Qndra Historike e nj qyteti historik n nj gjendje t mjeruar
Qndra historike e qytetit historik dhe turistik t Vlors sht sheshi i njohur i Flamurit.Vendi ku nj grup historiansh i mbeten stoik argumentave se ktu sht ngritur flamuri n ditn e bekuar shqiptare,nj dit vjeshte t fundit ,n nntorin e dyt pas atij t Sknderbeut,q i prket vitit 1912.Qndra historike brenda saj ka disa monumente ,disa vepra q i prkasin kohs.Mjegullinat e historis nuk na e kan larguar dot historin e ktij vendi,me emrtimin e tij t pazakont :Sheshi i Flamurit.Sheshi i Flamurit sht nj shesh i madh n dimesione,por q ka filluar zvoglimin pas privatizmit t ish-hotelit turizmit t ri,q nuk u b kurr.Qndra historike sht kafshuar nga pak e prdit.Ishin vitet e nj kohe diktature,kur n kt shesh historik u muar vendimi dhe brenda tij nisn punimet e ndrtimit t nj 10 katshi,pr nj hotel-turizmi t ri.
Hoteli 16 vjet n pritje,nj grmadh n qndr t sheshit historik
Ndonse nuk sht regjistruar si koh e ndrtimit,sht prezenca e tij,n qndr t sheshit historik t qytetit.Nj grmadh me mosh 16 vjeare,q bn hije me 10 katet e tij.sht n epiqndr t sheshit me lartsin e kateve, q mundohet t hijezoi monumentin e lart, q prkujton ngjarjen shqiptare.Hoteli, q u ndrtua n kohn e diktaturs sot sht nj ndrtese me tulla e lartsi katesh 10, por ka njohur nj kohpritje aq sa ka zgjatur tranzicioni yn,pra 16 vjet hares e qllimshme.sht nj ndrtes me plinta dhe murre tulle.N pjest ansore tullat kan psuar fatin e ngrehinave t tilla vjedhjen.Kjo ngrehin shumkatshe u ndrtua n kohn e dikaturs me synimin e ngritjes s nj hotel-turizmi,pr qytetin detar si t gjitha ngrehinat e me datimin e asaj kohe,por arkitekutra vinte ndryshe,kurse lartsia e kateve ngjitej deri n 10.Nj ngrehin e ktill me 10 kate lrtsi prvese do t shtonte lartsin e ngrehins hotel turistik, do t konkuronte kshtu, monumentin historik, ndrtuar n vitet 70 n sheshin e Flamurit.Rrzimi i mureve t dikaturs e gjeti,hotel-turizmin mes shum premtimeve.N kohn e lulzimit episodik t firmave,gjat nj konkurence midis Cenaj dhe Vefa,firma e par e bleu hotelin nga pronart.Ndrtesa mbeti n epiqndr n kohn e breshrive t vitit 97.Komisioni i aseteve t ish-firmave ja shiti biznesmenit S. Sh.Gjat shitjes s ndrtess pr disa milion USD,sht kryer rrethimi i saj duke ndihmuar n zvoglimin e pamjes t sheshit t historis.sht planifikuar pr disa lloj ndrtimesh por efektivisht sht nj ndrtes n qndr t sheshit historik,q i shton zymtsin e tij.Ka patur kronika-tv,shkrime gazetash,premtime gjithfarlloji,por hoteli qndron si 16 vjet m par si e zuri koha,por me nj ndryshim ka mbetur n at gjndje,por ka ndryshuar disa pronar duke u shitur n at gjndje i heshtur,duke treguar se vlera e tij n fund shkoi n disa milion dollar.Pr fatin e mtejshn t tij ende ska asgj t saktsuar duke treguar se sheshit historik dhe qytetit, q vizitohet n stin pushimesh nga qindra turist do tu duhet t shkmbejn shikime me nj grmadh 16 vjecare n qndr t ktij sheshi.
Varri i Ismail Qemalit
Varri i plakut t Vlors gjndet n lulishten e sheshit t Flamurit.Lulishtja e sheshit t Flamurit sht pjes prbrse e asamblit historik t sheshit.Varri i Ismail Qemalit sht sjelllur ktu pas ndrtimit t lulishtes nga kryetari i bashkis s asaj kohe, A. Asllani.Varri sht n qndr t lulishtes dhe brenda sakrofagut mban eshtrat e plakut t mir.N kt varr prkujtohet n do 28 nntor n Vlor me lule,nderime pr plakun e Vlors.Me nj t huaj kto dit e shpura t shikonte varrin e Kryeministrit t par shqiptar dhe njeriut q ngriti flamurin n pavarsin e Shqipris.Hym n lulishten e vjetr.Stola t vjetr t lyer me boj.Nj gjndje mjerane n kt lulishte me kaq histori, q duhet rikonstruktuar ndoshta shpejt.Ujrat pas shirave t par t vjeshts kishin formuar pellgje.Rrugt e lulishtes ishin t shtruar me disa zeje t bardh n form mozaiku, por q midis tyre kishin formsuar dhera.
