Reforma Zgjedhore dhe NATO
Marrja e ftess pr anatrsim n NATO sht kushtzuar me realizimin e dy reformave t rndishme: Reformen n Drejtsi dhe Reformn Zgjedhore.Pr reformn ne drejtsi u hodh nj hap i rndsishm,por jo prfundimtar,ndrsa reforma zgjedhore u la n hije dhe angazhimi qeveris dhe forcave politike pothuajse u la fare.Samiti i Bukureshtit po afron.Ai do ti zhvilloj punimet m datat 2-4 Prill.Pra koha sht shum e kufizuar.Qeveria Berisha pr t bindur Amerikn,Brukselin dhe antart e tjer t NATO-s q n Bukuresht tu jepet ftesa e pranimit ndrmorn nj tur intensive takimesh.N kto takime qeveritart parshtruan vendosmrin e tyre pr dshirn e hyrjes n NATO dhe n propogandn q ngritn brnda vndit tek njerzit q nuk merren shum me analizn krijuan bindjen se ftesa e Bukureshtit ishte
gati .Por ata harruan se t gjitha veprimtarit e tyre qeverisse dhe legjislative monitorohen cdo dit me shum kujdes nga komuniteti ndrkombtar.
Kt e vrtetoi deklarata e Ambasads s SHBA n Tiran , e cila deklaroi se pr pranimin e Shqiperis n NATO nuk sht marr asnj vndim dhe se Shqipria ka prpara shum pun pr reformat.Pra I rikujtoi politiks shqiptare se me reformat pjesshme dhe t prgjysmuara nuk mund t pranohet n NATO.Kjo deklarat duhet t prbj alarm t vrtet tek Zoti Berisha, si kryeministr i vndit dhe t gjitha partit parlamentare,mbsai reforma n drejtsi nuk sht m pak e rndishme se sa reforma zgjedhore. Prkundrazi,zgjedhjet parlamentare jan themeli shtetit demokratik,nprmjet t cilave sigurohet ndryshimi ose fuqizimi politikave t zhvillimit t vndit.
Me kt vizion do t ishte i pranueshm edhe zhvillimi debateve pr reformn e sistemit zgjedhor q e krkon t kushtzuar edhe vndet antare t NATO-s.Por, u desh deklarata e Ambasds Amerikane q zoti Berisha ti rikthehej edhe detyrs q ka marr pr reformn zgjedhore,krahas reforms n drejtsi.Ai,sapo u kthye nga Japonia , shprehu edhe dshirn e nj takimi me kryetarin e opopzits ,Zotin Edi Rama.
Aktort kryesor t partive politike ,direkt ose nprmjet zdhnsave t tyre do nuk paraqesin rruget e reformes se sistemit zgjedhore,por i kundershtojne ato element , te cilat bien ndesh me intersat e tyre personale. Rekomandimet e Komisionit t Venecias dhe OSBE /ODHR-it pr sistemin zgjedhor n Shqipri,rekomandime t cilat mbshteten te dokumenti i OSBE-s t vitit 1990,t Kodit t shtjeve Zgjedhore t Komisionit t Venecias,Konvents Europiane pr Mbrojtjen e t Drejtave t Njeriut dhe Kushtetutn e Shqipris atakojn shum dispozita t Kodit Zgjedhor ,deri n renien ndesh me Kushtetutn,vendimet e Gjykats Kushtetuese dhe me Dokumentat Ndrkombtare q ne jemi pal.Dhe si dihet ky kod sht miratuar me konsensusin e dy partive kryesore.N zgjedhjet e fundit vendore problmet m t rndsishme ishin dy:Rregjistrimi popullsis , karta e identitetit dhe komisionet zgjedhore.Vnde me popullsi dhjetra milionshe regjistrimin e popullsis e realizojn vetm pr 24 or.
Rregjistrimi bhet nga npuns shtetror,t pa anshm, t shoqruar nga forcat e rendit e strukturat e tjera t siguris .Me kt mnyr rregjistrimi prcaktohet harta e shprndarjes reale e popullsis n t gjith territorin e vndit dhe n baz t tij hartohen listat e zgjedhsve.Kaq thjesht mbyllet nj nga debatet m t mdha t politiks shqiptare dhe plotsohet nj prej kushteve m t rndsishme t Komunitetit Ndrkombtar.
