Pushkatimet pa gjyq familjaret qe marrin demshperblim
Anilejda Shembitraku
Per nje periudhe gjashtemujore te gjithe ata persona familjaret e te cileve jane ekzekutuar padrejtesisht pa gjyq per motive politike gjate periudhes 30.11.1944 deri me 1.10.1991 mund te aplikojne per demshperblim financiar. Qeveria ka hapur procedurat e aplikimit qe do te behen ne Ministrine e Drejtesise deri ne 6 muaj nga hyrja ne fuqi e ketij vendimi. Familjaret e viktimave te ekzekutuara padrejtesisht pa gjyq per motive politike paraqesin ne Ministrine e Drejtesise kerkesen me shkrim per perfitimin e demshperblimit financiar sipas formularit. Formulari A se bashku me formularin tip shperndahen prane cdo filiali te Postes Shqiptare. Kerkesa paraqitet nga paraardhesit bashkeshortja pasardhesit vellezerit dhe motrat e viktimes se ekzekutuar padrejtesisht pa gjyq per motive politike si dhe femija/femijet e vellezerve dhe motrave.
Selektimi
Familjaret ne shkalle me te pare sipas Kodit Civil perjashtojne familjaret e tjere. E drejta e familjareve per te kerkuar demshperblim eshte e drejte jopasurore vetjake. Kerkesat per perfitimin e demshperblimit financiar percillen prane Ministrise se Drejtesise nepermjet Postes Shqiptare sh.a. dhe Ministrise se Puneve te Jashtme per derguesin me vendndodhje jashte vendit. Pas regjistrimit te dokumentacionit struktura pergjegjese ne Ministrine e Drejtesise fillon proceduren e shqyrtimit administrativ per perfitimin e demshperblimit financiar. Cdo kerkese i nenshtrohet paraprakisht hetimit administrativ ne sektorin e gjendjes gjyqesore ne Ministrine e Drejtesise. Sipas ligjit masa e demshperblimit per cdo te denuar politik per cdo dite vuajtjeje denimi te kryer ne burg spital psikiatrik spital burgu izolim ne hetuesi nga data 30.11.1944 deri me 1.10.1991 demshperblehet financiarisht sipas kritereve te ketij ligji ne masen 2000 dy mije leke ne dite.
Demshperblimi
Familjaret e viktimave te pushkatuara pa gjyq per motive politike per vuajtjen dhe persekucionin perfitojne nje demshperblim financiar te barabarte gjithsej ne masen e 8 tete viteve kompensim denimi me burgim. Kompensimi financiar kryhet ne baze te perllogaritjes sipas se ciles per cdo dite vuajtjeje denimi te kryer ne burg demshperblimi financiar eshte ne masen 2 000 dy mije leke ne dite. Nga shuma qe cdo subjekt i ekzekutuar pa gjyq per motive politike perfiton nga ky vendim zbritet masa e demshperblimit qe ai ka perfituar me ligjet e meparshme. Keshilli i Ministrave eshte autoriteti pergjegjes qe miraton demshperblimin financiar dhe me vendim percakton gjenealitetet perkatese te te ekzekutuarit padrejtesisht pa gjyq per motive politike menyren e ekzekutimit dhe shumen e demshperblimit financiar gjenealitetet e sakta te familjareve dhe masen perkatese te demshperblimit te tyre. Ministria e Financave sipas buxhetit te vene ne dispozicion shperndan fondet ne menyre proporcionale per te gjithe familjaret e viktimave te pushkatuara pa gjyq per motive politike me kusht qe vlera e demshperblimit gjate fazes se pare te mos jete me shume se 1 000 000 nje milion leke dhe jo me e vogel se 100 000 njeqind mije leke.
Kestet
Menyra e shperndarjes se demshperblimit
Demshperblimi i ish-te perndjekurve do te realizohet nepermjet kesteve per tete vjet ku shuma qe ata do te marrin eshte 720 000 leke te reja per cdo vit burg qe ata kane bere. Buxheti qe eshte akorduar per demshperblimin e plote te te perndjekurve eshte 800 milione USD ku qeverise i takon perkatesisht te shpenzoje 100 milione USD ne vit. Realizimi i ketij buxheti eshte bere dhe do te vazhdoje qe te behet nepermjet kredive te buta qe ka marre Ministria e Financave. Procesi i cili pritet te mbaroje per tete vjet mendohet qe te demshperbleje gjithsej 3198 persona te cilet kane dorezuar dokumentacionin dhe kane aplikuar per te marre kompensimin. Te gjithe personat kane dorezuar dokumentacion te zgjeruar se bashku me dosjen qe kane pasur.
Verifikimi i kerkeses
Mungesa e dokumentacionit ju perjashton
Pas verifikimit te drejtperdrejte te informacionit kur provohet se Ministria e Drejtesise nuk ka te dhena per kerkuesin kerkesa i percillet Ministrise se Brendshme Ministrise se Mbrojtjes Sherbimit Informativ te Shtetit dhe Drejtorise se Pergjithshme te Arkivave te Shtetit per verifikim te drejtperdrejte ne burimet e tyre arkivore te periudhes 30.11.1944 - 1.10.1991. Autoritetet pergjegjese brenda afatit 30-ditor nga depozitimi i dosjes njoftojne me shkrim ministrin e Drejtesise dhe i percjellin bashkelidhur nje kopje te dokumenteve perkatese arkivore. Kur eshte e mundur autoritetet pergjegjese japin te dhena edhe per vepren penale politike per kryerjen e te ciles viktima eshte ekzekutuar padrejtesisht pa gjyq. Autoritetet pergjegjese per pergatitjen e pergjigjes shfrytezojne burimet e tyre arkivore te krijuara para dates 1.10.1991 te cilat ne menyre te drejtperdrejte ose terthorazi tregojne te dhena per rrethanat e ekzekutimit pa gjyq te viktimes per nje veper penale politike. Informacionet e bashkerenduara depozitohen ne dosje. Punonjesi pergjegjes ne perputhje me nenin 28 te ligjit nr. 9831 date 12.11.2007 Per demshperblimin e ish-te denuarve politike te regjimit komunist te ndryshuar pergatit relacionin te cilin ia paraqet ministrit te Drejtesise. Ne rast se nga verifikimi i autoriteteve pergjegjese ne burimet e tyre arkivore te periudhes 30.11.1944 - 1.10.1991 nuk disponohen te dhena per kerkuesin atehere punonjesi pergjegjes i propozon ministrit ta klasifikoje kerkesen si te pabazuar ne ligjin nr. 9831 per mungese provash. Klasifikimi si i pabazuar ne ligjin nr. 9831 behet edhe per rastet kur dosja permban si dokument provues vendimin e komisionit trepalesh apo vertetimin e faktit te vrasjes pa gjyq te dhene me vendim gjykate te leshuar pas dates 1.10.1991. Ministri i Drejtesise ne mbeshtetje te propozimit te struktures pergjegjese urdheron pranimin apo refuzimin e saj i cili eshte i formes se prere.
25 Nentor 2010