Putin: Rusia, Irani dhe Turqia kanë rol kyç në formësimin e së ardhmes siriane

Rusia, Turqia dhe Irani kanë një rol kyç në formësimin e së ardhmes së Sirisë dhe duhet të kundërshtojnë synimet perëndimore për të “gdhendur” vendin, tha të martën presidenti rus Vladimir Putin, njofton DPA.

Putin dhe presidenti turk Rexhep Tajip Erdogan po vizitojnë Teheranin për të zhvilluar bisedime me homologun e tyre iranian, Ebrahim Raisi.

Qëllimi zyrtar i samitit ishte diskutimi i situatës në Siri, por lufta në Ukrainë, mosmarrëveshja për eksportet e grurit të Ukrainës dhe marrëveshja bërthamore e Iranit ishin gjithashtu ndër temat e diskutuara.

Raisi bëri thirrje për një zgjidhje diplomatike të luftës civile siriane të gjatë që garanton integritetin territorial dhe lejon popullin sirian të vendosë vetë për fatin e tij politik, ndërsa Putin bëri thirrje për më shumë unitet në politikën e Sirisë dhe akuzoi Perëndimin për ndërhyrje.

Perëndimi kishte “përcaktuar një kurs për të copëtuar vendin”, tha Putin në një takim televiziv në Teheran. Rusia, Turqia dhe Irani kishin një rol kyç në formësimin e së ardhmes së Sirisë dhe duhet ta kundërshtojnë këtë, tha ai.

Rusia dhe Irani mbështesin të dyja qeverinë e presidentit sirian Bashar al-Assad, ndërsa Turqia mban lidhje me forcat opozitare në vend.

Që nga viti 2017, Rusia, Irani dhe Turqia kanë sponsorizuar takime nën të ashtuquajturin formatin e Astanës me synimin për të arritur një zgjidhje politike për t’i dhënë fund luftës.

Turqia kohët e fundit tha se ishte duke menduar për një ofensivë të re ushtarake në veri të Sirisë për të synuar grupet e armatosura kurde. Ankaraja tashmë kontrollon pjesë të territorit sirian, por Rusia dhe Irani e kanë paralajmëruar Ankaranë që të mos kryejë një inkursion të ri.

Turqia argumenton se siguria e saj kombëtare dhe kërcënimi “terrorist” i grupeve të milicisë në veri të Sirisë justifikojnë një ofensivë.

Udhëheqësi suprem i Iranit Ayatollah Ali Khamenei paralajmëroi të martën, megjithatë, se “çdo sulm nga Turqia në veri të Sirisë do të ndihmonte vetëm terroristët në Siri”.

“Ne e konsiderojmë sigurinë në Siri si sigurinë tonë dhe Turqia duhet të bëjë të njëjtën gjë”, tha Khamenei.

Vizita në Teheran shënon udhëtimin e dytë zyrtar të Putinit jashtë vendit që kur forcat ruse pushtuan Ukrainën në fund të shkurtit.

Turqia mban lidhje të ngushta me Moskën dhe Kievin.

Gjatë një takimi me Erdoganin, Putin shprehu mirënjohjen për ndërmjetësimin e Turqisë për të lehtësuar eksportet e drithit nga portet e Detit të Zi të Ukrainës. Tonelata drithë janë aktualisht të ngecur në portet e Ukrainës, duke çuar në rritjen e çmimeve të tregut në mbarë globin.

Putin tha se megjithëse jo të gjitha çështjet ishin zgjidhur, kishte pasur disa përparime. Kievi dhe Perëndimi akuzojnë Rusinë për bllokimin e porteve në Ukrainë, akuza që Moska i hedh poshtë.

Irani ka mbetur zyrtarisht neutral në luftën në Ukrainë, por simpatitë e Teheranit për Rusinë janë të njohura pasi Moska është furnizuesi i saj kryesor i pajisjeve ushtarake.

Gjatë bisedimeve me Putinin, Khamenei i Iranit përsëri qortoi Perëndimin për zgjerimin e NATO-s drejt lindjes dhe siguroi Rusinë për mbështetjen e tij.

Shtëpia e Bardhë javën e kaluar tha se SHBA kishte informacione që tregonin se Teherani po kërkonte të furnizonte Rusinë me dronë të aftë për armë për përdorim në Ukrainë, por Irani e hodhi poshtë pretendimin si “të pabazë” dhe Kremlini tha se dronët nuk do të ishin objekt diskutimi të martën. .

Marrëdhëniet e Iranit me Moskën janë bërë më të ngushta vitet e fundit – veçanërisht që nga viti 2018, kur Shtetet e Bashkuara, nën presidentin e atëhershëm Donald Trump, u tërhoqën nga marrëveshja bërthamore e Vjenës dhe filluan të rivendosin sanksionet ekonomike.

Putin bëri thirrje për ringjalljen e marrëveshjes bërthamore në një konferencë shtypi pas samitit të së martës, duke thënë se ishte “e rëndësishme të vazhdohen përpjekjet për të ruajtur marrëveshjen bërthamore dhe të krijohen kushte për realizimin e saj të përtërirë të qëndrueshëm”.

Putin tha se bisedimet e tij me Raisin ishin fokusuar në bashkëpunimin ekonomik, veçanërisht në sektorin e energjisë.

“Kemi identifikuar realizimin e projekteve të përbashkëta në shkallë të gjerë dhe përdorimin më aktiv të monedhave tona kombëtare në pagesat ndërmjet vendeve tona”, tha Putin. Rusia ka shprehur interes për zgjerimin e termocentralit bërthamor të Bushehr-it në Iranin jugor, të cilin më parë ka ndihmuar në përfundimin e ndërtimit të tij.

Irani dhe Rusia janë goditur rëndë nga sanksionet, që është një nga arsyet që vendet po përpiqen për bashkëpunim më të thellë, veçanërisht në sektorët e naftës dhe gazit.

Ankaraja gjithashtu dëshiron të zgjerojë lidhjet ekonomike me Teheranin. Erdogan tha se shpreson veçanërisht për një zgjerim të bashkëpunimit të mbrojtjes. ( Sipas DPA)