E dyta ;Komisionet Zgjedhore nga baza deri n qndr duhet t jen komisone t pa mvarura,ashtu si e prcakton neni 154 i kushtetus,dhe t fuqizohet neni 22 i Kodit zgjedhor q bie ndesh me t.Antart e Komisionit Qndror t Zgjedhjeve t jen kryesisht jurist dhe t ken statusin q kan antart e Gjykats s Lart. N kt kuadr partit politike t ken vetm t drejtn e vzhguesit.Prgatitja e nj ligji t till pr zgjedhjet e ardhshme dhe marrjen e masave t gjithanshme ligjore dhe organizative do t mbyllte nj problem gangren q po e grryen Shqiprin nga brnda.Por kjo nuk do t ishte e mjaftueshme.Pr interesat e zhvillimit t vndit,vendosjes s stabilitetit politik dhe siguris duhet t bhen ndryshimet e domosdoshme edhe n kushtetut, dhe nuk ka prse ajo t prdoret tabu dhe gogol.Numri i deputteve te ulet t paktn nga 140 n 100,numr i cili do t pasqyronte realisht prfaqsimin e popullisis n Kuvnd,do t rriste nivelin e deputetve e do t ulte shpenzimet e pa nevojshme q bhen pr kt sasi t pa nevojshme deputetsh.Shpenzimet pr mbajtjen e 40 deputetve llogariten n 2 miliard lek n vit .Po ashtu duhet t ndryshoj neni barazhit t hyrjes s partive politike n kuvnd nga 2.5 t paktn n 4 % ,mbasi populli po paguan taksa t pa drejta dhe po ushqen parti pa elektorat ose me elektorat borxh t partive t mdha.Pr kt arsye Shqipria rezulton vendi m i pasur me deputet dhe parti politike n krahasim me popullsin, si dhe vndi q shpenzon m shum n bot pr mbajtjen e deputetve dhe partive politike n krahasim me t ardhurat kombtare. Por, t gjith kryetart e partive politike q vegjetojn n kuvnd e kundrshtojn ngritjen e barazhit ,prvec LSI-se.Bile kt e kundrshtoi edhe kryetari I PR, Zoti Fatmir Mediu. Un nga studimet e bra deri m sot nuk kam hasur ndonj vnd me nj barzh kaq t ult.
Edhe Kosova ,megjith kto probleme q ka barzhin e futjes n Kuvnd eka 5 % ,pra dy her m lart se ne.Tek ne kjo ndodh ,mbasi shumica e politiaknve , politikn e kan kthyer n nj biznes t pastr fitim prurs.Me t ata realizojn t gjitha dshirat e tyre,pa menduar aspak pr interesat e zhvillit t vndit dhe njivelin e jetess s qytetrave.Prandaj reforma zgjedhore, sht reforma kryesore q duhet t realizoj Shqipria. Me kt reform ,zgjedhsve do tu jepet e drejta e ndryshimit t politikave q nuk kan sjellur rezultatet e pritshme. Me kt koncept zgjedhsit n vendet Perndimore vlersojn se cila politik fitoi dhe jo cila parti fiton n raport me alternativat e tjera politike.Partit e vogla deri tani nuk kan krijuar identitetin e tyre dhe autoritetin e nevojshm pr alternativa t besueshme .N kt kuadr, vlersimi prgjithshm brnda dhe jasht Shqipris sht se politikat q prodhohen dhe zbatohen nga pozita dhe opozita kryesore shqiptare nuk jan prodhuese t shtetit,mirqnies dhe siguris,tregues t cilt ligjrojn nj sistem politik.Ndrsa partit e vogla grupohen n vartsi t dy partive t mdha dhe nuk punojn t paraqesin alternativat e tyre bindse ,gj e cila do tu jepte mundsin e ardhjes n pushtet,duke ndshkuar t dy partit e mdha pr situatn q po kalon Shqipria.
