Reforma e Penelops
Kur Penelopa thurte dhe shprishte copn e vet, nuk e dinte se shum m von do t dilte nj mnyr m e organizuar thurje-shthurjeje e quajtur reforma zgjedhore shqiptare, q do ta perfeksiononte metodn e saj dhe do ta shtrinte n koh dhe hapsir at.
E krijuar q n fillimet e demokracis shqiptare pr t realizuar procesin e tranzicionit t sistemit zgjedhor nga ai njpartiak n at pluripartiak, e konceptuar si zgjidhje prfundimtare e problemit t prfaqsimit politik t zgjedhsve tan, me baba Parlamentin dhe nn OSBE-n, ky institucion reformues hyri n historin moderne t politiks shqiptare si Penelopa e palodhur q thurte e shthurte t njjtn cop.
Nuk kishte si t ndodhte ndryshe, n nj vend t vogl dhe jetim, ku luksi i t qnurit n nj pozit strategjike gjeografike, shndrrohet n nj makth t pafund, ku influenca dhe interesa t ndryshme kryqzohen duke oroditur ardhmrin politike dhe ekonomike t nj mbetjeje pazaresh politike t shekullit t kaluar, t quajtur Shqipri.
Nn t ashtuquajturin qllim i mir , reforma zgjedhore n Shqipri thurej para nj procesi zgjedhor dhe shthurej n mbarim t tij pr t rinisur me nj thurje-shthurje tjetr t procesit zgjedhor t rradhs. N fakt nse do t kishte nj pik n t ciln t gjitha kraht e politiks son do t gzonin konsensus t plot, sht dshira pr thurje t mbrapshta reformash zgjedhore t cilat do ti shrbenin qndrimit n pushtet t forcave politike n mnyr q t realizonin qllimet e veta politiko-ekonomike.
sht shum e vshtir pr dik q t jap nj definicion se far reaksioni kimik ndodhte n trurin e politikanve shqiptar kur aprovohej fenomeni i Dushkut t madh e t vogl. Po ajo q sht akoma m e vshtir pr tu prcaktuar sht ajo se far procesi ndodhte n mendjet e kshilltarve t huaj t OSBE-s, t cilt jo pak por n dy zgjedhje radhazi bekuan fenomenin e Dushkut.
Mendoj se mentaliteti i zgjidhjes s pranuar pr momentin q ka karakterizuar faktorin politik ndrkombtar n marrdhniet e veta me Shqiprin, sidomos pas viti 1997, ka
q ky moment t marr prmasa prjetsie duke zgjatur tranzicionin politik dhe pr rrjedhoj edhe at ekonomik, duke kontribuar n zhytjen e vendit ton m thell n knetn e informalitetit. Nj informalitet q si metastaza kancerogjene ka pushtuar pothuaj t gjith trupin e smur t shtetit shqiptar.
N fakt procesi thurje-shthurje i reforms zgjedhore shqiptare, sht vetm nj pjes e metods ala Penelop q sht ndjekur gjat gjith tranzicionit ton n pothuaj t gjith thurjen politiko-ekonomike made in Albania . Thurjet institucionale administrative t qeverive t mparshme, zhbheshin nga qeverit pasardhse, strategjit infrastrukturore thureshin dhe shthureshin n varsi t klims qeverisse, partner dhe kontraktor t huaj lavdroheshin dhe anatemoheshin, afroheshin e largoheshin, her duke thurur nj strategji investuese ekonomike dhe her duke e shthurur at. Madje metodologjia e Penelops shtrihej deri n mnyrn e brjes s artit e kulturs, turizmit e telekomunikacionit. Kjo form thurje-shthurje stresuese dhe shum pak produktive n politik dhe pr rrjedhoj edhe n ekonomi, q pati pasoja depresionuese n elektorat duke shkaktuar shterrime t vazhdueshme t pjesmarrjes s zgjedhsve n votime, kishte nevoj pr nj nyje e cila do t bllokonte do shthurje t mtejshme.
