E Shtunë, 31 Tetor 2026

Pr 25 vjet 30 shtete t reja

Nse ndodh q keni nj hart, t hartuar para vitit 1990, ather lirisht mund ta hidhni n shportn e mbeturinave. Dy dekadat e kaluara kan ndryshuar n mnyr dramatike hartn e bots. Fajtori kryesor pr kt sht shprbrja e ish-Bashkimit Sovjetik n vitin 1991.

Shprbrja e ktij shteti ishte nj ankth i vrtet pr hartuesit e hartave, pasi q pas shprbrjes s Bashkimit Sovjetik n hart u shfaqn 15 shtete t reja.

N mesin e tyre jan Rusia, si dhe disa shtete m t vogla, duke filluar nga armenia deri te Uzbekistani.

Shprbrja e Bashkimit Sovjetik, s bashku me shembjen e murit t Berlinit, ka pasur nj domino-efekt n shtetet prapa perdes s hekurt. Ballkani ishte rajoni i par q u godit.

Ish-Jugosllavia u godit nga prplasjet etnike dhe u nda n pes shtete-Slloveni, Bosnje, Serbi, Kroaci, Mal t Zi dhe Maqedoni. Edhe ekosllovakia u nda dhe u formuan dy shtete t reja-ekia dhe Sllovakia.

Por ri-trheqja e kufijve nuk ishte e kufizuar vetm n Europ. N Afrik, Namibia u pavarsua nga Afrika e Jugut n vitin 1990. Eritrea u pavarsua nga Etiopia n vitin 1993, ndrsa Timori Lindor u pavarsua nga Indonezia n vitin 2002.

Por procesi i ballkanizmit po vazhdon. Mali i Zi u shkput nga Serbia n vitin 2006, ndrsa Kosova shpalli pavarsin vitin e kaluar. 25 vitet e fundit kan qen dshmitare t lindjes s 30 shteteve t reja. Por me gjas, ky trend do t vazhdoj edhe m tutje.

Më shumë nga Ndërkombëtare

Të gjitha ›