Referendumi dhe fati i Kosovs
Kt fundjav n Serbi po zhvillohet nj referendum i rndsishm. Rreth 6.5 milion zgjedhs do votojn n referendum pr kushtetutn e re.
N rast se pranohet kushtetuta e re ather Serbia ka per tu paisur me nj kushtetut t re q do zr vendin e kushtetutes qe sht aktualisht.
Kushtetuta q sht pranuar n vitin 1990 ka qen vepr e Milosheviit;ndrsa kushtetuta e re qe do lanohet do jet nj veprim i perbashkt i pothuajse gjith partive politike; nderkohe qe deri m sot nuk ka ndonj forc politike q t dali kundr ta kritikoj apo t bj thirrje pr t dhn voten kundr ktij projektligji. Derisa dhe qeveria me kryetarin e saj Koshtunica dhe lidert e tjer po mundohen shume per pranimin e ksaj kushtetute. Aq sa dhe vet qeveria po mbshtet nj fushat ku ftohet populli pr t dhn votn PO.
Pa dyshim q shkaku i ksaj sht bashkimi i t gjitha forcave politike kryesore ne shtjen e Kosovs. Shprehja q mrr pjes n fillim te kushtetutes s re Kosova sht nj pjes e pandar e Serbis i ka
q t hshtin dhe partit q mund t dilnin kundr pr arsye politike. Kshtu q dhe keta gjenden n t njjtn rreth ne lidhje me temn e kushtetutes. Nga kjo pikpamje para s gjithash kushtetuta e re permban kuptimin e nj referendumi n lidhje me Kosovn.
Serbia me kushtetutn e re po mundohet t jet nj hap para Kosovs q po mundohet te prcaktoj statusin e saj prfundimtar drejt fundit t ktij viti. Kshtu q me vendimin e ri q ka vendosur n kushtetute po mundohen q ta pengojn nj pavarsi t mundshme nprmjet rrugeve ligjore. Qllimi duke qene i tille asnje forc politike nuk goxon q t dali kundr kesaj kushtetute.
Nga ana tjetr ka dal n pah se, pas largimit t Milosheviit, jan
disa hapa prapa ne lidhje me disa reforma q jane pervetsuar. M e rndsishmja prej tyre sht zgjedhja apo vendosja e gjyqtarve. Sipas kushtetus aktuale Kshilli i Lart i Pavarur i Drejtsis prcakton se cili gjykats do vendoset ne gjykatat e larta.Kta persona ua paraqet parlamentit dhe kta t fundit japin vendimin rreth tyre. Kurse n kushtetutn e re edhe pse parlamenti thot fjaln e fundit n lidhje me prcaktimin e e gjykatsve, Kshilli i Lart i Drejtsis fiton t drejtn e prcaktimit t shumics s tyre. Kjo gje padyshim q i jep nje t goditur ve.oris e t qnit t pavarur t ktij kshilli.
Nj tjetr teme q prfaqson t hedhurit prapa t hapave per kushtetutn sht te marrdhniet mes qeveris qndrore dhe drejtuesve lokal. Sipas kushtetus s re qeveris i jepet e drejta pr t hequr nga detyra drejtuesit lokal q jane t przgjedhur. Prve ksaj qeverive u jepen kopetenca pr zgjedhjen e kryetarv t bashkive. Pr m tepr u jepet e drejta q me dy t tretat e votave tu japin fund detyres si kryetar shteti personit i cili ka ardhur duke u zgjedhur ne parlament. Pa dyshim q dhe kjo prfaqson nje ecje mbrapa prej tyre.
Kjo kushtetut m ato veorit q i permendm m sipr faktikisht sht pranuar shpejt e shpejt ne parlament me votim me ze pa u bere as edhe nje diskutim apo debat rreth saj m dat 30 shtator. Shkaku pe kt pa dyshim q ishte shtja e Kosovs. Populli i Serbise dhe rreth 186 mij zgjedhs q ndodhen n Kosov do japin votn e tyre pr kt kushtetut. Qllimi i kushtetuts s re nuk do i fusi shqiptart q t marrin pjes n zgjedhje,sepse qeveria Serbe i ka lene keta jashte referendumi. Zaten nuk mund ti prfshinte dhe kta n referendum. Por pa dyshim nga cili kndvshtrim t shihet nje gjendje e till esht e uditshme dhe kontradiktore;pasi nga njra an thote pjes e pandashm 90 per qind te Kosovs nuk marrin pjes n referendum;nderkohe q me kt referendum merr vendim rreth tyre.
Ende nuk duket n horizont ndonje reagim i fuqive nderkombtare. As BE-ja as KE e as t tjert ne lidhje me kt tem nuk kan thn ende asgje. Vazhdojn ende t heshtin q t gjith.
sht e qart se me pranimin q duket e sgurt t kushtetuts s re n veanti me shtjen e Kosovs ka pr t sjell pikpamje dhe kndvshtrime t reja. Porse tani pr tani sht e paditur se sa dhe ne form kan pr t ndikuar kto gjra n lidhje me prfundimin e bashkbisedimeve pr Kosovn.