Lulishtja
Lulishtja ka drur t vjetr gati n t rrzuar me forma po aq epike sa vet koha e ndrtimit t saj.Ndonse ishin prer me forma shkurret dekorative,lulishtja e ktij asambli paraqet nj mjerim,n kuptimin m t mir t fjals.Ndrsa i huaji vrente kto pamja, q flasin shkoqur m tepr pr nj gjndje, q duhet t ndryshoj n t ardhmen,un ndjeja fytyrn t m skuqej.Nj vend historik nuk mund ta ket kt lulishte ku pensionistt loznin domino,ca qytetar flinin mbi drrasat e thyera t ndenjsve
.Nj prgjigje duhet t sjellin autoritet shtetrore si bashkia dhe t tjert, q kan vartsi kt varr t plakut t Vlors.Varri ka sipr nj vepr n bronz t piktorit t shquar Odise Paskali,br n vitet 30.Varri i Ismail Qemalit u ndrtua n lulishten, q ishte pron e Vlorajve.Eshtrat u solln nga Kanina ku prehej n prjetsi pas shuarjes n Peruxhia n vitet 1919.Streha e par e preheje ishte kopshti i teqes s Kanins ku preheshin edhe dy kryeministra shqiptar.Q prej atyre viteve Ismail Qemali prehet n tokn e tij,n lulishten e sheshit historik.Por kjo lulishte ka vend, q t prmirsohet.Ujrat formojn pellgje dhe stolat kan mbetur ata t atyre viteve t shkuara,tanim t thyer.Pemt dekorative dhe pemt e tjera mbulojn diellin,por pamja e tyre nuk sht aspak e knaqshme.As format e tyre.Varri ku prehet kryeministri i par shqiptar ka nevoj pr pak investime.Nj konceptim m i qartsuar duke ruajtur historiken duhet t jen n epiqndr t kshillit bashkiak t ktij qyteti.Ardhja e turistve dhe vizitat n varrin e tij bjn, q t rikonceptohet dhe t rindrtohen ca forma m t mira dhe me t pranueshme,se sa gjndja ekzistuese q nuk afron jo m t shkuarn,por flet pr nj gjndje trishtuese ku prehet aktualisht kryeministri i shtetit t par shqiptar.
Monumenti i pavarsis dhe sheshi prpara tij
Monumenti i Pavarsis sht nj masiv bronxi.Ka nj lartsi 17 metra.Ngrihet n sheshin e Flamurit.sht nj vepr artistsh ,ndrtuar n kohn e diktaturs.Monumenti sht pruruar n vjeshtn e vitit 1972 n prvjetorin e 60 t shpalljes s Pavarsis.Kjo vepr n bronx ka autorsin e katr skuptorve shqiptar: Muntaz Dhrami,Shaban Hadri,Kristaq Rama,Hektor Dule.
Pamja rreth e qark monumnetit sht nj trotuar me pllaka t thyera,dhe n disa vende me mermer t hequr.N sfond t mermerit jan vendosur simbolet e partive shqiptar ,ndonse t hequra shum her nga bojatisjet.Smogu e mbulon jo rrall monumentin me grin e tij.N cep t tij nuk gjen asnj vend ku t blesh kt vepr n miniatur.Vet ca fotograf t afrojn shrbimin e astit n foto.Ku mund ta gjej kt vepr, m pyeti i huaji dhe i thash asgjkundi.A nuk duhej q n parmakt e lulishtes ku shiten rripa,xhingla-mingla t shiteshin portrete t I.Qemalit,piktura,punime t monumnetit n nj shop t hapur ndoshta nga bashkia e qytetit.Kshtu bhet n do vend t bots.Qindra shqiptar nga diaspora, q mbrijn n kt shesh ,mbeten t zhgnjyer kur nuk gjejn nj simbol t tij dhe ku m bukur se aty .Kur i thash nj arkitekti,prse n kt qytet nuk projektoni nj ndrtes bankash apo biznesi t jet n formn e flamurit,ai qeshi njerzit sot, duan shtpi miku im ,ndrsa ne para,por nj ndrtes e till n qytet jo vetm q do t prbnte atraksionin m t madh,por do t ishte edhe nj pik ku t vrojtohej qyteti ,nj pik simbol i flamurit ton,ku nuk do t mungonin as parat dhe as shitjet e pjesve t saj.Bota nuk ka simbole shpesh her i ndrton vet ,ndrsa ne q i kemi na mungojn idet,por m shpesh sht vizioni i humbur.
