Rreziku i djathtë nga Evropa Lindore
“Ofensiv: Rreziku i djatht nga Evropa Lindore”, quhet libri i korrespondentve austriak pr Evropn Lindore dhe Juglindore, Gregor Mayer dhe Bernard Odehnal, n t cilin t dy autort vzhgojn skenn ekstremiste t djatht n gjasht vende: Hungari, eki, Sllovaki, Kroaci, Serbi dhe Bullgari. Titulli sht domethns. Ai tregon q nj brez i ri ekstremistsh t djatht shfaqet n nj sr vendesh t Evrops Qendrore dhe Lindore. Qllimi i ktyre grupeve nuk sht vetm q t hyjn n parlament si parti politike, thot Gregor Mayer. “Ata bjn nj organizim mbarshoqror me nj struktur fronti popullor, n t cilin inkuadrohen artist, kngtar rroku, njerz me motoikleta dhe q t ngjallin prshtypjen se jan nj lvizje e gjer shoqrore, gj q nuk jan, por ama jan militant”. Ky militantizm gjen shprehje pastaj deri n gardat me uniforma, si sht garda e suksesshme hungareze “Jobbik”. Dhe kt ne e prkufizojm me “Ofensiv”.
Autort e theksojn qart rrezikun, q vjen nga agjitacioni ultranacionalist. Rrezik pr stabilitetin politik n kto vende, si dhe pr demokracin n BE n prgjithsi. A mund t ndihmoj BE n zgjidhjen e problemit? Gregor Mayer: “Po dhe jo. sht nj shtje shum komplekse, sepse BE sigurisht nuk sht i ndrtuar n at form, q t kaprcej probleme t ktij lloji. sht politika, ajo q i heq terrenin ekstremizmit t djatht n kto vende, q on n nj mirqenie m t mir, n reforma t zgjuara, q kontribuojn n krijimin dhe forcimin e shtresave t mesme. Kjo i heq radikalizmit t djatht terrenin dhe jo nj iniciativ politike e Komisionit t Brukselit”. “N rastin e Serbis dhe Kroacis BE mund t kishte nj fush m t gjer veprimi pr t luftuar ekstremizmin e djatht, por megjithat Gregor Mayer mbetet skeptik. N fazn para pranimit vendet jan t gatshme t bjn shum m tepr. Ekzistojn m shum mundsi, kur vendi ndodhet pak para pranimit. Kroacia sht n prag, Serbia ka fatin e keq se predispozicioni i BE-s pr pranime t reja momentalisht po bie. Por kjo pyetje direkte: se far bni ju me ekstremizmin tuaj t djatht, sht nj shtje aq e brendshme, nj shtje e ndjeshme e nj sovraniteti akoma ekzistues edhe n BE, tek e cila nuk mund t arrish direkt, por duhen mbshtetur politikant, t cilt i heqin terrenin ekstremizmit t djatht”.
Autort kan
hulumtime n kto vende, kan grumbulluar informacione t brendshme prmes bisedave dhe intervistave me figura t skens s djatht. Ktu Gregor Mayer-it i ka rn n sy nj veori shum karakteristike pr lvizjet e reja ekstremiste t djathta. Ata i vlersojn shum mediat, thot ai: “Kjo do t thot: ata duan q t shkruash pr ta. Natyrisht q atyre nuk u plqen mnyra se si ne shkruajm pr ta, por duan t prezantohen. Jobbik apo Rassate n Bullgari i ka pritur mir kolegt e mi dhe i kan lejuar t'i fotografojn. Nuk ka qen problem t takoje Mladen Obradovic-in e Obraz-it n Serbi. Ai vetm ka
pyetjen: ku duhet t shkoj? Kaq i dshiruar ishte q t merrej m n fund n konsiderat nga nj reporter perndimor. N fakt ka disa prej tyre q jan aq cinik, si p.sh., zdhnsi i Jobbik-ut, i cili thot: sht gjithmon m mir, n.q.s. ata shkruajn keq pr ne, se sa t mos shkruajn fare.“
Vshtrimi n skenn ekstremiste t djatht n vende t ndryshe pasurohet me portrete t kokave drejtuese. T bie n sy, q ata jan t rinj, t arsimuar. N t gjitha vendet, t djathtt duket se jo vetm q po fitojn ndikim, por ata po radikalizohen dhe po militarizohen: marshimet dhe sulmet bhen pjes e s prditshmes. Zemrimi i djatht drejtohet kundr romve, homoseksualve dhe hebrenjve. Si shkak pr shpalosjen e lvizjeve radikale autort shohin kushtet e pafavorshme politike dhe ekonomike aktuale n kto vende, ku t rinjt e kan humbur besimin te sistemi. Libri i referohet botkuptimit t rrezikshm t shoqrive, t cilave po u shteron besimi n premtimet e kapitalizmit pr ndihm dhe n radh t par tek politikant e tyre t korruptuar e t ngarkuar nga e kaluara.