Nj gj e till ka ndodhur n shum vnde t bots. Prandaj realizimi reforms s thell zgjedhore sht kusht dhe domosdoshmri pr zhvillimin e brndshm t vndit dhe plotsimin e kushteve pr afrimin e integrimit Euro-Atllantik.Nj reform e tille do t forconte dhe do t konsolidonte shtetin demokratik,sigurin dhe stabilitetin n vnd.Kto jan arsyet q vndet antare t NATO-s me n krye Shtetet e Bashkuara t Ameriuks kmbngulin q reforma zgjedhore duhet t kryhet paralelisht me reformn n drejtsi dhe jo sic po vepron poltika shqiptare, e cila edhe pse deklaron se dshiron t antarsohet nuk angazhohet me seriozitetin e duhur n realizimin e detyrave t saj t shtpis.Cdo vones e mtejshme n realizimin e ktyre dy reformave do ta rrezikojn prsri Shqiprin pr hyrjen n NATO,duke u ndshkuar prsri vtm nga pa prgjegjshmria e ksaj politike.
gati .Por ata harruan se t gjitha veprimtarit e tyre qeverisse dhe legjislative monitorohen cdo dit me shum kujdes nga komuniteti ndrkombtar.
Kt e vrtetoi deklarata e Ambasads s SHBA n Tiran , e cila deklaroi se pr pranimin e Shqiperis n NATO nuk sht marr asnj vndim dhe se Shqipria ka prpara shum pun pr reformat.Pra I rikujtoi politiks shqiptare se me reformat pjesshme dhe t prgjysmuara nuk mund t pranohet n NATO.Kjo deklarat duhet t prbj alarm t vrtet tek Zoti Berisha, si kryeministr i vndit dhe t gjitha partit parlamentare,mbsai reforma n drejtsi nuk sht m pak e rndishme se sa reforma zgjedhore. Prkundrazi,zgjedhjet parlamentare jan themeli shtetit demokratik,nprmjet t cilave sigurohet ndryshimi ose fuqizimi politikave t zhvillimit t vndit.
Me kt vizion do t ishte i pranueshm edhe zhvillimi debateve pr reformn e sistemit zgjedhor q e krkon t kushtzuar edhe vndet antare t NATO-s.Por, u desh deklarata e Ambasds Amerikane q zoti Berisha ti rikthehej edhe detyrs q ka marr pr reformn zgjedhore,krahas reforms n drejtsi.Ai,sapo u kthye nga Japonia , shprehu edhe dshirn e nj takimi me kryetarin e opopzits ,Zotin Edi Rama.
Aktort kryesor t partive politike ,direkt ose nprmjet zdhnsave t tyre do nuk paraqesin rruget e reformes se sistemit zgjedhore,por i kundershtojne ato element , te cilat bien ndesh me intersat e tyre personale. Rekomandimet e Komisionit t Venecias dhe OSBE /ODHR-it pr sistemin zgjedhor n Shqipri,rekomandime t cilat mbshteten te dokumenti i OSBE-s t vitit 1990,t Kodit t shtjeve Zgjedhore t Komisionit t Venecias,Konvents Europiane pr Mbrojtjen e t Drejtave t Njeriut dhe Kushtetutn e Shqipris atakojn shum dispozita t Kodit Zgjedhor ,deri n renien ndesh me Kushtetutn,vendimet e Gjykats Kushtetuese dhe me Dokumentat Ndrkombtare q ne jemi pal.Dhe si dihet ky kod sht miratuar me konsensusin e dy partive kryesore.N zgjedhjet e fundit vendore problmet m t rndsishme ishin dy:Rregjistrimi popullsis , karta e identitetit dhe komisionet zgjedhore.Vnde me popullsi dhjetra milionshe regjistrimin e popullsis e realizojn vetm pr 24 or.
Rregjistrimi bhet nga npuns shtetror,t pa anshm, t shoqruar nga forcat e rendit e strukturat e tjera t siguris .Me kt mnyr rregjistrimi prcaktohet harta e shprndarjes reale e popullsis n t gjith territorin e vndit dhe n baz t tij hartohen listat e zgjedhsve.Kaq thjesht mbyllet nj nga debatet m t mdha t politiks shqiptare dhe plotsohet nj prej kushteve m t rndsishme t Komunitetit Ndrkombtar.