E reklamuar si zgjidhja e problemeve, konsensualiteti n politikn shqiptare, filloi s pari me zgjidhjen e t ashtuquajturit president konsensual, pes vite m par. Paka se prtej asaj q mund t quhej nj zgjidhje pr momentin n at koh, m von edhe konsensualiteti presidencial nuk rezultoi i till dhe thurje-shthurja u shtri deri n zyrn e presidentit , i cili duke dal nga roli i moderatoti politik, krenohej me ligjet e kthyera (shthurura) sikur ky t ishte qllim n vetvehte. Fatkeqsisht kjo tregoi se edhe pas kaq vitesh, prsri i vetmi bashkim i qnsishm, i vrtet, i shpesht dhe i sinqert n Shqipri, mbetej bashkimi i ujrave t zeza dhe atyre t bardha, t cilat t liruara nga do lloj kompleksi, vazhdonin vite me radh t ishin shembulli m i qart i asaj q mund t quhet pasoj e efektit peneleop n infrastrukturn shqiptare.
Polarizimi ekstrem i politiks son gjat periudhs postkomuniste, shpesh t jepte prshtypjen e nj zgjatjeje t lufts s mparshme t klasave, por tani n nj form m t kamufluar, q e prkthyer m mir do ti ngjante nj lufte t ftoht civile, ku diferencimet e botkuptimeve politike dhe krahinore, bheshin lajtmotivi i efektit penelop, t thurje-shthurjeve politike e strategjike.
Aspirata pr integrim e politiks shqiptare si dhe hapat e saj konkrete n proceset integruese, nuk ndikuan ndjeshm n eleminimin e efektit penelop, pasi si gjithmon, n kulmet e shprishjeve t mdha politike, ishte gjithmon gjilpra huaj ajo q mundohej t arnonte copn e vjetr t politiks s re shqiptare.
Lajmi pr krijimin e komisionit parlamentar pr reformn zgjedhore, sot n 2007-tn, pr elektoratin shqiptar tingllon si lajmi m i zakonshm dhe m i rndomt, n t njjtn koh edhe si lajmi m i pa shpres pr rregullime prfundimtare n kt proces.
Ajo ka na mbetet t gjithve t shpresojm, sht q shthurja ksaj rradhe t jet sa m e vogl dhe sa m e von.
E krijuar q n fillimet e demokracis shqiptare pr t realizuar procesin e tranzicionit t sistemit zgjedhor nga ai njpartiak n at pluripartiak, e konceptuar si zgjidhje prfundimtare e problemit t prfaqsimit politik t zgjedhsve tan, me baba Parlamentin dhe nn OSBE-n, ky institucion reformues hyri n historin moderne t politiks shqiptare si Penelopa e palodhur q thurte e shthurte t njjtn cop.
Nuk kishte si t ndodhte ndryshe, n nj vend t vogl dhe jetim, ku luksi i t qnurit n nj pozit strategjike gjeografike, shndrrohet n nj makth t pafund, ku influenca dhe interesa t ndryshme kryqzohen duke oroditur ardhmrin politike dhe ekonomike t nj mbetjeje pazaresh politike t shekullit t kaluar, t quajtur Shqipri.
Nn t ashtuquajturin qllim i mir , reforma zgjedhore n Shqipri thurej para nj procesi zgjedhor dhe shthurej n mbarim t tij pr t rinisur me nj thurje-shthurje tjetr t procesit zgjedhor t rradhs. N fakt nse do t kishte nj pik n t ciln t gjitha kraht e politiks son do t gzonin konsensus t plot, sht dshira pr thurje t mbrapshta reformash zgjedhore t cilat do ti shrbenin qndrimit n pushtet t forcave politike n mnyr q t realizonin qllimet e veta politiko-ekonomike.
sht shum e vshtir pr dik q t jap nj definicion se far reaksioni kimik ndodhte n trurin e politikanve shqiptar kur aprovohej fenomeni i Dushkut t madh e t vogl. Po ajo q sht akoma m e vshtir pr tu prcaktuar sht ajo se far procesi ndodhte n mendjet e kshilltarve t huaj t OSBE-s, t cilt jo pak por n dy zgjedhje radhazi bekuan fenomenin e Dushkut.
