime. Me marrjen e ftess Shqipria prfshihet n vendet me siguri t lart kombtare dhe rajonale, me stabilitet politik, me stabilitet makro-ekonomik, me risk t vogl dhe me besueshmri t lart. Natyrisht q rritja e ndjeshme e investimeve t huaja, do t shoqrohet me hapjen e vendeve t reja t puns si dhe me rritjen e vlers s pronave t shqiptarve. Ktu na vjen n ndihm edhe eksperienca vendeve t tjera europiane, t cilat q nga momenti q jan
antare t NATO-s, n nj periudh shum t shkurtr kohore kan patur shumfishim t investimeve t huaja direkte.
S treti, ftesa pr n NATO ka nj impakt tepr pozitiv pr antarsimin n BE, pasi antarsimi n NATO shrben n nj far mnyre si parakusht ose si paradhom pr antarsim n BE, pasi NATO dhe BE kan pak a shum t njjtat kritere dhe vendimarrja sht pak a shum e prqndruar n t njjtn dor, pasi n t dy institucionet marrin pjes pothuajse t njjtat vende. Jo vetm nga kndvshtrimi politiko-strategjik, por edhe ekonomik, antarsimi n NATO hap dern pr n BE.
Kt e ka treguar edhe eksperienca e vendeve t tjera t Europs, t cilat pasi jan
antare t NATO-s, n nj periudh shum t shkurtr kohore jan antarsuar edhe n BE. S fundi, ftesa pr n NATO prbn nj moment shum t rndsishm pr politikn shqiptare, pasi ndan nj t kaluar t vshtir dhe problematike nga nj e ardhme e re, e cila duhet t jet shum m e mir pr t gjith shqiptart.
Shqipria do t jet tashm nn nj monitorim t rrept t NATO-s, gj q prbn nj zhvillim shum pozitiv, pasi klasa politike shqiptare duhet ti ik paprgjegjshmris q ka treguar gjat ktyre viteve, ti ik disa lojrave t rrezikshme dhe disa eksperimenteve t panevojshme, t cilat kan pasur jo pak kosto dhe pasoja negative pr vendin dhe qytetart shqiptar.
Klasa politike shqiptare duhet t reflektoj, duhet t nxjerr msime nga far ka ndodhur n Shqipri gjat 17 viteve t fundit dhe duhet t marr prgjegjsit e reja n kt realitet t ri. N kto kushte duhet t prshpejtohet ritmi i reformave qoft pr t marr sa m shpejt statusin e antarit me t drejta t plota t NATO-s, qoft pr t hapur negociatat me BE-n.
Par n kt kndvshtrim, bashkpunimi pozit-opozit duhet t vazhdoj si pr reformn n sitemin e drejtsis, e cila sht n rrug t mbar, por dhe pr reformn elektorale, e cila sht shum e rndsishme pasi vitin tjetr kemi zgjedhjet, dhe t jesh kandidat pr antarsim n NATO duhet patjetr q zgjedhjet t jen t lira, t ndershme dhe n prputhje me standartet ndrkombtare.
Gjithashtu ky sht nj moment q klasa politike shqiptare duhet t vetpastrohet nga element q gjnden rastsisht n politik, nga element q mund t ken qen ish-bashkpuntor t shrbimeve sekrete shqiptare apo t huaja, nga element t paaft, servil apo t paprgjegjshm q dmtojn rnd interesat e vendit tone, apo m keq iu shrbejn interesave antishqiptare. Ka ardhur koha q t qnurit n politik, t jet m shum prgjegjsi dhe prgjegjshmri sesa favor dhe jo si ka qen deri tani m shum favor dhe interes sesa prgjgjsi dhe prgjegjshmri.
Politika shqiptare duhet t heq dor nga modelet e vjetra propogandistike dhe demagogjike t t brit politik, dhe t zbres n tok tek hallet, problemet dhe shqetsimet e prditshme q ka komuniteti, sic ndodh n t gjitha vendet demokratike.
N kushtet kur Shqipria ka papunsi shum t lart, ka mangsi n furnizimin me uj dhe me energji elektrike, ka munges strehimi dhe infrastrukture t dobt, ka probleme me kujdesin shndetsor dhe arsimin, ka probleme me pagat dhe pensionet e ulta me t cilat nuk mund t prballohet as minimum jetik, klasa politike shqiptare duhet t reformohet dhe moderohet.
Politikant shqiptar q natyrisht jan t zgjedhur nga populli, duhet t kuptojn m n fund se duhet ti shrbejn popullit, aq m tepr q ti shrbesh nj populli t mrekullueshm si sht populli yn, sht nj mision jo vetm i mundur, por edhe i veant dhe tepr fisnik.