E dyta ;Komisionet Zgjedhore nga baza deri n qndr duhet t jen komisone t pa mvarura,ashtu si e prcakton neni 154 i kushtetus,dhe t fuqizohet neni 22 i Kodit zgjedhor q bie ndesh me t.Antart e Komisionit Qndror t Zgjedhjeve t jen kryesisht jurist dhe t ken statusin q kan antart e Gjykats s Lart. N kt kuadr partit politike t ken vetm t drejtn e vzhguesit.Prgatitja e nj ligji t till pr zgjedhjet e ardhshme dhe marrjen e masave t gjithanshme ligjore dhe organizative do t mbyllte nj problem gangren q po e grryen Shqiprin nga brnda.Por kjo nuk do t ishte e mjaftueshme.Pr interesat e zhvillimit t vndit,vendosjes s stabilitetit politik dhe siguris duhet t bhen ndryshimet e domosdoshme edhe n kushtetut, dhe nuk ka prse ajo t prdoret tabu dhe gogol.Numri i deputteve te ulet t paktn nga 140 n 100,numr i cili do t pasqyronte realisht prfaqsimin e popullisis n Kuvnd,do t rriste nivelin e deputetve e do t ulte shpenzimet e pa nevojshme q bhen pr kt sasi t pa nevojshme deputetsh.Shpenzimet pr mbajtjen e 40 deputetve llogariten n 2 miliard lek n vit .Po ashtu duhet t ndryshoj neni barazhit t hyrjes s partive politike n kuvnd nga 2.5 t paktn n 4 % ,mbasi populli po paguan taksa t pa drejta dhe po ushqen parti pa elektorat ose me elektorat borxh t partive t mdha.Pr kt arsye Shqipria rezulton vendi m i pasur me deputet dhe parti politike n krahasim me popullsin, si dhe vndi q shpenzon m shum n bot pr mbajtjen e deputetve dhe partive politike n krahasim me t ardhurat kombtare. Por, t gjith kryetart e partive politike q vegjetojn n kuvnd e kundrshtojn ngritjen e barazhit ,prvec LSI-se.Bile kt e kundrshtoi edhe kryetari I PR, Zoti Fatmir Mediu. Un nga studimet e bra deri m sot nuk kam hasur ndonj vnd me nj barzh kaq t ult.
Edhe Kosova ,megjith kto probleme q ka barzhin e futjes n Kuvnd eka 5 % ,pra dy her m lart se ne.Tek ne kjo ndodh ,mbasi shumica e politiaknve , politikn e kan kthyer n nj biznes t pastr fitim prurs.Me t ata realizojn t gjitha dshirat e tyre,pa menduar aspak pr interesat e zhvillit t vndit dhe njivelin e jetess s qytetrave.Prandaj reforma zgjedhore, sht reforma kryesore q duhet t realizoj Shqipria. Me kt reform ,zgjedhsve do tu jepet e drejta e ndryshimit t politikave q nuk kan sjellur rezultatet e pritshme. Me kt koncept zgjedhsit n vendet Perndimore vlersojn se cila politik fitoi dhe jo cila parti fiton n raport me alternativat e tjera politike.Partit e vogla deri tani nuk kan krijuar identitetin e tyre dhe autoritetin e nevojshm pr alternativa t besueshme .N kt kuadr, vlersimi prgjithshm brnda dhe jasht Shqipris sht se politikat q prodhohen dhe zbatohen nga pozita dhe opozita kryesore shqiptare nuk jan prodhuese t shtetit,mirqnies dhe siguris,tregues t cilt ligjrojn nj sistem politik.Ndrsa partit e vogla grupohen n vartsi t dy partive t mdha dhe nuk punojn t paraqesin alternativat e tyre bindse ,gj e cila do tu jepte mundsin e ardhjes n pushtet,duke ndshkuar t dy partit e mdha pr situatn q po kalon Shqipria.
Nj gj e till ka ndodhur n shum vnde t bots. Prandaj realizimi reforms s thell zgjedhore sht kusht dhe domosdoshmri pr zhvillimin e brndshm t vndit dhe plotsimin e kushteve pr afrimin e integrimit Euro-Atllantik.Nj reform e tille do t forconte dhe do t konsolidonte shtetin demokratik,sigurin dhe stabilitetin n vnd.Kto jan arsyet q vndet antare t NATO-s me n krye Shtetet e Bashkuara t Ameriuks kmbngulin q reforma zgjedhore duhet t kryhet paralelisht me reformn n drejtsi dhe jo sic po vepron poltika shqiptare, e cila edhe pse deklaron se dshiron t antarsohet nuk angazhohet me seriozitetin e duhur n realizimin e detyrave t saj t shtpis.Cdo vones e mtejshme n realizimin e ktyre dy reformave do ta rrezikojn prsri Shqiprin pr hyrjen n NATO,duke u ndshkuar prsri vtm nga pa prgjegjshmria e ksaj politike.