Mendoj se mentaliteti i zgjidhjes s pranuar pr momentin q ka karakterizuar faktorin politik ndrkombtar n marrdhniet e veta me Shqiprin, sidomos pas viti 1997, ka
q ky moment t marr prmasa prjetsie duke zgjatur tranzicionin politik dhe pr rrjedhoj edhe at ekonomik, duke kontribuar n zhytjen e vendit ton m thell n knetn e informalitetit. Nj informalitet q si metastaza kancerogjene ka pushtuar pothuaj t gjith trupin e smur t shtetit shqiptar.
N fakt procesi thurje-shthurje i reforms zgjedhore shqiptare, sht vetm nj pjes e metods ala Penelop q sht ndjekur gjat gjith tranzicionit ton n pothuaj t gjith thurjen politiko-ekonomike made in Albania . Thurjet institucionale administrative t qeverive t mparshme, zhbheshin nga qeverit pasardhse, strategjit infrastrukturore thureshin dhe shthureshin n varsi t klims qeverisse, partner dhe kontraktor t huaj lavdroheshin dhe anatemoheshin, afroheshin e largoheshin, her duke thurur nj strategji investuese ekonomike dhe her duke e shthurur at. Madje metodologjia e Penelops shtrihej deri n mnyrn e brjes s artit e kulturs, turizmit e telekomunikacionit. Kjo form thurje-shthurje stresuese dhe shum pak produktive n politik dhe pr rrjedhoj edhe n ekonomi, q pati pasoja depresionuese n elektorat duke shkaktuar shterrime t vazhdueshme t pjesmarrjes s zgjedhsve n votime, kishte nevoj pr nj nyje e cila do t bllokonte do shthurje t mtejshme.
E reklamuar si zgjidhja e problemeve, konsensualiteti n politikn shqiptare, filloi s pari me zgjidhjen e t ashtuquajturit president konsensual, pes vite m par. Paka se prtej asaj q mund t quhej nj zgjidhje pr momentin n at koh, m von edhe konsensualiteti presidencial nuk rezultoi i till dhe thurje-shthurja u shtri deri n zyrn e presidentit , i cili duke dal nga roli i moderatoti politik, krenohej me ligjet e kthyera (shthurura) sikur ky t ishte qllim n vetvehte. Fatkeqsisht kjo tregoi se edhe pas kaq vitesh, prsri i vetmi bashkim i qnsishm, i vrtet, i shpesht dhe i sinqert n Shqipri, mbetej bashkimi i ujrave t zeza dhe atyre t bardha, t cilat t liruara nga do lloj kompleksi, vazhdonin vite me radh t ishin shembulli m i qart i asaj q mund t quhet pasoj e efektit peneleop n infrastrukturn shqiptare.
Polarizimi ekstrem i politiks son gjat periudhs postkomuniste, shpesh t jepte prshtypjen e nj zgjatjeje t lufts s mparshme t klasave, por tani n nj form m t kamufluar, q e prkthyer m mir do ti ngjante nj lufte t ftoht civile, ku diferencimet e botkuptimeve politike dhe krahinore, bheshin lajtmotivi i efektit penelop, t thurje-shthurjeve politike e strategjike.
Aspirata pr integrim e politiks shqiptare si dhe hapat e saj konkrete n proceset integruese, nuk ndikuan ndjeshm n eleminimin e efektit penelop, pasi si gjithmon, n kulmet e shprishjeve t mdha politike, ishte gjithmon gjilpra huaj ajo q mundohej t arnonte copn e vjetr t politiks s re shqiptare.
Lajmi pr krijimin e komisionit parlamentar pr reformn zgjedhore, sot n 2007-tn, pr elektoratin shqiptar tingllon si lajmi m i zakonshm dhe m i rndomt, n t njjtn koh edhe si lajmi m i pa shpres pr rregullime prfundimtare n kt proces.
Ajo ka na mbetet t gjithve t shpresojm, sht q shthurja ksaj rradhe t jet sa m e vogl dhe sa m e von.