Pamje t tilla do ti ndeshni rreth e qark monumnetit historik.Bashkia kishte vendosur disa kangjella sepse kishte vite, q pjesa e pasme e ktij sht kthyer n nj VC publike pa pages.Ende era e keqe vazhdon t t mbys hundt.Kjo sht qndra historike e nj qyteti historik.Kshtu duhet t mbetet,apo nj vizion m t qartsuar duhet ta ndryshoj fytyrn e saj.Mos ndoshta duhet nj konkurs ndrkombtar,pr ta risjell historin si ka qn dhe me dinjitet,sepse n kt gjndje ajo tregon vetm pjest e shmtuara t saj.
Hoteli 16 vjet n pritje,nj grmadh n qndr t sheshit historik
Ndonse nuk sht regjistruar si koh e ndrtimit,sht prezenca e tij,n qndr t sheshit historik t qytetit.Nj grmadh me mosh 16 vjeare,q bn hije me 10 katet e tij.sht n epiqndr t sheshit me lartsin e kateve, q mundohet t hijezoi monumentin e lart, q prkujton ngjarjen shqiptare.Hoteli, q u ndrtua n kohn e diktaturs sot sht nj ndrtese me tulla e lartsi katesh 10, por ka njohur nj kohpritje aq sa ka zgjatur tranzicioni yn,pra 16 vjet hares e qllimshme.sht nj ndrtes me plinta dhe murre tulle.N pjest ansore tullat kan psuar fatin e ngrehinave t tilla vjedhjen.Kjo ngrehin shumkatshe u ndrtua n kohn e dikaturs me synimin e ngritjes s nj hotel-turizmi,pr qytetin detar si t gjitha ngrehinat e me datimin e asaj kohe,por arkitekutra vinte ndryshe,kurse lartsia e kateve ngjitej deri n 10.Nj ngrehin e ktill me 10 kate lrtsi prvese do t shtonte lartsin e ngrehins hotel turistik, do t konkuronte kshtu, monumentin historik, ndrtuar n vitet 70 n sheshin e Flamurit.Rrzimi i mureve t dikaturs e gjeti,hotel-turizmin mes shum premtimeve.N kohn e lulzimit episodik t firmave,gjat nj konkurence midis Cenaj dhe Vefa,firma e par e bleu hotelin nga pronart.Ndrtesa mbeti n epiqndr n kohn e breshrive t vitit 97.Komisioni i aseteve t ish-firmave ja shiti biznesmenit S. Sh.Gjat shitjes s ndrtess pr disa milion USD,sht kryer rrethimi i saj duke ndihmuar n zvoglimin e pamjes t sheshit t historis.sht planifikuar pr disa lloj ndrtimesh por efektivisht sht nj ndrtes n qndr t sheshit historik,q i shton zymtsin e tij.Ka patur kronika-tv,shkrime gazetash,premtime gjithfarlloji,por hoteli qndron si 16 vjet m par si e zuri koha,por me nj ndryshim ka mbetur n at gjndje,por ka ndryshuar disa pronar duke u shitur n at gjndje i heshtur,duke treguar se vlera e tij n fund shkoi n disa milion dollar.Pr fatin e mtejshn t tij ende ska asgj t saktsuar duke treguar se sheshit historik dhe qytetit, q vizitohet n stin pushimesh nga qindra turist do tu duhet t shkmbejn shikime me nj grmadh 16 vjecare n qndr t ktij sheshi.
Varri i Ismail Qemalit
Varri i plakut t Vlors gjndet n lulishten e sheshit t Flamurit.Lulishtja e sheshit t Flamurit sht pjes prbrse e asamblit historik t sheshit.Varri i Ismail Qemalit sht sjelllur ktu pas ndrtimit t lulishtes nga kryetari i bashkis s asaj kohe, A. Asllani.Varri sht n qndr t lulishtes dhe brenda sakrofagut mban eshtrat e plakut t mir.N kt varr prkujtohet n do 28 nntor n Vlor me lule,nderime pr plakun e Vlors.Me nj t huaj kto dit e shpura t shikonte varrin e Kryeministrit t par shqiptar dhe njeriut q ngriti flamurin n pavarsin e Shqipris.Hym n lulishten e vjetr.Stola t vjetr t lyer me boj.Nj gjndje mjerane n kt lulishte me kaq histori, q duhet rikonstruktuar ndoshta shpejt.Ujrat pas shirave t par t vjeshts kishin formuar pellgje.Rrugt e lulishtes ishin t shtruar me disa zeje t bardh n form mozaiku, por q midis tyre kishin formsuar dhera.
