Rezultati i zgjedhjeve u përgjigjet tendencave evropiane
Pas zgjedhjeve parlamentare n Holand, pr her t par pas gati 100 vjetsh liberalt po bhen prsri partia m e fort. Rezultati i zgjedhjeve thellon edhe m shum nj tendenc t zhvillimeve politike n Evrop. Ishte kryesisht kriza ekonomike, jo armiqsia ndaj t huajve, q solli ndryshimin e qeveris n Holand. Zgjedhset dhe zgjedhsit holandez e ndshkuan Kryeministrin e padshiruar konservator, Jan Peter Balkenende, dhe ia besuan votn kryetarit t partis s djatht liberale, Mark Rutte, i cili premtoi n fushat vende t reja pune. Por diskutimi rreth euros dhe kriza e borxheve nuk ka uar n nj spostim t plot nga e djathta n Holand, gjithsesi socialdemokratt me nj diferenc shum t vogl jan
forca tjetr n dhomn e dyt t Parlamentit.
Rezultati kaq i mir i populistve antiislamist t djatht t Geert Wildersit sht shprehje e nj orientimi t thell t shoqris holandeze, lidhur me qndrimin ndaj migrantve dhe fes islame. Nuk duhet harruar, se regjisori kritik ndaj islamizmit Theo Van Gogh u vra nga islamistt dhe kritikt e fes islame mund t lvizin n publik vetm me roje personale. N prgjithsi ka paknaqsi pr mbushjen me t huaj t sistemeve sociale dhe pr mosarritjen e integrimit, pr krijimin e shoqrive paralele. Ky diskutim mbishtresohet tani nga kriza financiare dhe przihet me t. Prandaj edhe krkesa e partis s re m t fort qeverisse, e liberalve, n Parlamentin e Hags, q asistenca sociale t'u paguhet t huajve nga vendet jo antare t BE-s, pas dhjet vjetsh.
Krijimi i qeveris n Holand ka pr t qen i komplikuar. T dhjeta partit n Parlament bjn t mundur gjasht koalicione t ndryshme. Rezultati i zgjedhjeve, me gjith veorit holandeze, u prgjigjet tendencave t zhvillimit n Evrop. Kiza ekonomike ka sjell kt vit ndryshime t qeverive n Britanin e Madhe, eki dhe Hungari. N t tria kto vende kan fituar konservatort. N Sllovaki ka t shtunn (12.6.) zgjedhje, edhe atje socialdemokratt qeveriss mund t humbasin. N Spanj n vendin e katrt pr nga madhsia t eurozons, qeveria socialiste lufton q t mos dshtoj nga reforma e tregut t puns. Edhe aleancat konservatore dshtojn nga kriza financiare dhe ekonomike. N Letoni u shprb koalicioni i liberalve dhe konservatorve. Zgjedhjet e reja do t zhvillohen n tetor. N Greqi ndryshimi i qeveris u b vjeshtn e kaluar. Atje qeverisin socialistt. Relativisht stabile jan Franca, Polonia dhe Italia. Silvio Berlusconi, nj miks siprmarrsi, politikani kloun dhe populisti, sht kapur fort pas pushtetit n Rom, me gjith krizn ekonomike. N Gjermani ndihet njfar krize brenda koalicionit konservator-liberal, por prishja e tij dhe zgjedhje t reja nuk priten.
Alarmuese sht se n shum shtete, n radh t par n Evropn Lindore, vala e krizs po nxjerr n siprfaqe populistt e djatht. Ata sensibilizojn paknaqsin ndaj emigrantve dhe sidomos pakicave n kto vende, qofshin rom, hebrenj apo homoseksual. N eki, Hungari, Sllovaki, Bullgarie, Kroaci dhe Serbi vihet re nj forcim i ekstremizmit t djatht.
N Evropn Perndimore, n Holand, Belgjik, Franc dhe Gjermani, n kuadrin e nj diskutimi pa dyshim t domosdoshm pr qndrimin ndaj fes islame, populistt kan zbuluar n radh t par myslimant si armikun e ri. N Holand populistt jan aq t fort, saq mund t pranohen edhe nj koalicionin qeveriss. Kryetari i partis, Wilders, nuk sht ekstremist i djatht apo neonazist, prej atyre q njeh Gjermania. Pr t'ia hequr magjin atij dhe pr t demaskuar qllimet e tij t dmshme politike, do t jet nj detyr e rndsishme e Parlamentit t ri holandez.
Ndrrimet e shumta t qeverive nuk e lehtsojn punn e BE-s. Pr luftimin e krizs ekonomike n Kshillin e Evrops do t duhej stabilitet dhe vazhdimsi, por q jan t vshtira t vendosen, kur n samitin tjetr t radhs ekipi do t ndryshoj pr t tretn her.