Raporti konfidencial i KLSH-se Horrori i mbetjeve spitalore
TIRAN- Mbetjet spitalore si shiringa bisturi age serume etj. madje edhe inde trupore te njeriut hidhen ku te munden duke u bere rrezik i perhershem per shendetin e banoreve edhe pse per trajtimin e tyre ekziston nje rregullore e posacme qe prej nentorit 2007.
Rregullorja eshte hartuar nga Ministria e Mjedisit dhe ajo e Shendetesise dhe ne te percaktohen me detaje menyra se si do te trajtohen mbetjet spitalore nga burimi i tyre deri tek asgjesimi perfundimtar. Megjithate thuajse ne te gjitha spitalet e vendit me perjashtime te vogla gjendja mbetet alarmante.
Duke pare kete situate Kontrolli i Larte i Shtetit ka ndermarre nje kontroll prane Ministrise se Shendetesise duke siguruar te dhenat shkresore nga drejtorite rajonale spitalore ne lidhje trajtimin e mbetjeve spitalore duke hartuar edhe nje raport per to.
Gazeta ka siguruar nje kopje te kesaj korrespondence ku pasqyrohet gjendja reale e trajtimit te mbeturinave qe dalin nga spitalet te cilat ne vend qe te digjen ne inceneratore apo te trajtohen nga persona te specializuar trajtohen njelloj si plehrat urbane madje transportohen me te njejtat automjete qe mblidhen mbeturinat e qyteteve.
Pjese e raportit te KLSH-se eshte edhe kontrolli ne terren per menyren se si trajtohen mbetjet. Ne fakt rregulloret dhe ligjet per trajtimin e mbetjeve spitalore ekzistojne madje jane sipas standardeve te vendeve te BE-se por mungon ajo qe eshte me e rendesishmja respektimi i tyre.
Keshtu gjendja paraqitet teper alarmante ne spitalin e Bulqizes ku mbetjet spitalore sipas KLSH-se hidhen ne te njejtin kazan ku mblidhen edhe mbeturinat urbane. Kjo ka bere qe nje lagje e tere te jetoje cdo dite me kete problem pasi kazanet ndodhen ne territorin e saj duke bere qe femijet te luajne me shiringa bisturi apo tuba plastike qe perdoren per serume.
Ne kete rast permendet lagja Minatori ne Bulqize banoret e te ciles perballen cdo dite me friken se femijiet e tyre mund te infektohen. Situata behet edhe me e rende kur behet fjale per trajtimin e mbetjeve nga materniteti. Raporti permend skena te denja per filma horror ku mbeturinat e maternitetit te cilet ne mjaft raste perbehen nga inde te trupit te njeriut perfshire edhe placentat hidhen ne kazanet e plehrave urbane duke u bere ushqim per qente. Kjo ben qe mbetjet trupore te shperndahen ne lagje duke rrezikuar seriozisht shendetin e banoreve.
Thuajse e njejta situate eshte edhe ne spitalin e Fierit. Edhe ketu mbeturinat spitalore nuk trajtohen sipas rregullores por hidhen ne vendgrumbullimin e mbeturinave urbane. Ky vend depozitimi eshte jashte cdo kontrolli higjeno-sanitar dhe depozitimi i mbetjeve spitalore perben rrezik shume te madh ne perhapjen e semundjeve dhe epidemive te ndryshme tek banoret perreth ashtu edhe per qytetaret e Fierit -thekson KLSH.
Situata paraqitet e ngjashme edhe ne spitalet e Tropojes Bilishtit Gjirokastres Peshkopise Pogradecit dhe Sarandes. Nderkaq disi me e permiresuar paraqitet situata ne Delvine ku mbeturinat digjen. Nder spitalet e marra nen shqyrtim ne performancen me te mire paraqitet ai i Beratit ku plehrat ndahen ne dy grupe te rrezikshme dhe te parrezikshme dhe me pas digjen.
Spitalet dhe trajtimi i plehrave ne disa prej tyre
Bulqize
Mbetjet nuk trajtohen hidhen ne kazanet e plehrave urbane duke u kthyer me lodra per femijet
Fier
Mbetjet nuk trajtohen depozitohen tek fusha e plehrave te qytetit
Bilisht
Mbetjet hidhen tek fusha e mbeturinave te qytezes
Delvine
Mbetjet digjen
Berat
Mbetjet trajtohen sipas rregullave ndahen sipas rrezikshmerise dhe digjen
Gramsh
Mbetjet trajtohen pjeserisht
Rregullorja si duhet te trajtohen mbetjet spitalore
Rregullorja ben pergjegjes direkt spitalet per trajtimin e mbeturinave te tyre. Ne cdo rast spitalet duhet te ndajne mbeturinat ne dy grupe te rrezikshme dhe te parrezikshme. Ato qe jane te rrezikshme paketohen ne thase te posacem plastike dhe etiketohen me nje shenje te posacme dalluese per mbetjet spitalore. Mbetjet trajtohen nga persona te specializuar dhe ne kushte te vecanta. do spital duhet te kete nje numer te vetin te cilin ia stampon paketimit te mbetjeve per treguar origjinen e tyre.
Ne rastet kur trajtimi do te behet ne nje vend tjeter duhet qe mjeti transportues te mos kete rrjedhje. Po ashtu kontenieri transportues duhet te jete i mbrojtur nga shiu era apo uji te cilat mund te shkaktojne dekompozimin e tyre. Ne rastet kur kemi te bejme me mbetje njerezore apo shtazore ato duhet te mbahen ne kushte frigoriferike me temperature jo me te larte se 1010 C per te shmangur dekompozimin. Ne cdo rast transportuesi duhet te jete etiketuar me shenja te dallueshme per te bere te ditur se eshte duke transportuar mbetje spitalore.
Rregullorja gjithashtu saksionon kushte te vecanta te djegies se tyre si dhe mirembajtjen e inceneratoreve. Ne cdo rast nese mbetjet jane future per tu djegur ato nuk duhet te nxirren nga iceneratoret nese nuk jane bere hi.
Raporti
Raporti i KLSH-se per mbetjet spitalore eshte hartuar pas nje kontrolli te ushtruar ne Ministrine e Shendetesise ne lidhje me hartimin e legjislacionit per trajtimin e mbetjeve spitalore gjate te cilit eshte verifikuar edhe se si ato trajtohen ne terren nga spitalet. Raporti me problematiken ne fjale eshte konfidencial dhe eshte hartuar gjate javeve te fundit para se kreu i KLSH-se te raportonte ne Kuvend.
Gazeta ka siguruar nje kopje te ketij raporti ku permendet e gjithe problematika e trajtimit te mbetjeve spitalore ne rrethe te ndryshme te vendit. Gjate diteve ne vijim do te vijohet me botimin e skandaleve te tjera ne sektore te ndryshem sic jane tatimet tenderet rruget mbledhja e te ardhurave nga dhenia me qira apo shitja e pronave publike etj.
Nuk behet fjale thjesht per ndotje mjedisore
Keto mbetje nuk mund te konsiderohen si mbetjet e tjera pasi rrezikshmeria e tyre eshte shume here me e madhe. Drejtori i Institutit te Shendetit Publik Enver Roshi shpjegoi per gazeten se trajtimi i ketyre mbetjeve kerkon nje kujdes te vecante per shkak te rrezikshmerise qe ato kane.
Padyshim qe jane shume te rrezikshme dhe ketu nuk behet fjale vetem per ndotjen e mjedisit por edhe per infektimin e personave qe bien ne kontakt me to. Djegia e tyre mund te sjelle edhe semundje kancerogjene pohon Roshi.