Reforma në financim, pro dhe kundër sistemit kilian
Ku çalon dhe cilat janë pikat e forta të sistemit të ri të financimit të universiteteve, sipas Ministrisë së Arsimit dhe universiteteve
Ndrkoh q grupet e puns n Ministrin e Arsimit dhe n universitetet publike kan nisur punn pr t mbrojtur apo kundrshtuar sistemin kilian t financimit t universiteteve, “standard” ka siguruar pikat pro dhe kundr t ktij sistemi, sipas burimeve nga dy institucionet. Financimi i universiteteve publike dhe private me kt sistem duket se sht m i favorizuari deri tani nga zyrtart e Ministris s Arsimit, t cilt theksojn se sistemi aktual i financimit nuk sjell konkurrencn e nevojshme n arsim. Kundrargumentet prqendrohen n faktin se universitetet publike kan munges t theksuar autonomie pr t qen konkurrente me universitetet private.
Pikat e forta
Burime nga grupi i par i puns bjn t ditur se sistemi kilian i financimit t universiteteve mundson konkurrenc reale ndrmjet tyre. Kjo, pasi, me kt sistem financohen universitetet q kan studentt dhe pedagogt m t mir, pasi financimi bhet n baz t studentve. Me pak fjal, maturantt e mir prfitojn kupont dhe przgjedhin universitetin ku duan t vijojn studimet. M pas shteti rimburson kto universitete n baz t kuponve t mbledhur. Pr m tepr, kjo garanton q universitetet private dhe publike t jen t barabarta n tregun e lir, pasi ato do t konkurrojn n t njjtat kushte dhe nuk do t ket diferencime, sipas t njjtave burime. Kshtu, si universitetet private, edhe ato publike, do t ken nj financim t dyfisht, si nga shteti, ashtu edhe nga t ardhurat e tyre dytsore.
Pikat e dobta
Grupi tjetr i puns argumenton se ky sistem u vendos nga regjimi ushtarak i Pinoetit n Kili, duke favorizuar sistemin privat dhe ngritjen pa kriter t instituteve t arsimit t lart. Pr m tepr, grupi i puns thot se reforma u shoqrua me rnie t cilsis s arsimit t lart n prgjithsi dhe dshtoi kur vendi psoi kriz ekonomike. Kt dshtim e njeh edhe qeveria kiliane, e cila po e reformon at duke dhn bursa pr studentt n nevoj dhe duke u fokusuar m shum n rritjen e cilsis s arsimimit. Pr m tepr, sipas universiteteve, pasoja e par e ktij sistemi ishin ulja drastike e pagave t stafit akademik, ndrkoh q stafi i kualifikuar u largua nga institutet e arsimit t lart, duke shkuar drejt instituteve krkimore apo dhe n sektor t tjer. Ndrkoh q ende nuk sht prgatitur drafti final i ligjit t ri pr financimin e universiteteve, grupet e puns kan nisur argumentimin pro dhe kundr sistemit kilian q duket favorit. Debati pritet t hapet publikisht, pasi t paraqitet drafti fillestar nga Ministria e Arsimit dhe e Shkencs.