N rast se pranohet kushtetuta e re ather Serbia ka per tu paisur me nj kushtetut t re q do zr vendin e kushtetutes qe sht aktualisht.
Kushtetuta q sht pranuar n vitin 1990 ka qen vepr e Milosheviit;ndrsa kushtetuta e re qe do lanohet do jet nj veprim i perbashkt i pothuajse gjith partive politike; nderkohe qe deri m sot nuk ka ndonj forc politike q t dali kundr ta kritikoj apo t bj thirrje pr t dhn voten kundr ktij projektligji. Derisa dhe qeveria me kryetarin e saj Koshtunica dhe lidert e tjer po mundohen shume per pranimin e ksaj kushtetute. Aq sa dhe vet qeveria po mbshtet nj fushat ku ftohet populli pr t dhn votn PO.
Pa dyshim q shkaku i ksaj sht bashkimi i t gjitha forcave politike kryesore ne shtjen e Kosovs. Shprehja q mrr pjes n fillim te kushtetutes s re Kosova sht nj pjes e pandar e Serbis i ka
q t hshtin dhe partit q mund t dilnin kundr pr arsye politike. Kshtu q dhe keta gjenden n t njjtn rreth ne lidhje me temn e kushtetutes. Nga kjo pikpamje para s gjithash kushtetuta e re permban kuptimin e nj referendumi n lidhje me Kosovn.
Serbia me kushtetutn e re po mundohet t jet nj hap para Kosovs q po mundohet te prcaktoj statusin e saj prfundimtar drejt fundit t ktij viti. Kshtu q me vendimin e ri q ka vendosur n kushtetute po mundohen q ta pengojn nj pavarsi t mundshme nprmjet rrugeve ligjore. Qllimi duke qene i tille asnje forc politike nuk goxon q t dali kundr kesaj kushtetute.
Nga ana tjetr ka dal n pah se, pas largimit t Milosheviit, jan
disa hapa prapa ne lidhje me disa reforma q jane pervetsuar. M e rndsishmja prej tyre sht zgjedhja apo vendosja e gjyqtarve. Sipas kushtetus aktuale Kshilli i Lart i Pavarur i Drejtsis prcakton se cili gjykats do vendoset ne gjykatat e larta.Kta persona ua paraqet parlamentit dhe kta t fundit japin vendimin rreth tyre. Kurse n kushtetutn e re edhe pse parlamenti thot fjaln e fundit n lidhje me prcaktimin e e gjykatsve, Kshilli i Lart i Drejtsis fiton t drejtn e prcaktimit t shumics s tyre. Kjo gje padyshim q i jep nje t goditur ve.oris e t qnit t pavarur t ktij kshilli.
Nj tjetr teme q prfaqson t hedhurit prapa t hapave per kushtetutn sht te marrdhniet mes qeveris qndrore dhe drejtuesve lokal. Sipas kushtetus s re qeveris i jepet e drejta pr t hequr nga detyra drejtuesit lokal q jane t przgjedhur. Prve ksaj qeverive u jepen kopetenca pr zgjedhjen e kryetarv t bashkive. Pr m tepr u jepet e drejta q me dy t tretat e votave tu japin fund detyres si kryetar shteti personit i cili ka ardhur duke u zgjedhur ne parlament. Pa dyshim q dhe kjo prfaqson nje ecje mbrapa prej tyre.
Kjo kushtetut m ato veorit q i permendm m sipr faktikisht sht pranuar shpejt e shpejt ne parlament me votim me ze pa u bere as edhe nje diskutim apo debat rreth saj m dat 30 shtator. Shkaku pe kt pa dyshim q ishte shtja e Kosovs. Populli i Serbise dhe rreth 186 mij zgjedhs q ndodhen n Kosov do japin votn e tyre pr kt kushtetut. Qllimi i kushtetuts s re nuk do i fusi shqiptart q t marrin pjes n zgjedhje,sepse qeveria Serbe i ka lene keta jashte referendumi. Zaten nuk mund ti prfshinte dhe kta n referendum. Por pa dyshim nga cili kndvshtrim t shihet nje gjendje e till esht e uditshme dhe kontradiktore;pasi nga njra an thote pjes e pandashm 90 per qind te Kosovs nuk marrin pjes n referendum;nderkohe q me kt referendum merr vendim rreth tyre.
Ende nuk duket n horizont ndonje reagim i fuqive nderkombtare. As BE-ja as KE e as t tjert ne lidhje me kt tem nuk kan thn ende asgje. Vazhdojn ende t heshtin q t gjith.
sht e qart se me pranimin q duket e sgurt t kushtetuts s re n veanti me shtjen e Kosovs ka pr t sjell pikpamje dhe kndvshtrime t reja. Porse tani pr tani sht e paditur se sa dhe ne form kan pr t ndikuar kto gjra n lidhje me prfundimin e bashkbisedimeve pr Kosovn.