Lulishtja
Lulishtja ka drur t vjetr gati n t rrzuar me forma po aq epike sa vet koha e ndrtimit t saj.Ndonse ishin prer me forma shkurret dekorative,lulishtja e ktij asambli paraqet nj mjerim,n kuptimin m t mir t fjals.Ndrsa i huaji vrente kto pamja, q flasin shkoqur m tepr pr nj gjndje, q duhet t ndryshoj n t ardhmen,un ndjeja fytyrn t m skuqej.Nj vend historik nuk mund ta ket kt lulishte ku pensionistt loznin domino,ca qytetar flinin mbi drrasat e thyera t ndenjsve
.Nj prgjigje duhet t sjellin autoritet shtetrore si bashkia dhe t tjert, q kan vartsi kt varr t plakut t Vlors.Varri ka sipr nj vepr n bronz t piktorit t shquar Odise Paskali,br n vitet 30.Varri i Ismail Qemalit u ndrtua n lulishten, q ishte pron e Vlorajve.Eshtrat u solln nga Kanina ku prehej n prjetsi pas shuarjes n Peruxhia n vitet 1919.Streha e par e preheje ishte kopshti i teqes s Kanins ku preheshin edhe dy kryeministra shqiptar.Q prej atyre viteve Ismail Qemali prehet n tokn e tij,n lulishten e sheshit historik.Por kjo lulishte ka vend, q t prmirsohet.Ujrat formojn pellgje dhe stolat kan mbetur ata t atyre viteve t shkuara,tanim t thyer.Pemt dekorative dhe pemt e tjera mbulojn diellin,por pamja e tyre nuk sht aspak e knaqshme.As format e tyre.Varri ku prehet kryeministri i par shqiptar ka nevoj pr pak investime.Nj konceptim m i qartsuar duke ruajtur historiken duhet t jen n epiqndr t kshillit bashkiak t ktij qyteti.Ardhja e turistve dhe vizitat n varrin e tij bjn, q t rikonceptohet dhe t rindrtohen ca forma m t mira dhe me t pranueshme,se sa gjndja ekzistuese q nuk afron jo m t shkuarn,por flet pr nj gjndje trishtuese ku prehet aktualisht kryeministri i shtetit t par shqiptar.
Monumenti i pavarsis dhe sheshi prpara tij
Monumenti i Pavarsis sht nj masiv bronxi.Ka nj lartsi 17 metra.Ngrihet n sheshin e Flamurit.sht nj vepr artistsh ,ndrtuar n kohn e diktaturs.Monumenti sht pruruar n vjeshtn e vitit 1972 n prvjetorin e 60 t shpalljes s Pavarsis.Kjo vepr n bronx ka autorsin e katr skuptorve shqiptar: Muntaz Dhrami,Shaban Hadri,Kristaq Rama,Hektor Dule.
Pamja rreth e qark monumnetit sht nj trotuar me pllaka t thyera,dhe n disa vende me mermer t hequr.N sfond t mermerit jan vendosur simbolet e partive shqiptar ,ndonse t hequra shum her nga bojatisjet.Smogu e mbulon jo rrall monumentin me grin e tij.N cep t tij nuk gjen asnj vend ku t blesh kt vepr n miniatur.Vet ca fotograf t afrojn shrbimin e astit n foto.Ku mund ta gjej kt vepr, m pyeti i huaji dhe i thash asgjkundi.A nuk duhej q n parmakt e lulishtes ku shiten rripa,xhingla-mingla t shiteshin portrete t I.Qemalit,piktura,punime t monumnetit n nj shop t hapur ndoshta nga bashkia e qytetit.Kshtu bhet n do vend t bots.Qindra shqiptar nga diaspora, q mbrijn n kt shesh ,mbeten t zhgnjyer kur nuk gjejn nj simbol t tij dhe ku m bukur se aty .Kur i thash nj arkitekti,prse n kt qytet nuk projektoni nj ndrtes bankash apo biznesi t jet n formn e flamurit,ai qeshi njerzit sot, duan shtpi miku im ,ndrsa ne para,por nj ndrtes e till n qytet jo vetm q do t prbnte atraksionin m t madh,por do t ishte edhe nj pik ku t vrojtohej qyteti ,nj pik simbol i flamurit ton,ku nuk do t mungonin as parat dhe as shitjet e pjesve t saj.Bota nuk ka simbole shpesh her i ndrton vet ,ndrsa ne q i kemi na mungojn idet,por m shpesh sht vizioni i humbur.
Pamje t tilla do ti ndeshni rreth e qark monumnetit historik.Bashkia kishte vendosur disa kangjella sepse kishte vite, q pjesa e pasme e ktij sht kthyer n nj VC publike pa pages.Ende era e keqe vazhdon t t mbys hundt.Kjo sht qndra historike e nj qyteti historik.Kshtu duhet t mbetet,apo nj vizion m t qartsuar duhet ta ndryshoj fytyrn e saj.Mos ndoshta duhet nj konkurs ndrkombtar,pr ta risjell historin si ka qn dhe me dinjitet,sepse n kt gjndje ajo tregon vetm pjest e shmtuara t saj.